دانلود پایان نامه

شکل 3-52- مقایسه اثر تیمار کمبود عناصر غذایی روی تغییر فعالیت سوپراکسید دیسموتاز گیاهچه های 21 روزه رقم کیمیا و شوگرگریز (حروف غیر همسان در مورد هر اندام نشان دهنده وجود تفاوت معنی دار بین میانگین ها در سطح p<0.05 می باشد).
3-2-12-2- اثر تیمار شوری:
تجزیه واریانس دو طرفه داده های حاصل از سنجش فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز اندام های مختلف دو رقم سورگوم تحت سطوح مختلف تنش شوری به استثنای اثر عامل رقم به تنهایی، تفاوت معنی داری را بین میانگین های فعالیت سوپراکسید دیسموتاز عصاره ها تحت اثر 2 عامل تیمار و اندام به تنهایی و اثرات متقابل رقم × تیمار، اندام × تیمار، رقم × اندام × تیمار در سطح p<0.01 نشان داد (جدول 3-5).
گیاهچه های 21 روزه رقم کیمیا: نتایج حاصل از بررسی اثر تیمار شوری در سطح 75، 150 و 225 میلی مولار نمک کلرید سدیم روی فعالیت سوپراکسید دیسموتازی عصاره ها به ترتیب در اندام هوایی 06/336%، 8/243% و 8/319% افزایش فعالیت و در ریشه 5/29%، 09/24% و 9/23% کاهش فعالیت آنزیم نسبت به نمونه های شاهد نشان داد (شکل 3-53).
گیاهچه های 21 روزه رقم شوگرگریز: نتایج حاصل از بررسی اثر تیمار شوری در سطح 75، 150 و 225 میلی مولار نمک کلرید سدیم روی تغییر فعالیت سوپراکسید دیسموتازی اندام هوایی رقم فوق به ترتیب 3/18%، 7/66% و 6/33% کاهش فعالیت SOD و در ریشه 5/435%، 4/532% و 7/228% افزایش فعالیت SOD نسبت به نمونه های شاهد نشان داد (شکل 3-53).

شکل 3-53– مقایسه اثرات تیمار شوری در چهار سطح 0، 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl روی تغییر فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز دانه رستهای 21 روزه رقم کیمیا و شوگرگریز (حروف غیر همسان در مورد هر اندام نشان دهنده وجود تفاوت معنی دار بین میانگین ها در سطح p<0.05 می باشد).
3-2-12-3- اثر تیمار خشکی در مرحله رویشی (5 برگی):
تجزیه واریانس دو طرفه داده های حاصل از بررسی فعالیت سوپراکسید دیسموتاز در عصاره پروتئینی گیاهچه های سورگوم تحت تیمار قطع آبیاری تفاوت معنی داری را بین میانگین های فعالیت سوپراکسید دیسموتازی عصاره های مختلفتحت اثر سه عامل رقم، اندام و تیمار به تنهایی و اثرات متقابل رقم × اندام، رقم × تیمار، اندام × تیمار، رقم × اندام × تیمار در سطح p<0.01 نشان داد (جدول 3-5).
گیاهچه های رقم کیمیا: بررسی اثر تیمار خشکی در مراحل اولیه رشد سورگوم در سه سطح شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6) روی تغییر فعالیت سوپراکسید دیسموتاز در اندام هوایی به ترتیب 5/74%، 8/78% کاهش فعالیت و در ریشه به ترتیب 7/121%، 8/515% افزایش آنزیم را نسبت به شاهد نشان داد (شکل3-54).
گیاهچه های رقم شوگرگریز: بررسی اثر تیمار خشکی در مراحل اولیه رشد این رقم در سه سطح شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6) روی فعالیت سوپراکسید دیسموتاز عصاره پروتئینی اندام هوایی به ترتیب 9/2126% (بیش از 20 برابر) و 4/1095% (بیش از 10 برابر) افزایش فعالیت آنزیم نسبت به عصاره گیاهان شاهد نشان داد. در مورد ریشه درسطح D3 فعالیت سوپراکسید دیسموتاز 07/60% کاهش و در سطح D6 4/148% افزایش فعالیت نسبت به نمونه های شاهد مشاهده شد (شکل 3-54).

شکل3-54- مقایسه اثرات تیمار خشکی در سه سطح شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6) روی تغییر فعالیت سوپراکسید دیسموتاز دانه رستهای رقم کیمیا و شوگرگریز (حروف غیر همسان در مورد هر اندام نشان دهنده وجود تفاوت معنی دار بین میانگین ها در سطح p<0.05 می باشد).
3-2-12-4- اثر تیمار خشکی در مرحله زایشی (پر شدن دانه) برگ پرچم رقم کیمیا:
نتایج حاصل از بررسی اثر تیمار خشکی در مراحل آخر رشد در چهار سطح پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، پنج روز قطع آبیاری (DF5)، ده روز آبیاری مطلوب (CF10)، ده روز قطع آبیاری (DF10) در مرحله پر شدن دانه بر روی تغییر فعالیت سوپراکسید دیسموتاز مشخص کرد که تنش کم آبی در سطح DF5 3/1475% (بیش از 10 برابر) افزایش فعالیت SOD نسبت به شاهد (CF5) و در سطح DF10 7/17% کاهش فعالیت SOD نسبت به شاهد آن (CF10) نشان می دهد (شکل 3-55).

شکل3-55- مقایسه اثر تیمار خشکی در مرحله زایشی (پر شدن دانه) در چهار سطح پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، پنج روز قطع آبیاری (DF5)، ده روز آبیاری مطلوب (CF10)، ده روز قطع آبیاری (DF10) روی تغییر فعالیت سوپراکسید دیسموتاز برگ پرچم رقم کیمیا (حروف غیر همسان نشان دهنده وجود تفاوت معنی دار بین میانگین ها در سطح p<0.05 می باشد).
3-2-13- بررسی تغییر فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز طی تنشهای مختلف غیر زیستی
3-2-13-1- اثر تیمارهای کمبود عناصر غذایی:
تجزیه واریانس دو طرفه داده های حاصل از سنجش فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز در عصاره پروتئینی اندام های هوایی و زیرزمینی دو رقم سورگوم تحت تنش کمبود عناصر تفاوت معنی داری را بین میانگین ها تحت اثر سه عامل رقم، اندام و تیمار به تنهایی و اثرات متقابل رقم × اندام، رقم × تیمار، اندام × تیمار، رقم × اندام × تیمار در سطح p<0.01 نشان داد (جدول
3-6).
گیاهچه های 21 روزه رقم کیمیا: بررسی اثر تیمار های کمبود نیتروژن، فسفر، منگنز و بور روی تغییر فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز در عصاره پروتئینی اندام هوایی سورگوم باعث افزایش فعالیت آنزیم به ترتیب 6/219%، 3/184%، 1/14% و 6/23% و در تیمار کمبود آهن 8/6% کاهش فعالیت نسبت به عصاره گیاهان شاهد شد. در ریشه تحت تیمارهای نیتروژن و فسفر 5/27% و 5/14% کاهش فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز و در تیمارهای کمبود منگنز، بور و آهن به ترتیب 4/40%، 8/2% و 5/60% افزایش فعالیت اسید فسفاتاز نسبت به فعالیت آنزیم در نمونه های شاهد دیده شد (شکل3-56).
گیاهچه های 21 روزه رقم شوگرگریز: نتایج حاصل از بررسی تیمار کمبود نیتروژن و آهن روی تغییر فعالیت اسید فسفاتاز عصاره پروتئینی اندام هوایی 8/29% و 5/52% کاهش فعالیت و تحت تیمارهای کمبود فسفر، منگنز، بور به ترتیب 08/62%، 7/54% و 4/204% افزایش فعالیت آنزیم نسبت به نمونه های شاهد مشاهده شد. در ریشه گیاهان تحت تیمارهای کمبود نیتروژن، فسفر، منگنز، بور و آهن به ترتیب 05/37%، 4/30%، 5/29%، 3/15% و 3/29% افزایش در فعالیت اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی نسبت به نمونه های شاهد مشاهده شد
(شکل3-56).

جدول 3-6- تجزیه واریانس دو طرفه اثر تیمار های مختلف روی تغییر فعالیت آنزیمهای اسید فسفاتاز، فنیل آلانین آمونیا لیاز در گیاهچه های دو رقم سورگوم کیمیا و شوگرگریز.
میانگین مربعات
درجه آزادی
منبع تغییرات نوع تنش
فنیل آلانین آمونیا لیاز اسید فسفاتاز
16/8** 7/11652** 1 رقم (A) کمبود عناصر غذایی
39/11** 53/18* 1 اندام (B)
006/4** 42/958** 5 تیمار(C)
95/10** 52/35** 1 A×B
8/1** 61/138** 5 A×C
81/3** 82/631** 5 B×C
77/1** 63/58** 5 A×B×C
06/1 31/3 48 خطا
72 کل
17/0** 4/3425** 1 رقم (A) شوری
68/1** 84/4135* 1 اندام (B)
096/0** 64/61084** 2 تیمار(C)
141/0** 82/662823** 1 A×B
007/0** 27/136983** 2 A×C
14/0** 84/220586** 2 B×C
101/0** 58/178362** 2 A×B×C
9/7 38/138 24 خطا
36 کل
17/0** 4/3425** 1 رقم (A) خشکی
(مرحله رویشی)
68/1** 84/4135* 1 اندام (B)
096/0** 64/61084** 2 تیمار(C)
141/0** 82/662823** 1 A×B
007/0** 27/136983** 2 A×C
14/0** 84/220586** 2 B×C
101/0** 58/178362** 2 A×B×C
9/7 38/138 24 خطا
36 کل

* و ** به ترتیب نشان دهنده وجود اختلاف معنی دار بین میانگین ها در سطح احتمال 5% و 1% است

شکل 3-56- مقایسه اثر تیمار کمبود عناصر غذایی روی تغییر فعالیت اسید فسفاتاز گیاهچه های 21 روزه رقم کیمیا و شوگرگریز (حروف غیر همسان در مورد هر اندام نشان دهنده وجود تفاوت معنی دار بین میانگین ها در سطح p<0.05 می باشد).
3-2-13-2- اثر تیمار شوری:
تجزیه واریانس دو طرفه داده های حاصل از سنجش فعالیت اسید فسفاتاز در اندامهای هوایی و زیرزمینی دو رقم سورگوم رشد یافته تحت سطوح مختلف تنش شوری نشان داد که به استثنای تفاوت معنی دار در سطح p< 0.05 بین میانگین ها تحت اثر عامل اندام، سایر عوامل نظیر عوامل رقم و تیمار به تنهایی و اثرات متقابل رقم × تیمار، اندام × تیمار، رقم × اندام × تیمار تفاوت معنی داری را بین میانگین ها در سطح p<0.01 نشان می دادند (جدول 3-6).
گیاهچه های 21 روزه رقم کیمیا: نتایج حاصل از بررسی عصاره های پروتئینی رقم کیمیای سورگوم تحت اثر تیمار شوری در سطح 75 و 225 میلی مولار نمک کلرید سدیم نشان داد که عصاره پروتئینی اندام هوایی 8/2% و 3/80% افزایش فعالیت اسید فسفاتازی و در سطح 150 میلی مولار NaCl 9/7% کاهش فعالیت آنزیم را نسبت به شاهد نشان داد. ولی در ریشه این ارقام که تحت تنش شوری در سطوح 75، 150 و 225 میلی مولار نمک کلرید سدیم قرار داشتند به ترتیب 2/43%، 01/43% و 8/45% افزایش فعالیت آنزیم نسبت به شاهد مشاهده شد (شکل 3-57).
گیاهچه های 21 روزه رقم شوگرگریز: نتایج حاصل از بررسی اثر تیمار شوری در سطح 75 و 150 میلی مولار کلرید سدیم در اندام هوایی سورگوم رقم ذکر شده کاهش فعالیت اسید فسفاتاز حدود 8/11% و 6/38% و در سطح 225 میلی مولار NaCl 6/25% افزایش فعالیت نسبت به نمونه های شاهد نشان داده شد. در مورد ریشه این رقم تنش شوری در سطح 75، 150 و 225 میلی مولار کلرید سدیم به ترتیب 6/15%، 8/11% و 1/24% افزایش فعالیت اسید فسفاتازی را نسبت به نمونه های شاهد پدید آورد (شکل 3-57).

شکل 3-57– مقایسه اثرات تیمار شوری در چهار سطح 0، 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl روی تغییر فعالیت اسید فسفاتاز دانه رستهای رقم کیمیا و شوگرگریز (حروف غیر همسان در مورد هر اندام نشان دهنده وجود تفاوت معنی دار بین میانگین ها در سطح p<0.05 می باشد).
3-2-13-3- اثر تیمار خشکی در مرحله رویشی (5 برگی):
تجزیه واریانس دو طرفه داده های حاصل از سنجش تغییر فعالیت اسید فسفاتاز در مراحل اولیه رشد سورگوم که تحت تنش قطع آبیاری قرار داشتند مشخص کرد که به استثنای تفاوت معنی دار بین میانگین ها در سطح p<0.05 تحت اثر عامل اندام، بین میانگین ها تحت اثر عوامل رقم و تیمار به تنهایی و اثرات متقابل رقم × اندام، رقم × تیمار، اندام ×تیمار، رقم × اندام × تیمار در سطح p<0.01تفاوت معنی دار بود (جدول 3-6).
گیاهچه های رقم کیمیا: نتایج حاصل از بررسی تیمار خشکی در مراحل اولیه رشد سورگوم در سه سطح شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6) روی تغییر فعالیت اسید فسفاتاز در اندام هوایی به ترتیب 02/17% و 09/81% کاهش فعالیت آنزیم نسبت به گیاهان شاهد نشان داده شد. در ریشه تیمار در سطح D3 6/3% کاهش فعالیت و در سطح D6 2/570% افزایش فعالیت نسبت به نمونه های شاهد مشاهده شد (شکل 3-58).
گیاهچه های رقم شوگرگریز: نتایج حاصل از بررسی تیمار خشکی در مراحل اولیه رشد در سه سطح شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6) روی فعالیت اسید فسفاتاز عصاره پروتئینی اندام هوایی به ترتیب 9/32% افزایش و 8/7% کاهش و در ریشه در هر دو سطح به ترتیب به میزان 4/7% و 5/37% کاهش فعالیت آنزیم نسبت به نمونه های شاهد نشان داده شد (شکل 3-58).

شکل3-58- بررسی اثرات تیمار خشکی در سه سطح شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6) روی تغییر فعالیت اسید فسفاتاز دانه رستهای رقم کیمیا و شوگرگریز (حروف غیر همسان در مورد هر اندام نشان دهنده وجود تفاوت معنی دار بین میانگین ها در سطح p<0.05 می باشد).
3-2-13-4- اثر تیمار خشکی در مرحله زایشی (پر شدن دانه) برگ پرچم رقم کیمیا:
بررسی اثر تیمار خشکی در مراحل آخر رشد در چهار سطح پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، پنج روز قطع آبیاری (DF5)، ده روز آبیاری مطلوب (CF10)، ده روز قطع آبیاری (DF10) روی تغییر فعالیت اسید فسفاتاز عصاره پروتئینی برگ پرچم در مرحله پر شدن دانه مشخص کرد که در سطوح DF5 و DF10 به ترتیب 7/6% و 4/2010% (بیش از 20 برابر) افزایش فعالیت اسید فسفاتازی نسبت به عصاره گیاهان شاهد (CF5 و CF10)مشاهده می گردد شکل (3-59).

شکل3- 59- مقایسه اثر تیمار خشکی در مرحله زایشی (پر شدن دانه) در چهار سطح پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، پنج روز قطع آبیاری (DF5)، ده روز آبیاری مطلوب (CF10)، ده روز قطع آبیاری (DF10) روی تغییر فعالیت اسید فسفاتاز عصاره پروتئینی برگ پرچم رقم کیمیا (حروف غیر همسان نشان دهنده وجود تفاوت معنی دار بین میانگین ها در سطح p<0.05 می باشد).
3-2-14- بررسی تغییر فعالیت آنزیم فنیل آلانین آمونیا لیاز طی چند تنش غیر زیستی
3-2-14-1- اثر تیمارهای کمبود عناصر غذایی:
تجزیه واریانس دو طرفه داده های حاصل از سنجش فعالیت فنیل آلانین آمونیا لیاز عصاره های پروتئینی اندام های هوایی و زیرزمینی دو رقم سورگوم تحت تنش کمبود مواد تفاوت معنی داری را بین میانگین ها تحت اثر رقم، اندام و تیمار به تنهایی و اثرات متقابل رقم × اندام، رقم × تیمار، اندام × تیمار، رقم × اندام × تیمار در سطح p<0.01 نشان داد
(جدول3-6).
گیاهچه های 21 روزه رقم کیمیا: نتایج بررسی تأثیر تیمار کمبود نیتروژن، بور و آهن روی تغییر فعالیت آنزیم فنیل آلانین آمونیا لیاز در اندام هوایی به ترتیب 1/29%، 09/6% و 8/20% کاهش فعالیت و در تیمار کمبود فسفر و منگنز 6/29% و 1/26% افزایش فعالیت آنزیم نسبت به نمونه های شاهد نشان داد. اما در ریشه به جزء کمبود بور که باعث افزایشی به میزان 4/1% در فعالیت PAL شده بود، در تیمارهای کمبود نیتروژن، فسفر، منگنز و آهن به ترتیب 09/68%، 7/7%، 8/8% و 1/28% کاهش فعالیت PAL نسبت به نمونه های شاهد نشان داده شد
(شکل 3-60).
گیاهچه های 21 روزه رقم شوگرگریز: نتایج حاصل از بررسی اثر تیمار های کمبود نیتروژن، فسفر و آهن روی تغییر فعالیت فنیل آلانین آمونیا لیاز اندام هوایی به ترتیب 6/10%، 1/19% و 9/59% کاهش فعالیت آنزیم و در مورد تیمارهای کمبود منگنز و بور 3/36% و 1/6% افزایش فعالیت نسبت به نمونه های شاهد نشان داده شد. در ریشه های تحت تیمارهای کمبود نیتروژن، منگنز، بور و آهن به ترتیب 9/70%، 1/48%، 4/55% و 7/61% کاهش فعالیت PAL و در کمبود فسفر 3/6% افزایش فعالیت آنزیم نسبت به نمونه های شاهد مشاهده شد
(شکل3-60).

شکل 3-60- مقایسه اثر تیمار کمبود عناصر غذایی روی تغییر فعالیت فنیل آلانین آمونیا لیاز گیاهچه های 21 روزه رقم کیمیا و شوگرگریز (حروف غیر همسان در مورد هر اندام نشان دهنده وجود تفاوت معنی دار بین میانگین ها در سطح p<0.05 می باشد).
3-2-14-2- اثر تیمار شوری:
تجزیه واریانس دو طرفه داده های حاصل از سنجش فعالیت PAL در عصاره پروتئینی اندام های هوایی و زیرزمینی دو رقم سورگوم تحت تنش شوری در سطوح مختلف تفاوت معنی دار بین میانگین ها را تحت اثر رقم، اندام و تیمار به تنهایی و اثرات متقابل رقم × تیمار، اندام × تیمار، رقم × اندام × تیمار در سطح p<0.01 نشان داد (جدول 3-6).
گیاهچه های 21 روزه رقم کیمیا: بررسی اثر تیمارشوری در سطح 75 و 150 میلی مولار نمک در اندام هوایی سورگوم رقم فوق 2/19% و 5/74% افزایش فعالیت آنزیم و در سطح 225 میلی مولار NaCl 1/99% کاهش فعالیت PAL را نسبت به شاهد نشان داد ولی در ریشه در سطح 75، 150 و 225 میلی مولار نمک کلرید سدیم به ترتیب 7/102%، 2/47% و 5/146% افزایش فعالیت آنزیم نسبت به عصاره گیاهان شاهد مشاهده شد (شکل 3-61).
گیاهچه های 21 روزه رقم شوگرگریز: بررسی اثر تیمارشوری در سطح 75 میلی مولار نمک کلرید سدیم در اندام هوایی این رقم 1/28% کاهش فعالیت آنزیم و در سطح 150 و 225 میلی مولار NaCl 6/40% و 3/21% افزایش فعالیت آنزیم را نسبت به شاهد نشان داد. در ریشه در دو سطح 75 و 150 میلی مولار نمک 4/40% و 5/76% کاهش و در سطح 225 میلی مولار NaCl 9/45% افزایش فعالیت آنزیم نسبت به عصاره پروتئینی گیاهچه های شاهد مشاهده شد (شکل 3-61).

شکل 3-61– مقایسه اثرات تیمار شوری در چهار سطح 0، 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl روی تغییر فعالیت فنیل آلانین آمونیا لیاز دانه رستهای 21 روزه رقم کیمیا و شوگرگریز (حروف غیر همسان در هر اندام نشان دهنده وجود تفاوت معنی دار بین میانگین ها در سطح p<0.05 می باشد).
3-2-14-3- اثر تیمار خشکی در مرحله رویشی (5 برگی):
تجزیه واریانس دو طرفه داده های حاصل از سنجش فعالیت فنیل آلانین آمونیا لیاز در نمونه های مختلف، اندامهای هوایی و زیرزمینی دو رقم سورگوم مشخص کرد که بین میانگین ها تحت اثر سه عامل رقم، اندام و تیمار به تنهایی و اثرات متقابل رقم × اندام، رقم × تیمار، اندام ×تیمار، رقم ×اندام × تیمار تفاوت معنی دار در سطح p<0.01وجود دارد (جدول 3-6).
گیاهچه های رقم کیمیا: نتایج حاصل از بررسی تیمار خشکی در مراحل اولیه رشد در سه سطح شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6) روی فعالیت فنیل آلانین آمونیا لیاز در اندام هوایی به ترتیب 1/2% کاهش و 4/154% افزایش فعالیت آنزیم نسبت به شاهد نشان داد. در مورد ریشه در سطح D3 06/10% افزایش فعالیت آنزیم و در سطح D6 6/86% کاهش نسبت به شاهد مشاهده شد (شکل 3-62).
گیاهچه های رقم شوگرگریز: نتایج حاصل از بررسی تیمار خشکی در مراحل اولیه رشد سورگوم رقم شوگرگریز در سه سطح شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6) روی فعالیت فنیل آلانین آمونیا لیاز عصاره پروتئینی اندام هوایی به ترتیب 09/13%، 8/34% و در ریشه به ترتیب 04/164% و 2/247% افزایش فعالیت نسبت به شاهد نشان داد (شکل 3-62).

شکل3-62- مقایسه اثرات تیمار خشکی در سه سطح شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6)روی تغییر فعالیت فنیل آلانین آمونیا لیاز دانه رستهای رقم کیمیا و شوگرگریز (حروف غیر همسان در مورد هر اندام نشان دهنده وجود تفاوت معنی دار بین میانگین ها در سطح p<0.05 می باشد).
3-2-14-4- اثر تیمار خشکی در مرحله زایشی (پر شدن دانه) برگ پرچم رقم کیمیا:
بررسی اثر تیمار خشکی در مراحل آخر رشد در چهار سطح پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، پنج روز قطع آبیاری (DF5)، ده روز آبیاری مطلوب (CF10)، ده روز قطع آبیاری (DF10) روی تغییر فعالیت فنیل آلانین آمونیا لیاز مشخص کرد که در سطوح DF5 و DF10 به ترتیب 9/23% و 05/41% کاهش فعالیت آنزیم نسبت به شاهد (CF5 و CF10) مشاهده شد
(شکل3-63).

شکل3-63- مقایسه اثر تیمار خشکی در مرحله زایشی (پر شدن دانه) در چهار سطح پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، پنج روز قطع آبیاری (DF5)، ده روز آبیاری مطلوب (CF10)، ده روز قطع آبیاری (DF10) روی تغییر فعالیت آنزیم فنیل آلانین آمونیا لیاز برگ پرچم رقم کیمیا (حروف غیر همسان نشان دهنده وجود تفاوت معنی دار بین میانگین ها در سطح p<0.05 می باشد).
3-3- نتایج حاصل از بررسی الکتروفورزی برخی آنزیمهای آنتی اکسیدانی و اسید فسفاتاز سورگوم تحت چند تنش غیر زیستی
فعالیت کیفی آنزیمهای پراکسیداز ((POX، کاتالاز (CAT)، سوپراکسید دیسموتاز(SOD)، ایزوفرمهای آن و اسید فسفاتاز (Apase) عصاره های پروتئینی استخراج شده از گیاهچه های سورگوم رقم کیمیا و شوگرگریز که در محیط های کشت MS تغییر یافته دچار کمبود نیتروژن، فسفر، منگنز، بور و آهن (تنش کمبود عناصر غذایی) یا حاوی غلظتهای 0، 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl (تنش شوری) رشد داده شده بودند، همچنین عصاره های پروتئینی حاصل از دانه رستهای 5 برگی رقم کیمیا و شوگرگریز رشد یافته در خاک (در محیط گلدانهای ته بسته) که تحت تنش خشکی قرار داشتند در سه سطح شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6) و همچنین برگ پرچم رقم کیمیا که در چهار تیمار پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، پنج روز قطع آبیاری (DF5)، ده روز آبیاری مطلوب (CF10) و ده روز قطع آبیاری (DF10) در مرحله پر شدن دانه که در محیط مزرعه رشد کرده بودند بر روی ژل های پلی آکریل آمیدی بارگیری و رنگ آمیزی شدند. فعالیت کیفی اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی ریشه و اندام هوایی هر دو رقم تحت شرایط تنش های ذکر شده در بالا ارزیابی شد. بارگیری و رنگ آمیزی فعالیت آنزیم POX روی ژلهای 5/7% و الکتروفورز آنزیمهای SOD و Apase روی ژلهای 10% صورت گرفت.
3-3-1- بررسی تغییر فعالیت کیفی آنزیم پراکسیداز
3-3-1-1- تنش کمبود عناصر غذایی
رقم کیمیا: بررسی نیمرخ الکتروفورزی فعالیت آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی اندام هوایی که تحت تیمارهای شاهد، کمبود نیتروژن، فسفر، منگنز، بور و آهن رشد یافته بودند هفت نوار آنزیمی (ایزوفرم) را در محدوده 65/0-0=Rm مشخص نمود
(جدول 3-7، شکل 3-61). در نوار شماره 2 (085/0= Rm) فعالیت شدیدی طی بارگیری عصاره پروتئینی اندام هوایی گیاهان تحت تیمار کمبود عناصر غذایی و شاهد مشاهده شد. نوار پراکسیدازی شماره 1، 3 و 4 (42/0و 37/0 و0= Rm) در نمونه شاهد، نوار شماره 1 و 4 در عصاره گیاهان دچار کمبود فسفر دیده نشد. عصاره پروتئینی اندام هوایی کیمیا تحت تیمارهای کمبود آهن، بور و نیتروژن در محدوده نوار شماره 3 (37/0= Rm) فعالیت بالایی نشان دادند. همچنین تیمارهای کمبود فسفر، آهن و نیتروژن در درجه اول و سپس تیمارهای کمبود بور و منگنز از نظر حضور نوارهای شماره 5، 6 و 7 (65/0-51/0= Rm) فعالیت زیادتری را نسبت به گیاهان شاهد نشان دادند. (جدول 3-7، شکل 3-64).
جدول3-7- پراکنش ایزوفرمهای پراکسیداز عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا تفکیک شده روی ژلهای پلی آکریل آمیدی (PAGE) در تیمارهای شاهد (C0)، کمبود فسفر (P)، بور (B)، آهن (Fe)،
منگنز (Mn) و نیتروژن (N).
-N -Mn -Fe -B -P C0 Rm شماره نوار آنزیمی
─ ± ± ─ ± ─ 0 1
+++ +++ +++ ++ ++++ +++ 085/0 2
++ + ++ ++ + ─ 37/0 3
+ ± + + ─ ─ 42/0 4
+++ ±+ ++ ++ ++ + 51/0 5
+++ ++ +++ ±++ +++ ++ 57/0 6
+++++ +++ +++++ +++ ++++ ++ 65/0 7
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-64- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا به ترتیب 1- شاهد، 2- کمبود فسفر، 3- کمبود بور، 4- کمبود آهن،
5- کمبود منگنز و 6- کمبود نیتروژن.
نیمرخ الکتروفورزی آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه گیاهان شاهد و گیاهان رشد یافته در شرایط کمبودهای فسفر، آهن، بور، منگنز و نیتروژن رقم کیمیا هشت نوار آنزیمی را در محدوده 63/0-0= Rm روی ژلهای PAGE آشکار نمودند. در تیمارهای کمبود عناصر غذایی نوار پراکسیدزی شماره 2 (027/0= Rm) فعالیت بسیار شدیدی را نشان داد. نوار آنزیمی شماره 3 (19/0= Rm) در عصاره پروتئینی گیاهان دچار کمبود نیتروژن و نوارهای پراکسیدازی شماره 4 و 6 (5/0و 27/0= Rm) در عصاره پروتئینی گیاهان شاهد قابل آشکارسازی نبود. نوار آنزیمی شماره 6، 7 و 8 (63/0- 5/0= Rm) در تیمارهای کمبود نیتروژن فسفر، آهن، بور و منگنز فعالیت زیادتری را نسبت به شاهد نشان دادند (جدول 3-8، شکل 3-65).

جدول3-8- پراکنش ایزوفرمهای پراکسیداز عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا تفکیک شده روی ژلهای پلی آکریل آمیدی(PAGE) در تیمارهای شاهد (C0)، کمبود فسفر (P)، بور (B)، آهن (Fe)، منگنز (Mn) و نیتروژن (N).
-N -Mn -B -Fe -P C0 Rm شماره نوار آنزیمی
─ ± ± + + + 0 1
++++ ±++ ±++ ±++ ±++ +++ 027/0 2
─ + + ++ ++ ++ 19/0 3
± ± ++ ++ + ─ 27/0 4
± ++ ++ ++ +++ + 47/0 5
±+ ++ ++ ++ +++ ─ 5/0 6
+++ ++ ++ ++ +++ ±+ 55/0 7
+++++ ++++ ++++ ++++ ++++ ±+ 63/0 8
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-65- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا به ترتیب 1- شاهد، 2- کمبود فسفر، 3- کمبود بور، 4- کمبود آهن،
5- کمبود منگنز و 6- کمبود نیتروژن.
رقم شوگرگریز: در این رقم بر اساس شدت فعالیت کمی آنزیم پراکسیداز تنها برخی از تیمارها تحت الکتروفورز قرار گرفته اند. نیمرخ الکتروفورزی فعالیت آنزیم پراکسیداز عصاره های پروتئینی ریشه گیاهان سورگوم رقم شوگرگریز که در شرایط عادی (شاهد) و تحت تنش کمبود فسفر، آهن رشد یافته بودند چهار نوار آنزیمی (58/0- 055/0= Rm) را روی ژلهای PAGE مشخص نمودند. در تیمار کمبود فسفر نوارهای آنزیمی شماره 1، 2، 3 و 4
(58/0- 055/0 = Rm) فعالیت شدیدی را نشان دادند (جدول 3-9، شکل 3-66).
جدول3-9- پراکنش ایزوفرمهای پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز
روی ژلهای PAGE تحت تیمارهای شاهد (C0)، کمبود آهن (Fe) و فسفر (P).
-P -Fe C0 Rm شماره نوار آنزیمی
++++ ++ ++ 055/0 1
+++ + + 41/0 2
+++ + ++ 5/0 3
++ + + 58/0 4

حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی
با علامت ─ مشخص شده است

شکل 3-66- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی
ریشه رقم شوگرگریز به ترتیب 1- شاهد، 2- کمبود آهن و 3- کمبود فسفر.
3-3-1-2- تنش شوری
رقم کیمیا: نیمرخ الکتروفورزی آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی اندام هوایی غلظتهای 75 و 150 میلی مولار NaCl هفت نوار آنزیمی را در محدوده (65/0- 0= Rm) روی ژلهای پلی آکریل آمیدی مشخص نمود. ایزوفرم شماره 2، 6 و 7 (65/0 و 57/0 و 085/0= Rm) در عصاره های پروتئینی نمونه های شاهد فعالیت بالایی را نشان دادند. نوار شماره 1، 3 و 4 (42/0 و 37/0 و 0=Rm) در عصاره های پروتئینی گیاهان شاهد مشاهده نشدند (جدول 3-10، شکل 3-67).

جدول3-10- پراکنش ایزوفرمهای پراکسیداز عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا تفکیک شده روی ژلهای پلی آکریل آمیدی (PAGE) تحت تیمارهای شاهد (C0) و غلظتهای 75 و 150 میلی مولار NaCl.
150mM NaCl 75mM NaCl C0 Rm شماره نوار آنزیمی
± ± ─ 0 1
±+ ±+ ++++ 085/0 2
+ + ─ 37/0 3
+ + ─ 42/0 4
++ ++ + 51/0 5
±++ ±++ ++++ 57/0 6
++ ±+ ++++ 65/0 7
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-67- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا به ترتیب 1- شاهد، 2- غلظت 75 میلی مولار NaCl و
3- غلظت 150 میلی مولار NaCl.
نیمرخ الکتروفورزی آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه گیاهان شاهد و گیاهان رشد یافته در غلظتهای 75 و 150 میلی مولار NaCl هفت نوار آنزیمی را در محدوده (63/0-0= Rm) روی ژلهای پلی آکریل آمیدی آشکار نمود. نوار آنزیمی 3 و 5
(5/0 و 19/0= Rm) در غلظت 150 میلی مولار NaCl و نوار آنزیمی شماره 5 در عصاره های پروتئینی گیاهان شاهد قابل آشکارسازی نبود. در غلظت 150 میلی مولار NaCl نوار پراکسیدازی شماره 2 (027/0= Rm) فعالیت بسیار شدیدی را نشان داد (جدول 3-11، شکل 3-68).
جدول3-11- پراکنش ایزوفرمهای پراکسیداز عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا تفکیک شده روی ژلهای پلی آکریل آمیدی (PAGE) تحت تیمارهای شاهد (C0) و غلظتهای 75 و 150 میلی مولار NaCl.
150mM NaCl 75mM NaCl C0 Rm شماره نوار آنزیمی
± ± + 0 1
++++++ ±+ +++ 027/0 2
─ + ++ 19/0 3
± + + 47/0 4
─ + ─ 5/0 5
+ ±+ ±+ 55/0 6
± ++ ±+ 63/0 7

حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-68- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا به ترتیب 1- شاهد، 2- غلظت 75 میلی مولار NaCl و 3- غلظت 150 میلی مولار NaCl.
رقم شوگرگریز: الگوی الکتروفورزی آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه گیاهان شاهد و تحت تنش شوری در غلظت 75 میلی مولار کلرید سدیم چهار نوار آنزیمی
(58/0- 055/0= Rm) را روی ژلهای PAGE مشخص نمودند. نوار شماره 2 (41/0= Rm) در گیاهان رشد یافته در حضور غلظت 75 میلی مولار NaCl مشاهده نشد. گیاهان شاهد در ایزوفرم شماره 1 و 3 (5/0- 055/0= Rm) فعالیت بالایی را نشان دادند (جدول 3-12، شکل 3-69).

75mM NaCl C0 Rm شماره نوار آنزیمی
±+ ++ 055/0 1
─ + 41/0 2
± ++ 5/0 3
± + 58/0 4
جدول3-12- پراکنش ایزوفرمهای پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز روی ژلهای PAGE تحت تیمارهای شاهد (C0) و غلظت 75 میلی مولار NaCl.

حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-69- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز به ترتیب 1- شاهد و 2- غلظت 75 میلی مولار NaCl.
3-3-1-3- تنش خشکی در مرحله 5 برگی (رویشی)
رقم کیمیا: الگوی الکتروفورزی آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه در سه نمونه شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6) هشت نوار آنزیمی
(6/0-0= Rm) را روی ژلهای پلی آکریل آمیدی نشان داد. نوار یا ایزوفرم شماره 1 در تیمارهای شاهد، D3، D6دیده نشد. ایزوفرم شماره 3 و 4 (28/0و 2/0= Rm) در تیمار D6 و نوار شماره 4 D3 آشکارسازی نشد. نوار ایزوفرم پراکسیدازی شماره 2 (028/0= Rm) طی اعمال تنش خشکی فعالیت زیادی را نشان داد (جدول 3-13، شکل 3-70).

جدول3-13- پراکنش ایزوفرمهای پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا روی ژلهای PAGE تحت تیمار خشکی در مرحله 5 برگی (رویشی) در سه سطح شاهد (C0)، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6).
D6 D3 C0 Rm شماره نوار آنزیمی
─ ─ ± 0 1
+++ +++ +++ 028/0 2
─ + + 2/0 3
─ ─ + 28/0 4
+ ± +++ 42/0 5
± ± ± 45/0 6
+ + + 51/0 7
±+ ++ ±+ 6/0 8

حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-70- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا تحت تیمار خشکی در مرحله رویشی در سه سطح به ترتیب 1- شاهد (C0)،
2- سه روز قطع آبیاری (D3) و 3- شش روز قطع آبیاری (D6).
رقم شوگرگریز: نیمرخ الکتروفورزی فعالیت آنزیم پراکسیداز عصاره های پروتئینی ریشه گیاهان سورگوم رقم شوگرگریز که در شرایط عادی (شاهد) و تحت تنش شش روز قطع آبیاری (D6) رشد یافته بودند سه نوار آنزیمی (58/0- 055/0= Rm) را روی ژلهای PAGE مشخص نمودند. نوار آنزیمی شماره 1 (055/0= Rm) در عصاره های پروتئینی تیمار D6 فعالیت بالایی را نشان داد (جدول 3-14، شکل 3-71).
D6 C0 Rm شماره نوار آنزیمی
+++ ±+ 055/0 1
+ + 5/0 3
± ± 58/0 4
جدول3-14- پراکنش ایزوفرمهای پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز روی ژلهای PAGE تحت تیمار خشکی در مرحله 5 برگی (رویشی) در دو سطح شاهد (C0) و شش روز قطع آبیاری (D6).

حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-71- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز تحت تیمار خشکی در مرحله رویشی در دو سطح به ترتیب 1- شاهد (C0) و
2- شش روز قطع آبیاری (D6).
3-3-1-4- تنش خشکی در مرحله زایشی (پر شدن دانه)
رقم کیمیا: الگوی الکتروفورزی آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی برگ پرچم در مرحله پر شدن دانه در سه سطح پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، پنج روز قطع آبیاری (DF5) و ده روز قطع آبیاری (DF10) هشت نوار آنزیمی (6/0- 028/0= Rm) را روی ژلهای پلی آکریل آمیدی نشان داد. ایزوفرم شماره 4 (37/0= Rm) در عصاره های پروتئینی DF5 و DF10 مشاهده نشد. نوار ایزوفرم پراکسیدازی شماره 1 (028/0= Rm) طی اعمال تنش خشکی فعالیت زیادی را نشان داد. در مورد ایزوفرم پراکسیدازی شماره 7 (51/0= Rm) نیز تحت تیمارهای خشکی آخر فصل یعنی در تیمارهای CF5، DF5 و DF10 فعالیت شدیدتری ظاهر شد. نوار شماره هشت (9/0= Rm) فعالیت زیادی را در روز پنجم برداشت گیاهان تحت تنش خشکی (CF5 و DF5) نشان داد (جدول 3-15، شکل 3-72).
جدول3-15- پراکنش ایزوفرمهای پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی برگ پرچم رقم کیمیا روی ژلهای PAGE تحت تیمار خشکی در مرحله زایشی (پرشدن دانه) در سه سطح پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، پنج روز قطع آبیاری (DF5) و ده روز قطع آبیاری (DF10).
DF10 DF5 CF5 Rm شماره نوار آنزیمی
+++ ++++ +++ 028/0 1
+ + + 2/0 2
+ + + 28/0 3
─ ─ + 37/0 4
+ + + 42/0 5
+ + + 45/0 6
+++ +++ +++ 51/0 7
+ +++ +++ 6/0 8
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-72- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی برگ پرچم رقم کیمیا تحت تیمار خشکی در مرحله زایشی در سه سطح به ترتیب 1- پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، 2- پنج روز قطع آبیاری (DF5) و 3- ده روز قطع آبیاری (DF10).
3-3-2- بررسی تغییر فعالیت کیفی آنزیم سوپراکسید دیسموتاز
3-3-2-1- تنش کمبود عناصر غذایی
رقم کیمیا: نیمرخ الکتروفورزی آنزیم سوپراکسید دیسموتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی در تیمارهای شاهد، کمبود منگنز، فسفر، بور، آهن و نیتروژن نه نوار آنزیمی را در محدوده (55/0-0= Rm) نشان داد. تیمار کمبود فسفر باعث افزایش فعالیت ایزوفرم های شماره 3، 4، 5 و 6 (31/0 و 27/0 و 24/0 و 2/0= Rm) شد. ایزوفرم شماره 8 (44/0= Rm) تنها در الکتروفورز عصاره پروتئینی گیاهان تحت تیمار کمبود نیتروژن مشاهده شد و همچنین ایزوفرم شماره 9 SOD (55/0= Rm) فعالیت شدیدی را پس از تیمار کمبود نیتروژن و فسفر نسبت به سایر تیمارها نشان داد (جدول 3-16، شکل 3-73).
جدول3-16- پراکنش ایزوفرمهای سوپراکسید دیسموتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا روی ژلهای پلی آکریل آمیدی (PAGE) تحت تیمارهای شاهد (C0)، کمبود بور (B) ، آهن (Fe)، فسفر (P)، منگنز (Mn) و نیتروژن (N).
-N -Mn -P -Fe -B C0 Rm شماره نوار آنزیمی
+ + + + + + 0 1
+ + ++ ±+ ±+ ++ 037/0 2
+++ +++ ++++ +++ +++ +++ 2/0 3
++ ++ +++ + ++ ++ 24/0 4
++ ++ +++ + ++ ++ 27/0 5
±++ ++ +++ + ++ ++ 31/0 6
+ + + ++ + + 4/0 7
+ ─ ─ ─ ─ ─ 44/0 8
+++++ +++ ++++ ++ +++ ++ 55/0 9
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-73- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز موجود در عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا به ترتیب 1- شاهد، 2- کمبود بور، 3- کمبود آهن، 4- کمبود فسفر،
5- کمبود منگنز و 6- کمبود نیتروژن.
نیمرخ الکتروفورزی آنزیم سوپراکسید دیسموتاز مربوط به عصاره های پروتئینی ریشه در تیمارهای شاهد، کمبود بور، آهن، منگنز، فسفر، نیتروژن نه نوار آنزیمی (6/0-0= Rm) را نشان داد. نوار شماره 8 (46/0= Rm) تنها در تنش کمبود آهن وجود داشت. نوار شماره 2 و 9
(6/0 و 04/0= Rm) در نمونه های مربوط به کمبود فسفر و منگنز فعالیت زیادی داشت و به صورت پررنگ ظاهر شد. نوار شماره 3 (24/0= Rm) در تیمارهای کمبود آهن، فسفر، منگنز و شاهد فعالیت شدیدی نشان داد. ایزوفرم شماره 9 در تیمارهای مربوط به کمبود بور و نیتروژن فعالیت بالایی نسبت به سایر تنشها نشان دادند (جدول 3-17، شکل 3-74).
جدول3-17- پراکنش ایزوفرمهای سوپراکسید دیسموتاز عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا روی ژلهای پلی آکریل آمیدی (PAGE) تحت تیمارهای شاهد (C0)، کمبود بور (B)، آهن (Fe)، فسفر (P)، منگنز (Mn) و نیتروژن (N).
-N -Mn -P -Fe -B C0 Rm شماره نوار آنزیمی
+ + + + + + 0 1
+ +++ +++ ++ ++ ++ 04/0 2
++ +++ +++ +++ ++ +++ 24/0 3
++ ±+ ±+ ±+ ±++ ++ 3/0 4
++ + + + ++ + 34/0 5
++ ++ ++ + +++ ±+ 4/0 6
+ ++ ±+ + +++ ±+ 42/0 7
─ ─ ─ + ─ ─ 46/0 8
++++ +++ +++ ++ ++++ ++ 6/0 9
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-74- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا به ترتیب 1- شاهد، 2- کمبود بور، 3- کمبود آهن، 4- کمبود فسفر،
5- کمبود منگنز و 6- کمبود نیتروژن.

رقم شوگرگریز: نیمرخ الکتروفورزی آنزیم سوپراکسید دیسموتاز مربوط به عصاره های پروتئینی اندام هوایی تیمارهای شاهد، کمبود منگنز، بور و آهن هشت نوار آنزیمی
(63/0-0= Rm) را نشان داد. نوار شماره 7 (42/0= Rm) در تیمارهای شاهد، کمبود منگنز و بور مشاهده نشد. ایزوفرم شماره 8 (63/0= Rm) در عصاره های پروتئینی تیمار های شاهد، کمبود منگنز فعالیت بسیار شدیدی در مقایسه با ایزوفرم های دیگر نشان دادند (جدول 3-18، شکل 3-75).

جدول3-18- پراکنش ایزوفرمهای سوپراکسید دیسموتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم شوگرگریز روی ژلهای پلی آکریل آمیدی تحت تیمارهای شاهد (C0)، کمبود منگنز (Mn)، بور (B) و آهن (Fe).
-Fe -B -Mn C0 Rm شماره نوار آنزیمی
+ + + + 0 1
±+
± ±+ ++ 021/0 2
+++ +++ +++ +++ 21/0 3
± ++ ±++ ++ 27/0 4
± + ++ ++ 31/0 5
+ ++ ++ ++ 36/0 6
± ─ ─ ─ 42/0 7
+++ +++ ++++ ++++ 63/0 8
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-75- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز موجود در عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم شوگرگریز به ترتیب 1- شاهد، 2- کمبود منگنز، 3- کمبود بور و 4- کمبود آهن.
الگوی الکتروفورزی آنزیم سوپراکسید دیسموتاز مربوط به عصاره های پروتئینی ریشه تیمارهای شاهد، کمبود منگنز، بور و آهن هشت نوار آنزیمی (63/0-0= Rm) را نشان داد. نوار شماره 3 (21/0= Rm) در عصاره های پروتئینی نمونه های شاهد و ایزوفرم شماره 8 (63/0= Rm) در عصاره های پروتئینی تیمار کمبود بور فعالیت بسیار شدیدی را نشان دادند (جدول 3-19، شکل 3-76).

جدول3-19- پراکنش ایزوفرمهای سوپراکسید دیسموتاز عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز روی ژلهای پلی آکریل آمیدی تحت تیمارهای شاهد (C0)، کمبود منگنز (Mn)، بور (B) و آهن (Fe).
-Fe -B -Mn C0 Rm شماره نوار آنزیمی
+ + + + 0 1
+++ +++ ++ +++ 021/0 2
+++ ++ ++ ++++ 21/0 3
++ + ±+ +++ 27/0 4
± ++ + +++ 31/0 5
++ ++ ++ +++ 36/0 6
+ + + ++ 42/0 7
+++ ++++ +++ +++ 63/0 8
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-76- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز به ترتیب 1- شاهد، 2- کمبود منگنز، 3- کمبود بور و 4- کمبود آهن.
3-3-2-2- تنش شوری
رقم کیمیا: الگوی الکتروفورزی آنزیم سوپراکسید دیسموتاز مربوط به عصاره های پروتئینی اندام هوایی گیاهان شاهد و گیاهان رشد یافته در غلظتهای 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl هشت نوار آنزیمی (55/0-0= Rm) را نشان داد. ایزوفرم شماره 5 (27/0= Rm) در تیمارهای 75 و 150 میلی مولار کلرید سدیم مشاهده نشد. ایزوفرم شماره 8 (55/0= Rm) در عصاره های پروتئینی تیمارهای نمونه شاهد و غلظتهای 150 و 225 میلی مولار کلرید سدیم فعالیت بالایی را نشان داد. نوار شماره 3 (2/0= Rm) در عصاره های پروتئینی گیاهان شاهد و تیمار غلظت 225 میلی مولار NaCl فعالیت بالایی داشت. ایزوفرم شماره 4 (24/0= Rm) در تنش غلظت 225 میلی مولار کلرید سدیم فعالیت زیادی را نشان داد (جدول 3-20، شکل 3-77).
جدول3-20- پراکنش ایزوفرمهای سوپراکسید دیسموتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا روی ژلهای پلی آکریل آمیدی تحت تیمارهای شاهد (C0)، غلظتهای 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl.
225mM NaCl 150mM NaCl 75mM NaCl C0 Rm شماره نوار آنزیمی
+ ± ± + 0 1
++ ±+ ±+ ++ 037/0 2
++++ +++ +++ ++++ 2/0 3
+++ + + ++ 24/0 4
+ ─ ─ ++ 27/0 5
++ ±++ ±++ ++ 31/0 6
++ + + + 4/0 7
+++ ±++ + +++ 55/0 8
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-77- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز موجود در عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا تحت تیمارهای به ترتیب 1- شاهد، غلظتهای 2- 75، 3- 150 و
4- 225 میلی مولار NaCl.
رقم شوگرگریز: نیمرخ الکتروفورزی آنزیم سوپراکسید دیسموتاز عصاره های پروتئینی ریشه گیاهان شاهد و گیاهان رشد یافته در غلظتهای 75 و 150 میلی مولار NaCl هشت نوار آنزیمی (63/0-0= Rm) را نشان داد. نوار شماره 4 و 6 (36/0 و 27/0= Rm) در تیمار 75 میلی مولار NaCl فعالیت بسیار شدیدی در مقایسه با ایزوفرم های دیگر نشان دادند (جدول 3-21، شکل 3-78).
150mM NaCl 75mM NaCl C0 Rm شماره نوار آنزیمی
+ + + 0 1
++ +++ +++ 021/0 2
+++ +++ ++++ 21/0 3
+++ ++++ +++ 27/0 4
++ +++ +++ 31/0 5
++ ++++ +++ 36/0 6
+ ++ ++ 42/0 7
+ ++ +++ 63/0 8
جدول3-21- پراکنش ایزوفرمهای سوپراکسید دیسموتاز عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز روی ژلهای پلی آکریل آمیدی تحت تیمارهای شاهد (C0)، غلظتهای 75 و 150 میلی مولار NaCl.

حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-78- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز تحت تیمارهای به ترتیب 1- شاهد، غلظتهای 2- 75 و 3- 150 میلی مولار NaCl.
3-3-2-3- تنش خشکی در مرحله 5 برگی (رویشی)
رقم کیمیا: نیمرخ الکتروفورزی آنزیم سوپراکسید دیسموتاز مربوط به عصاره های پروتئینی ریشه در تیمارهای شاهد و شش روز قطع آبیاری (D6) هشت نوار آنزیمی (64/0-0= Rm) را مشخص نمود. ایزوفرم شماره 2 (04/0= Rm) در عصاره های پروتئینی نمونه های شاهد فعالیت بالایی را نشان داد (جدول 3-22، شکل 3-79).
D6 C0 Rm شماره نوار آنزیمی
± ± 0 1
±+ +++ 04/0 2
++ ++ 24/0 3
++ ++ 28/0 4
++ ++ 32/0 5
++ ++ 36/0 6
+ ±+ 44/0 7
++ ++ 64/0 8
جدول3-22- پراکنش ایزوفرمهای سوپراکسید دیسموتاز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا روی ژلهای PAGE تحت تیمار خشکی در مرحله 5 برگی (رویشی) در دو سطح شاهد (C0) و
شش روز قطع آبیاری (D6).

حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-79- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا تحت تیمار خشکی در مرحله 5 برگی (رویشی) در دو سطح 1- شاهد (C0) و
2- شش روز قطع آبیاری (D6).

3-3-2-4- تنش خشکی در مرحله زایشی (پر شدن دانه)
رقم کیمیا: الگوی الکتروفورزی آنزیم پراکسیداز موجود در عصاره های پروتئینی برگ پرچم در مرحله پر شدن دانه در سه سطح پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، پنج روز قطع آبیاری (DF5) و ده روز قطع آبیاری (DF10) نه نوار آنزیمی (64/0-0= Rm) را روی ژلهای پلی آکریل آمیدی نشان داد. نوار شماره 8 (56/0= Rm) فقط در عصاره های پروتئینی برگ پرچم تیمار CF5 مشاهده شد. تیمارهای CF5، DF5 و DF10 در ایزوفرم شماره 9 (64/0= Rm) فعالیت بسیار شدیدی نشان دادند (جدول 3-23، شکل 3-80).
جدول3-23- پراکنش ایزوفرمهای سوپراکسید دیسموتاز موجود در عصاره های پروتئینی برگ پرچم
رقم کیمیا روی ژلهای PAGE تحت تیمار خشکی در مرحله زایشی (پرشدن دانه) در سه سطح
پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، پنج روز قطع آبیاری (DF5) و ده روز قطع آبیاری (DF10).
DF10 DF5 CF5 Rm شماره نوار آنزیمی
+ + + 0 1
++ +++ +++ 04/0 2
+++ +++ +++ 24/0 3
+++ +++ +++ 28/0 4
+++ +++ +++ 32/0 5
+++ +++ +++ 36/0 6
± + + 44/0 7
─ ─ + 56/0 8
++++++ ++++++ ++++++ 64/0 9

حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-80- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز موجود در
عصاره های پروتئینی برگ پرچم رقم کیمیا تحت تیمار خشکی در مرحله زایشی (پرشدن دانه) در سه سطح
1- پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، 2- پنج روز قطع آبیاری (DF5) و 3- ده روز قطع آبیاری (DF10).
3-3-3- بررسی تغییر فعالیت کیفی ایزوفرمهای آنزیم سوپراکسید دیسموتاز
بر اساس کوفاکتور فلزی استفاده شده برای آشکارسازی این آنزیم، SOD ها به سه گروه دسته بندی می شوند: Fe-SOD که در کلروپلاست واقع شده، Mn-SOD که در میتوکندری و پراکسیزوم قرار گرفته و Cu/Zn-SOD که در کلروپلاست، سیتوزول، و احتمالا در فضای خارج سلولی واقع شده است. تشخیص این ایزوفرمها توسط H2O2 و KCN صورت می گیرد. ایزوفرم Fe-SOD توسط H2O2 مهار شده ولی با KCN مهار نمی شود. Mn-SOD با H2O2 یا KCN مهار نمی شود. Cu/Zn-SODبا هر دو H2O2 و KCN مهار می شود. نیمرخ الکتروفورزی ایزوفرم های آنزیم سوپراکسید دیسموتاز تحت اثر مهاری H2O2 مربوط به عصاره های پروتئینی اندام هوایی و ریشه سورگوم رقم شوگرگریز در تیمارهای مختلف شش نوار آنزیمی را در محدوده (63/0-0= Rm) نشان داد (شکل 3-81 و 3-82). مشخص کردن ایزوفرمهای آنزیم سوپراکسید دیسموتاز با اثر مهاری KCN در الگوی الکتروفورزی عصاره های پروتئینی اندام هوایی و ریشه سورگوم رقم شوگرگریز در تیمارهای مختلف هفت نوار آنزیمی را در محدوده (42/0-0= Rm) نشان داد (شکل 3-81 و 3-83).

شکل 3-81- نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز موجود در عصاره های پروتئینی رقم شوگرگریز در تیمارهای مختلف به ترتیب 1- اندام هوایی شاهد، 2- ریشه شاهد، 3- اندام هوایی کمبود منگنز، 4- ریشه کمبود منگنز، 5- اندام هوایی کمبود بور، 6- ریشه کمبود بور، 7- اندام هوایی کمبود آهن، 8- ریشه کمبود آهن.

شکل 3-82- مقایسه اثر بازدارندگی H2O2 در نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت ایزوفرم های آنزیم سوپراکسید دیسموتاز موجود در عصاره های پروتئینی رقم شوگرگریز در تیمارهای مختلف به ترتیب
1- اندام هوایی شاهد، 2- ریشه شاهد، 3- اندام هوایی کمبود منگنز، 4- ریشه کمبود منگنز، 5- اندام هوایی کمبود بور، 6- ریشه کمبود بور، 7- اندام هوایی کمبود آهن و 8- ریشه کمبود آهن.

شکل 3-83- مقایسه اثر بازدارندگی KCN روی نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت ایزوفرم های آنزیم سوپراکسید دیسموتاز موجود در عصاره های پروتئینی رقم شوگرگریز تحت تیمارهای مختلف به ترتیب
1- اندام هوایی شاهد، 2- ریشه شاهد،3- اندام هوایی کمبود منگنز، 4- ریشه کمبود منگنز، 5- اندام هوایی کمبود بور، 6- ریشه کمبود بور، 7- اندام هوایی کمبود آهن و 8- ریشه کمبود آهن.

3-3-4- بررسی تغییر فعالیت کیفی آنزیم اسید فسفاتاز
3-3-4-1- تنش کمبود عناصر غذایی
رقم کیمیا: نیمرخ الکتروفورزی آنزیم اسید فسفاتاز مربوط به عصاره های پروتئینی اندام هوایی طی تیمارهای شاهد، کمبود نیتروژن، فسفر، منگنز، بور و آهن چهار نوار آنزیمی را در محدوده (39/0-0= Rm) آشکار نمودند. نوار شماره 3 (21/0= Rm) در تیمارهای شاهد، کمبود منگنز، نیتروژن و بور وجود نداشت. نوار شماره 2 و 4 (39/0 و 078/0= Rm) در مورد تنش کمبود آهن فعالیت شدیدی آشکار ساخت و نوارها پررنگ بودند. تیمار کمبود فسفر نیز باعث افزایش فعالیت نوار شماره 2 شده بود. تیمارهای شاهد، کمبود منگنز، بور، نیتروژن نیز از نظر این ایزوفرم فعالیت بالایی نشان دادند (جدول 3-24، شکل 3-84).
جدول3-24- پراکنش ایزوفرمهای اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا روی ژلهای پلی آکریل آمیدی (PAGE) تحت تیمارهای شاهد (C0)، کمبود منگنز (Mn)، نیتروژن (N)، بور (B)، آهن (Fe) و فسفر (P).
-P -Fe -B -N -Mn C0 Rm شماره نوار آنزیمی
++ ++ ++ ++ ++ ++ 0 1
+++ ++ ++ ++ ++ ++ 078/0 2
++ ± ─ ─ ─ ─ 21/0 3
++ ++ + + + + 39/0 4
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-84- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز موجود در عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا به ترتیب 1- شاهد، 2- کمبود منگنز ، 3- کمبود نیتروژن، 4- کمبود بور،
5- کمبود آهن و 6- کمبود فسفر.
نیمرخ الکتروفورزی آنزیم اسید فسفاتاز مربوط به عصاره های پروتئینی ریشه طی تیمارهای شاهد، کمبود منگنز، نیتروژن، فسفر، بور و آهن چهار نوار آنزیمی را در محدوده
(35/0-0= Rm) نشان داد. نوار شماره 1 در تیمار کمبود نیتروژن مشاهده نشد. تیمارهای کمبود فسفر و آهن در نوار شماره 2 (081/0= Rm) فعالیت شدیدی نسبت به سایرین نشان دادند (جدول 3-25، شکل 3-85).

جدول3-25- پراکنش ایزوفرمهای اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا روی ژلهای پلی آکریل آمیدی (PAGE) تحت تیمارهای شاهد (C0)، نیتروژن (N)، بور (B)، فسفر (P)، منگنز (Mn) و آهن (Fe).
-Fe -Mn -P -B -N C0 Rm شماره نوار آنزیمی
± ± ± ± ─ ± 0 1
++++ ±++ +++++ +++ + +++ 081/0 2
+ + ++ + ─ + 24/0 3
+++ ± ++ + ± + 35/0 4
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-85- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز موجود در عصاره های
پروتئینی ریشه رقم کیمیا به ترتیب 1- شاهد، 2- کمبود نیتروژن، 3- کمبود بور، 4- کمبود فسفر،
5- کمبود منگنز و6 – کمبود آهن.
رقم شوگرگریز: نیمرخ الکتروفورزی آنزیم اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی تیمارهای شاهد، کمبود نیتروژن، فسفر، منگنز، آهن و بور چهار نوار آنزیمی (25/0-0= Rm) را نشان داد. نوار شماره 3 (16/0= Rm) در تیمار شاهد مشاهده نشد و در تیمار کمبود منگنز فعالیت بالایی داشت (جدول 3-26، شکل 3-86).

جدول3-26- پراکنش ایزوفرمهای اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم شوگرگریز روی ژلهای پلی آکریل آمیدی تحت تیمارهای شاهد (C0)، فسفر (P)، منگنز (Mn)، نیتروژن (N)، آهن (Fe) و بور (B).
-B -Fe -N -Mn -P C0 Rm شماره نوار آنزیمی
+ + + + + + 0 1
+ ++ + + + + ++ ++ 046/0 2
± + + + + + + + ─ 16/0 3
+ ± + + ± ± 25/0 4
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-86- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز موجود در عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم شوگرگریز به ترتیب 1- شاهد، 2- کمبود فسفر، 3- کمبود منگنز،
4- کمبود نیتروژن، 5- کمبود آهن و6- کمبود بور.
نیمرخ الکتروفورزی آنزیم اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی مربوط به ریشه تیمارهای شاهد، کمبود نیتروژن، فسفر، منگنز، آهن و بور چهار نوار آنزیمی (25/0-0= Rm) را نشان داد. ایزوفرم شماره 1 در تیمار کمبود بور مشاهده نشد. نوار شماره 2 (046/0= Rm) طی تنش کمبود آهن فعالیت شدیدی داشت. ایزوفرم شماره 3 (16/0= Rm) در تیمار کمبود فسفر و نوار شماره 4 (25/0= Rm) در تیمار کمبود بور فعالیت بالایی داشتند (جدول 3-27، شکل 3-87).

جدول3-27- پراکنش ایزوفرمهای اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز روی ژلهای
پلی آکریل آمیدی تحت تیمارهای شاهد (C0)، فسفر (P)، منگنز (Mn)، نیتروژن (N)، آهن (Fe) و بور (B).
-B -Fe -N -Mn -P C0 Rm شماره نوار آنزیمی
─ ± ± ± ± ± 0 1
+ + + + + + + + + + + + + 046/0 2
+ + + + + + + + + + 16/0 3
+ + + + ± ± + + + + 25/0 4
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-87- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز به ترتیب 1- شاهد، 2- کمبود فسفر، 3- کمبود منگنز، 4- کمبود نیتروژن،
5- کمبود آهن و 6- کمبود بور.
3-3-4-2- تنش شوری
رقم کیمیا: الگوی الکتروفورزی آنزیم اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی گیاهان رشد یافته در غلظتهای 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl چهار نوار آنزیمی را در محدوده (39/0-0= Rm) نشان داد. ایزوفرم شماره 3 (21/0= Rm) در عصاره های پروتئینی نمونه های شاهد مشاهده نشد. ایزوفرمهای شماره 1 و 2 (078/0 و 0 = Rm) طی اعمال تنش شوری فعالیت بالایی را نشان دادند (جدول 3-28، شکل 3-88).
225mM NaCl 150mM NaCl 75mM NaCl C0 Rm شماره نوار آنزیمی
++ ++ ++ ++ 0 1
++ ++ ++ ++ 078/0 2
+ + + ─ 21/0 3
+ + + + 39/0 4
جدول3-28- پراکنش ایزوفرمهای اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا روی ژلهای
پلی آکریل آمیدی تحت تیمارهای شاهد (C0)، غلظتهای 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl.
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-88- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز موجود در عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا تحت تیمارهای به ترتیب 1- شاهد، غلظتهای 2- 75، 3- 150 و
4- 225 میلی مولار NaCl.
نیمرخ الکتروفورزی آنزیم اسید فسفاتاز مربوط به عصاره های پروتئینی ریشه گیاهان رشد یافته در غلظتهای 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl چهار نوار آنزیمی را در محدوده
(35/0-0= Rm) نشان داد. ایزوفرم شماره 2 در تیمارهای 75 و 225 میلی مولار کلرید سدیم فعالیت بالایی داشت (جدول 3-29، شکل 3-89).

جدول3-29- پراکنش ایزوفرمهای اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا روی ژلهای
پلی آکریل آمیدی تحت تیمارهای شاهد (C0)، غلظتهای 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl.
225mM NaCl 150mM NaCl 75mM NaCl C0 Rm شماره نوار آنزیمی
± + + ± 0 1
++++ +++ ++++ +++ 081/0 2
++ ++ ++ + 24/0 3
++ ++ ++ + 35/0 4
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-89- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا تحت تیمارهای به ترتیب 1- شاهد، غلظتهای 2- 75، 3- 150 و
4- 225 میلی مولار NaCl.
رقم شوگرگریز: الگوی الکتروفورزی آنزیم اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی گیاهان رشد یافته در غلظتهای 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl چهار نوار آنزیمی را در محدوده (25/0-0= Rm) نشان داد. نوار شماره 1 در تیمارهای 75 و 225 میلی مولار NaCl مشاهده نشد. ایزوفرم شماره 3 (16/0= Rm) در عصاره های پروتئینی گیاهان شاهد وجود نداشت. ایزوفرم شماره 2 (046/0= Rm) در تیمار 75 میلی مولار کلرید سدیم فعالیت زیادی آشکار ساخت. ایزوفرم شماره 3 و 4 (25/0 و 16/0= Rm) در غلظت 225 میلی مولار کلرید سدیم و نوار شماره 4 در عصاره های پروتئینی نمونه های شاهد فعالیت بسیار کمی را نشان دادند (جدول 3-30، شکل 3-90).
جدول3-30- پراکنش ایزوفرمهای اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم شوگرگریز روی ژلهای پلی آکریل آمیدی تحت تیمارهای شاهد (C0)، غلظتهای 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl.
225mM NaCl 150mM NaCl 75mM NaCl C0 Rm شماره نوار آنزیمی
─ + ─ + 0 1
± + + + + + + + + + ++ 046/0 2
± + + + ─ 16/0 3
± + + + ± 25/0 4
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-90- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز موجود در عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم شوگرگریز تحت تیمارهای به ترتیب 1- شاهد، غلظتهای 2- 75، 3- 150 و
4- 225 میلی مولار NaCl.
نیمرخ الکتروفورزی آنزیم اسید فسفاتاز مربوط به عصاره های پروتئینی ریشه تیمارهای 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl چهار نوار آنزیمی را در محدوده (25/0-0= Rm) نشان داد. نوار شماره 1 در عصاره های پروتئینی غلظتهای 75 و 225 میلی مولار کلرید سدیم مشاهده نشد. ایزوفرم شماره 2 (046/0= Rm) در تیمارهای 75 و 150 میلی مولار NaCl و همچنین در عصاره های پروتئینی گیاهان شاهد فعالیت بالایی نشان داد (جدول 3-31، شکل 3-91).
جدول3-31- پراکنش ایزوفرمهای اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز روی ژلهای
پلی آکریل آمیدی تحت تیمارهای شاهد (C0)، غلظتهای 75، 150 و 225 میلی مولار NaCl.
225mM NaCl 150mM NaCl 75mM NaCl C0 Rm شماره نوار آنزیمی
─ + ─ ± 0 1
±++ + + + + + + + + + + 046/0 2
+ + + + + 16/0 3
+ + + + + + 25/0 4
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-91- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز تحت تیمارهای به ترتیب 1- شاهد، غلظتهای 2- 75، 3- 150 و
4- 225 میلی مولار NaCl.
3-3-4-3- تنش خشکی در مرحله 5 برگی (رویشی)
رقم کیمیا: نیمرخ الکتروفورزی آنزیم اسید فسفاتاز مربوط به عصاره های پروتئینی اندام هوایی تیمارهای شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6) چهار نوار آنزیمی در محدوده (31/0-0= Rm) مشخص نمود. ایزوفرم شماره 2 (067/0= Rm) در عصاره های پروتئینی گیاهان شاهد و تیمار D6 فعالیت بالایی نشان داد. نوار شماره 3 (22/0= Rm) در عصاره های پروتئینی نمونه های شاهد و تیمار D3 مشاهده نشد. ایزوفرم شماره 4 (31/0= Rm) طی اعمال تنش خشکی فعالیت کمی آشکار ساخت (جدول 3-32، شکل 3-92).
جدول3-32- پراکنش ایزوفرمهای اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا روی ژلهای
پلی آکریل آمیدی تحت تیمار خشکی در مرحله 5 برگی (رویشی) در سه سطح شاهد (C0)، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6).
D6 D3 C0 Rm شماره نوار آنزیمی
+ + ± 0 1
+++ ±+ ++ 067/0 2
+ ─ ─ 22/0 3
± ± ± 31/0 4
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-92- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز موجود در عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا تحت تیمار خشکی در مرحله رویشی در سه سطح به ترتیب 1- شاهد (C0)،
2- سه روز قطع آبیاری (D3) و 3- شش روز قطع آبیاری (D6).
الگوی الکتروفورزی آنزیم اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی ریشه تیمارهای شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6) سه نوار آنزیمی (3/0-069/0= Rm) را مشخص نمود. ایزوفرم شماره 1 (069/0= Rm) در عصاره های پروتئینی تیمار D3 فعالیت بالایی نشان داد. نوار شماره 3 (3/0= Rm) در عصاره های پروتئینی نمونه های شاهد و تیمار D6 مشاهده نشد (جدول 3-33، شکل 3-93).
جدول3-33- پراکنش ایزوفرمهای اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا روی ژلهای
پلی آکریل آمیدی تحت تیمار خشکی در مرحله 5 برگی (رویشی) در سه سطح شاهد (C0)،
سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6).
D6 D3 C0 Rm شماره نوار آنزیمی
±+ +++ + 067/0 1
± + ± 22/0 2
─ ± ─ 31/0 3
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-93- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم کیمیا تحت تیمار خشکی در مرحله رویشی در سه سطح به ترتیب 1- شاهد (C0)،
2- سه روز قطع آبیاری (D3) و 3- شش روز قطع آبیاری (D6).
رقم شوگرگریز: نیمرخ الکتروفورزی آنزیم اسید فسفاتاز مربوط به عصاره های پروتئینی اندام هوایی تیمارهای شاهد، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6) چهار نوار آنزیمی در محدوده (29/0-0= Rm) مشخص نمود. ایزوفرم شماره 1 در تیمارهای D3 و D6 مشاهده نشد. ایزوفرم شماره 2 (063/0= Rm) در عصاره پروتئینی تیمار D6 فعالیت بالایی را آشکار ساخت. ایزوفرم شماره 3 (21/0= Rm) در عصاره های پروتئینی تیمارهای D3 و D6 فعالیت بالایی را نشان داد (جدول 3-34، شکل 3-94).
جدول3-34- پراکنش ایزوفرمهای اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم شوگرگریز روی ژلهای پلی آکریل آمیدی تحت تیمار خشکی در مرحله 5 برگی (رویشی) در سه سطح شاهد (C0)، سه روز قطع آبیاری (D3) و شش روز قطع آبیاری (D6).
D6 D3 C0 Rm شماره نوار آنزیمی
─ ─ + 0 1
+++ ± + + + 063/0 2
+ + + + ± 21/0 3
+ + + 29/0 4
حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-94- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز موجود در عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم شوگرگریز تحت تیمار خشکی در مرحله رویشی در سه سطح به ترتیب
1- شاهد (C0)، 2- سه روز قطع آبیاری (D3) و 3- شش روز قطع آبیاری (D6).
الگوی الکتروفورزی آنزیم اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی ریشه تیمارهای شاهد و شش روز قطع آبیاری (D6) سه نوار آنزیمی (3/0-069/0= Rm) را مشخص نمود. نوار شماره 1 (069/0= Rm) در عصاره های پروتئینی تیمار D6 فعالیت بالایی نشان داد. ایزوفرم شماره 3 در عصاره های پروتئینی نمونه های شاهد مشاهده نشد (جدول 3-35، شکل 3-95).
جدول3-35- پراکنش ایزوفرمهای اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز روی ژلهای پلی آکریل آمیدی تحت تیمار خشکی در مرحله 5 برگی (رویشی) در دو سطح شاهد (C0) و شش روز قطع آبیاری (D6).
D6 C0 Rm شماره نوار آنزیمی
+++ ±+ 069/0 1
+ ± 16/0 2
± ─ 3/0 3

حضور و شدت هر نوار آنزیمی با تعداد علامتهای + و عدم حضور نوارهای آنزیمی با علامت ─ مشخص شده است.

شکل 3-95- مقایسه نیمرخ الکتروفورزی (PAGE) فعالیت آنزیم اسید فسفاتاز موجود در عصاره های پروتئینی ریشه رقم شوگرگریز تحت تیمار خشکی در مرحله رویشی در دو سطح به ترتیب 1- شاهد (C0)
و 2- شش روز قطع آبیاری (D6).
3-3-4-4- تنش خشکی در مرحله زایشی (پر شدن دانه)
رقم کیمیا: الگوی الکتروفورزی آنزیم اسید فسفاتاز موجود در عصاره های پروتئینی برگ پرچم در مرحله پر شدن دانه در چهار سطح پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، پنج روز قطع آبیاری (DF5)، ده روز آبیاری مطلوب (CF10) و ده روز قطع آبیاری (DF10) چهار نوار آنزیمی (31/0- 0= Rm) را روی ژلهای پلی آکریل آمیدی نشان داد. ایزوفرم شماره 2 (067/0= Rm) در عصاره های پروتئینی تیمارهای DF5، CF10 و DF10 فعالیت بالایی را نشان داد. نوار شماره 4 (31/0= Rm) در تیمارهای DF5 و CF10 فعالیت بالایی داشت (جدول 3-36، شکل 3-96).
جدول3-36- پراکنش ایزوفرمهای اسید فسفاتاز عصاره های پروتئینی اندام هوایی رقم کیمیا روی ژلهای
پلی آکریل آمیدی تحت تیمار خشکی در مرحله زایشی (پرشدن دانه) در چهار سطح پنج روز آبیاری مطلوب (CF5)، پنج روز قطع آبیاری (DF5)، ده روز آبیاری مطلوب (CF10) و ده روز قطع آبیاری (DF10).
DF10 CF10 DF5 CF5 Rm شماره نوار آنزیمی
+ + + ++ 0 1
+++ +++ ++++ ±+ 067/0 2
+ + + + 22/0 3
+ ++ ++ ±+ 31/0 4