منبع پایان نامه با موضوع روابط زناشویی

دانلود پایان نامه

همانطور که جدول(3-9) نشان میدهد بین خرده تمام عاملهای پرسشنامه رابطه مثبت وجود دارد.
نتایج برازش مدل عاملی تاییدی که براساس مدل هولیست و میلر(2005) ارائه شده در جدول(3-10) آمده است.

همانطور که جدول(3-10) نشان میدهد مقدار ریشه خطای میانگین مجذورات برآورد(RMSEA) کمتر از 05/0 و شاخص نیکویی برازش(GFI) بالاتر از 90/0 بدست آمده است و نشان میدهد مدل از برازش کافی برخوردار است و با داده ها انطباق دارد و برای این پژوهش کفایت میکند. شکل(3-3) مدل و ضرایب مسیر استاندارد را نشان میدهد.

مقادیر T سوبل برای هر مسیر در شکل(3-4) آمده است. همانطور که شکل(3-4)نشان میدهد تمام مقادیر بالاتر از96/1 و معنیدار است.

برای بررسی روایی سازهای، ارتباط پرسشنامه سازگاری زناشویی(RDAS) با پرسشنامه شادمانی زناشویی(MHS) و پرسشنامه رضایتمندی زناشویی انریچ(ENRICH) از طریق مدل ساختاری بررسی شد. ویژگیهای این دو پرسشنامه در این بخش آمده است:
3-5-1- مقیاس شادمانی زناشویی(MHS):
این مقیاس توسط آرزین، ناستر و جونز (1973)، به منظور اندازه‌گیری سطح شادمانی زناشویی تهیه شده است. این ابزار ده سوالی ابتدا برای آزمون اثرات مشاهده‌ای تقابل طراحی شد که یک رویکرد رفتاری در مشاوره زناشویی است. این مقیاس میزان کلی شادمانی زناشویی را در نه محیط متفاوت از روابط زن و شوهر با بهره گرفتن از شاخصهای تک‌ماده‌ای کلی می‌سنجد. از هر پرسش می‌توان به عنوان یک شاخص مستقل برای شادمانی زناشویی در زمینه‌های خاصی از تعامل زناشویی استفاده کرد. برای بدست آوردن شاخص کلی شادمانی زناشویی می‌توان نمرات کل سوالات را جمع کرد. در مقابل هر گزاره یک طیف از 1 تا 10 قرار دارد که پاسخ‌دهنده با توجه به گزاره، میزان شادمانی خود را در آن حیطه درجه‌بندی می‌کند (ثنایی، 1379).
نتایج پژوهشهای سازندگان این مقیاس نشان داده که این ابزار برای اندازه‌گیری تغییر، حساس است و ارتباط معنی‌داری با مقیاس سازگاری زوجی لاک- والاس نشان داده است (هارینگ، هویت وفلت ، 2003). همچنین در پژوهش مک‌کریدی، اپستین و کاهلر (2004) میزان همبستگی آن با مقیاس کیفیت روابط زناشویی اسپنیر(DAS) 71/0 بدست آمده است.
میزان پایایی این پرسشنامه به شیوه ی همسانی درونی (آلفای کرونباخ) در پژوهش هارینگ، هویت وفلت (2003) 90/0، در پژوهش مک‌کریدی، اپستین و کاهلر (2004) 91/0 و در پژوهش مک‌کریدی، اپستین و هیرسچ (1999) 94/0 بدست آمده است.
در این پژوهش روایی و پایایی این پرسشنامه توسط پژوهشگر مورد بررسی قرار گرفت. برای بررسی روایی، از تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد.
جدول (3-11) میانگین، انحراف استاندارد و همبستگی درونی نمرات پرسشنامه شادمانی زناشویی را نشان میدهد.

همانطور که جدول نشان میدهد بجز ارتباط گویه های 5 با 9 و 7 با 8 بین تمام گویه های پرسشنامه رابطه مثبت و معنی دار وجود دارد.
نتایج برازش مدل عاملی تاییدی در جدول(4-4) آمده است. این مدل بر اساس رویکرد آرزین، ناستر و جونز(1973) ارائه شده است.

همانطور که جدول نشان میدهد مقدار ریشه خطای میانگین مجذورات برآورد(RMSEA) کمتر از 05/0 و شاخص نیکویی برازش(GFI) بالاتر از 90/0 بدست آمده است و نشان میدهد مدل از برازش کافی برخوردار است و با داده ها انطباق دارد و برای این پژوهش کفایت میکند. شکل(4-3) مدل و ضرایب مسیر استاندارد را نشان میدهد.

مقادیر T سوبل برای هر مسیر در شکل (4-4) آمده است. همانطور که شکل(4-4) نشان میدهد تمام مقادیر بالاتر از96/1 و معنیدار است.

میزان پایایی این پرسشنامه به شیوه همسانی درونی(آلفای کرونباخ) در این پژوهش 94/0 بدست آمد که برای اهداف پژوهشی و بالینی کفایت میکند.
3-5-2- پرسشنامه رضایتمندی زناشویی انریچ(ENRICH):
این پرسشنامه یک ابزار 115 سوالی است که توسط اولسون، فورنیر و دراکمن(1989) ساخته شده و برای ارزیابی زمینه های مشکلزا، یا نقاط قوت رابطه زناشویی بکار میرود. این پرسشنامه از 12 خرده مقیاس تشکیل شده است که عبارتند از:
تحریف آرمانی (سوالات 1-5)، رضایت زناشویی(سوالات 6-15)، مسائل شخصیتی(سوالات 16-25)، ارتباط(سوالات 26-35)، حل تعارض(سوالات 36-45)، مدیریت مالی(سوالات46-55)، فعالیتهای اوقات فراغت(سوالات 56-65)، رابطه جنسی(سوالات 66- 75)، فرزندپروری(سوالات 76-85)، خانواده و دوستان(سوالات 86-95)، مساوات طلبی(سوالات96-105) و جهتگیری مذهبی(سوالات 106-115).
نمرهگذاری این پرسشنامه بر اساس طیف لیکرت از خیلی زیاد(نمره4) تا خیلی کم(نمره0)، است. فقط در مقابل سوالات 96 تا 105 گزینههای همیشه(نمره4) تا هیچ وقت(نمره0) قرار دارد.
این پرسشنامه قابلیت تفکیک زوجهای راضی و ناراضی را دارد و همبستگی آن با مقیاس رضایت خانوادگی 60/0 بدست آمده است که نشان دهنده روایی ملاک و سازه است. پایایی این پرسشنامه به شیوه ضریب آلفای کرونباخ برای عاملهای مذکور، توسط سازندگان آن به ترتیب 9/0، 81/0، 73/0، 68/0، 75/0، 74/0، 76/0، 48/0، 77/0، 72/0، 71/0 بدست آمده است(ثنایی،1379).
در این پژوهش همین مقایر به ترتیب 88/0 ،83/0، 79/0، 91/0، 84/0، 90/0، 76/0، 84/0، 79/0، 87/0 و 87/0 بدست آمد.
به منظور بررسی روایی سازهای پرسشنامه سازگاری زناشویی، ارتباط آن با نمره شادمانی زناشویی و نمره رضایتمندی زناشویی با بهره گرفتن از مدل ساختاری بررسی شد.
ماتریس همبستگی نمرات رضایتمندی زناشویی، شادمانی زناشویی و سازگاری زناشویی در جدول(3-13) آمده است.

همانطور که جدول نشان میدهد بین نمرات سه پرسشنامه رابطه مثبت وجود دارد.
نتایج برازش مدل مفهومی کامل(شکل3-5) در جدول(3-13) آمده است.

همانطور که جدول نشان میدهد مقدار ریشه خطای میانگین مجذورات برآورد(RMSEA) کمتر از 05/0 و شاخص نیکویی برازش(GFI) بالاتر از 90/0 بدست آمده است و نشان میدهد مدل با داده ها انطباق دارد و قابل پذیرش است. جهت ارتقای مدل شاخصهای اصلاح به کار گرفته شد تا شاخصهای برازش ارتقا یابند. با بهره گرفتن از شاخصهای اصلاح، کوواریانس خطای گویه های 13 با 14 از پرسشنامه(RDAS) و عاملهای 6 با 12 پرسشنامه انریچ همبسته فرض شد. شاخصهای برازش مدل اصلاح شده در جدول(3-14) آمده است.

همانطور که جدول نشان میدهد، شاخصهای برازش ارتقا یافته است. مقدار ریشه خطای میانگین مجذورات برآورد(RMSEA) به 042/0 کاهش یافته و شاخص انطباق مدل(GFI) به 90/0 ارتقا یافته است. شکل (3-5) مدل مفهومی و ضرایب مسیر استاندارد را نشان میدهد.

مقادیر T سوبل برای هر مسیر در شکل (3-6) آمده است. همانطور که شکل(3-6) نشان میدهد به غیر از رابطه عامل رضایت پرسشنامه سازگاری زناشویی(RDAS) با نمره پرسشنامه رضایت زناشویی(ENRICH)، که معنی دار نیست، تمام مقادیر بالاتر از96/1 و معنیدار است.

در پژوهش حاضر آلفای کرونباخ پس از انجام تحلیل عاملی تأییدی، برای هر عامل محاسبه شد. مقدار آلفای کرونباخ برای عاملهای توافق، رضایت و انسجام به ترتیب 88/0، 86/0 و 92/0 و برای کل پرسشنامه 93/0 بدست آمد.

3-6- شیوه‌ی اجرای متغیر مستقل:
مهارتهای غنی‌سازی روابط زناشویی (متغیر مستقل) در 8 جلسه آموزش داده شد که شرح جلسات در جدول(3-15) آمده است.
جدول(3-16). شیوه اجرای مهارتهای غنی‌سازی روابط زناشویی
جلسات روند جلسه
جلسه اول معارفه، برقراری ارتباط اولیه، اجرای پیش‌آزمون، گرفتن تعهد، آشنایی با اصول و مقررات و اهداف جلسات، ارائه تکلیف
جلسه دوم مرور تکالیف جلسه‌ی قبل، آموزش مهارت‌های صحبت کردن و مذاکره به عنوان مهارت بنیادی اول، مدل‌سازی مهارتها برای اعضاء، ارائه تکلیف
جلسه سوم مرور تکالیف جلسه قبل آموزش مهارت خود ابزاری (مهارت دوم) و مهارت همدلی (مهارت سوم)، ، مدل‌سازی مهارتها برای اعضاء، ارائه تکلیف
جلسه چهارم مرور تکالیف جلسه قبل، آموزش مهارت حل تعارض به عنوان مهارت بنیادی چهارم، مدلسازی مهارتها برای اعضا، ارائه تکلیف
جلسه پنجم مرور تکلیف جلسه‌ی قبل، آموزش مهارت آماده‌سازی و تسهیل و مدلسازی مهارتها برای اعضا، ارائه تکلیف
جلسه ششم مرور تکالیف جلسه‌ی قبل، آموزش مهارت تغییر خود، آموزش مهارت تغییر همسر، مدلسازی مهارتها، ارائه تکلیف
جلسه هفتم بررسی تکلیف جلسه‌ی قبل، مرور مهارتهای آموخته شده تاکنون (7 مهارت)، آموزش مهارت‌های انتقال و تعمیم، ارائه تکلیف
جلسه هشتم بررسی تکلیف جلسه‌ی قبل، آموزش مهارت نگهداری و تداوم، اختتام جلسات، اجرای پس‌آزمون، تعیین زمان مرحله‌ی پیگیری
ابتدا از طریق نصب آگهی، برگزاری دوره آموزش مهارتهای زناشویی به اطلاع مراجعین رسید و از علاقمندان ثبت نام بعمل آمد. سپس پیش‌آزمون اجرا گردید و شرکت‌کنندگان به دو گروه تقسیم شدند. گروه آزمایش در دوره‌ی 8 جلسه‌ای شرکت نمودند و مجموعاً در یک ماه آموزش داده شدند. در پایان جلسه‌ی هشتم، پس ‌آزمون اجرا گردید. پیگیری نیز پس از 1 ماه بعمل آمد.
3-7- شیوه‌های تجزیه و تحلیل اطلاعات:
برای تجزیه و تحلیل اطلاعات و آزمون فرضیات از شاخصهای آمار توصیفی و استنباطی استفاده ‌شد. با بهره گرفتن از شاخصهای آمار توصیفی به خلاصه‌سازی داده‌ها پرداخته می‌شود. بدین منظور از شاخصهای میانگین، انحراف استاندارد و خطای استاندارد، ماتریس همبستگی و ماتریس کوواریانس استفاده شد. در بخش آمار استنباطی از آزمون تحلیل کوواریانس، آزمون معنی‌داری همبستگی، آزمون مجذور خی و مدل‌یابی معادلات ساختاری (SEM) و شاخصهای برازش مدل‌های ساختاری استفاده می‌شود. برای بررسی ویژگی‌های روایی ساختاری پرسشنامه، از تحلیل عاملی تأییدی (CFA) و برای بررسی روایی سازه‌ای، از مدل ساختاری استفاده شد. برای برازش مدلها از شاخص ریشه‌ی خطای میانگین مجذورات برآورد(RMSEA)، شاخص نیکویی برازش (GFI)، شاخص نیکویی برازش تعدیل شده (AGFI) استفاده ‌شد. برای انجام عملیات آماری مذکور نرم‌افزار، SPSS15 و 53/8 Lisrel بکار گرفته شده است.

فصل چهارم
یافتههای پژوهش

4-1- مقدمه
در این فصل نتایج حاصل از تحلیل داده های آماری و آزمون فرضیه ها ارائه میشود. ابتدا با بهره گرفتن از شاخصهای گرایش مرکزی و شاخصهای پراکندگی، خلاصهسازی داده ها صورت میگیرد و در بخش یافتههای استنباطی، به آزمون فرضیه های پژوهش پرداخته میشود.

4-2- آزمون فرضیه های پژوهش
4-2-1- فرضیه اول:
غنیسازی به شیوه ارتقای روابط بر بهبود کیفیت روابط زناشویی موثر است.

جدول(4-1) میانگین و انحراف استاندارد نمرات آزمودنیها را در پرسشنامه سازگاری زناشویی(نمره کل) در مرحله پیشآزمون و پسآزمون نشان میدهد.

برای بررسی پیشفرض همسانی واریانسها از آزمون لوین استفاده شد و نتایج آن در جدول(4-2) آمده است. همانطور که جدول(4-2) نشان میدهد مقدار F بدست آمده برای آزمون لوین معنی دار نیست و میتوان نتیجه گرفت که واریانسها همگونند و آزمون تحلیل کوواریانس مقدور است.
نتایج تحلیل کوواریانس برای مقایسه نمره کل گروه آزمایش و کنترل در مرحله پسآزمون در جدول(4-3) آمده است

همانطور که در جدول(4-3) آمده است میزان تاثیر سن، تحصیلات، طول مدت ازدواج، تعداد فرزندان، و میزان درآمد، جنسیت و عاملهای پیش آزمون معنیدار نیست. با کنترل اثر این متغیرها و با توجه به سطح معنی داری میزان F و مجذور اتای گروه ها(248/0) میتوان گفت بین گروه کنترل و آزمایش در میزان کیفیت روابط زناشویی تفاوت معنیداری وجود دارد. در نتیجه غنیسازی باعث افزایش کیفیت روابط زناشویی شده است. توان آماری بدست آمده (709/0) نشانگر کفایت حجم نمونه و دقت آماری نسبتا” مطلوب و مقدارمجذور اتا(248/0) نشانگر اثر بخشی مطلوب مداخله است.

4-2-2- فرضیه دوم:
غنیسازی به شیوه ارتقای روابط بر بهبود توافق زناشویی موثر است.
به منظور بررسی این فرض از تحلیل کوواریانس یک متغیره استفاده شده است. جدول(4-4) میانگین و انحراف استاندارد نمرات آزمودنیها را در عامل توافق پرسشنامه سازگاری زناشویی در مرحله پیشآزمون و پسآزمون نشان میدهد.

برای بررسی پیشفرض همسانی واریانسها از آزمون لوین استفاده شد و نتایج آن در جدول(4-5) آمده است. همانطور که جدول(4-5) نشان میدهد مقدار F بدست آمده برای آزمون لوین معنی دار نیست و میتوان نتیجه گرفت که واریانسها همگونند و آزمون تحلیل کوواریانس مقدور است.
نتایج تحلیل کوواریانس برای مقایسه گروه آزمایش و کنترل در مرحله پسآزمون در جدول(4-5) آمده است.

همانطور که در جدول آمده است تاثیر سن، تحصیلات، طول مدت ازدواج، تعداد فرزندان، و میزان درآمد، و پیش آزمون معنیدار نیست. با کنترل اثر این متغیرها و با توجه به سطح معنی داری میزان F و مجذور اتای گروه ها(301/0) میتوان گفت بین گروه کنترل و آزمایش در میزان توافق زناشویی تفاوت معنیداری وجود دارد. در نتیجه غنیسازی باعث افزایش توافق در روابط زناشویی شده است. توان آماری بدست آمده(823/0) نشانگر کفایت حجم نمونه و دقت آماری مطلوب است.

4-2-3- فرضیه سوم:
غنیسازی به شیوه ارتقای روابط بر بهبود رضایت زناشویی موثر است.
جدول(4-6) میانگین و انحراف استاندارد نمرات آزمودنیها را در عامل رضایت پرسشنامه سازگاری زناشویی در مرحله پیشآزمون و پسآزمون نشان میدهد.

برای بررسی پیشفرض همسانی واریانسها از آزمون لوین استفاده شد و نتایج آن در جدول(4-7) آمده است.
همانطور که جدول(4-7) نشان میدهد مقدار F بدست آمده برای آزمون لوین معنی دار نیستند و میتوان نتیجه گرفت که واریانسها همگونند و آزمون تحلیل کوواریانس مقدور است.
نتایج تحلیل کوواریانس برای مقایسه گروه آزمایش و کنترل در مرحله پسآزمون در جدول(4-8) آمده است.

همانطور که در جدول آمده است تاثیر سن، تحصیلات، طول مدت ازدواج، تعداد فرزندان، و میزان درآمد، و پیش آزمون معنیدار نیست. با کنترل اثر این متغیرها و با توجه به سطح معنی داری میزان F و مجذور اتای گروه ها(421/0) میتوان گفت بین گروه کنترل و آزمایش در میزان رضایت زناشویی تفاوت معنیداری وجود دارد. در نتیجه غنیسازی باعث افزایش رضایت در روابط زناشویی شده است. توان آماری بدست آمده (968/0) نشانگر کفایت حجم نمونه و دقت آماری مطلوب است.

4-2-4- فرضیه چهارم:
غنیسازی به شیوه ارتقای روابط بر بهبود انسجام زناشویی موثر است.
جدول(4-9) میانگین و انحراف استاندارد نمرات آزمودنیها را در عامل انسجام پرسشنامه سازگاری زناشویی در مرحله پیشآزمون و پسآزمون نشان میدهد.

برای بررسی پیشفرض همسانی واریانسها از آزمون لوین استفاده شد و نتایج آن در جدول(4-10) آمده است.

همانطور که جدول(4-10) نشان میدهد مقدار F بدست آمده برای آزمون لوین معنی دار نیست و میتوان نتیجه گرفت که واریانسها همگونند و آزمون تحلیل کوواریانس مقدور است.
نتایج تحلیل کوواریانس برای مقایسه انسجام گروه آزمایش و کنترل در مرحله پسآزمون در جدول(4-11) آمده است.

همانطور که در جدول(4-11) آمده است میزان تاثیر سن، تحصیلات، طول مدت ازدواج، تعداد فرزندان، و میزان درآمد، و پیش آزمون معنیدار نیست. با کنترل اثر این متغیرها و با توجه به سطح معنی داری میزان F و مجذور اتای گروه ها(316/0) میتوان گفت بین گروه کنترل و آزمایش در میزان توافق زناشویی تفاوت معنیداری وجود دارد. در نتیجه غنیسازی باعث افزایش توافق در روابط زناشویی شده است. توان آماری بدست آمده (844/0) نشانگر کفایت حجم نمونه و دقت آماری مطلوب است.

4-2-5- فرضیه پنجم:
بین نمرات کیفیت روابط زناشویی گروه آزمایش و گروه کنترل در مرحله پیگیری تفاوت وجود دارد.
به منظور بررسی پایایی مداخله

دیدگاهتان را بنویسید