خیابان، درکه، زعفرانیه، درکه،، این

خمینی( ره ) و علامه طباطبایی صاحب تفسیر المیزان در دهه 30 از جمله افتخاراتی است که اهالی دره درکه به آن مباهات می ورزند .
نقشه شماره 8-3 نقشه محله درکه

3 -5-2-1 در ادامه جهت آشنایی بیشتر با محله درکه، به توصیف اماکن و مراکز مختلف موجود در این محله می پردازیم:
1 ) بازار میوه و تره بار شهدای اوین و درکه :
این بازار در خیابان درکه، نبش خیابان سیزده چنار، پشت دانشگاه شهید بهشتی قرار دارد، که شروع به کار آن اول مهر ماه 1384 می باشد. این بازار شامل 7 غرفه در زمینی به مساحت 436 متر مربع و با زیر بنای 384 مترمربع می باشد . وشامل غرفه میوه و سبزیجات، خشکبار، و لبنیات و گوشت می باشد که با قیمت مصوب شهرداری، به ساکنان محله خدمات خود را ارائه می دهد. این بازار از زمان شروع به کار رضایت ساکنان محله را به دنبال داشته است.
2 ) بوستان ابتدای درکه :
این پارک در خیابان درکه ، نرسیده به خانه معلم درکه قرار دارد ، که از سال 1383 مورد استفاده مردم محله قرار گرفته است. در این پارک تعدادی وسایل بازی برای بچه ها، تعدادی وسایل ورزشی، چند آلاچیق و یک سرویس بهداشتی وجود دارد. البته چیزی که مشاهده می شود این است که از این پارک ، استفاده چندانی نمی شود. چرا که با وجود دسترسی به منطقه بسیار وسیع و دلپذیر درکه، کمتر کسی برای تفریح به این پارک مراجعه می کند . اما اگر قسمت وسایل بازی بچه ها در آن بیشتر بود، محل مناسبی بود تا بچه ها بتوانند ساعات بیشتری را در آنجا سپری کنند .
3 ) خانه معلم درکه :
خانه معلم درکه، در انتهای خیابان درکه بعد از پارک، و قبل از میدان درکه، روبروی بانک تجارت واقع شده است که شامل بخش هتل، رستوران سنتی، رستوران در فضای باز ویک تالار می باشد، که به فرهنگیان، خدمات خود را ارائه می دهد. البته تالار و رستوران های خانه معلم برای عموم آزاداست . خانه معلم درکه درسال 1380 تأسیس شده است.
4 ) مسجد علی بن ابی طالب :
این مسجد در ضلع شمال شرقی میدان درکه، ابتدای خیابان شهید میراسماعیلی قرار گرفته است، که در سال 1345 تأسیس شده است. در ضلع شمال غربی میدان درکه، سقاخانه ی مسجد علی بی ابی طالب قرار دارد که در سال 1382 تأسیس شده است.
5 ) خانه سلامت :
خانه سلامت درکه ، در خیابان شهید میراسماعیلی ، جنب شورایاری واقع شده است. در این مرکز یک خانه اسباب بازی هم وجود دارد. برای آشنایی بیشتر، در اینجا به پاره ای از خدماتی که این مرکز در سال 1388 به ساکنین محله ارائه داده است اشاره می کنیم (لازم به ذکر است که این مطالب از خانه سلامت درکه دریافت شده است) :
مشاوره پزشکی 620 نفر ، مشاوره روانشناسی 175 نفر ، تست قند خون وفشار خون 250 نفر ،
کارگاه های آموزشی و جلسات سخنرانی نیز شامل موارد زیر می باشد:
کارگاه مهارت های زندگی ، ارتباط با نوجوان ، آموزش خانواده ، سبک زندگی اسلامی، سالمندان وتندرستی ، افسردگی وراههای پیشگیری ، مهارت های فرزندپروری
تعداد کارگاه ها و جلسات تشکیل شده فوق، 44 مورد بوده که 940 نفر شرکت کننده داشته است. خانه اسباب بازی درکه که با 400 ساعت فعالیت، به 50 نفر خدمات خود را ارائه داده است.
6 ) شورایاری :
شورایاری درکه ، در خیابان شهید میراسماعیلی ، جنب پارک کوهسار واقع شده است. البته به دلیل تقسیم درکه به دو بخش زیر نظر منطقه یک و دو، یک شورایاری دیگر نیز در خیابان شهید احمد پور، خیابان شهید مفیدی قرار دارد .
7 ) پارک کوهسار :
این پارک کوچک، در خیابان شهید میراسماعیلی، ابتدای کوچه خرداد، جنب شورایاری واقع شده است، که در سال 1382 تأسیس شده است .
8 ) مسجد جامه و حسینیه درکه :
مسجد جامع درکه ، در خیابان شهید میراسماعیلی واقع شده است، که در سال 1340 تأسیس شده است. حسینیه درکه ، در خیابان شهید میراسماعیلی، ابتدای بن بست اله وردی واقع شده است که در سال1377 تأسیس شده است و همچنین سقاخانه حسینیه، که جلوی حسینیه واقع شده است.
9) مؤسسه فرهنگی خیریه انصارالخمینی (یکی از سازمان های ایمان محور منطقه 1 شهر تهران ):
این موسسه، در خیابان شهید میراسماعیلی، کوچه آقا ملایی واقع شده است که در سال 1370 تأسیس شده است. این موسسه در کمک به خانواده های بی بضاعت محله نقش عمده ای را ایفا می کند.
10 ) امامزاده سید محمد والی :
این امام زاده در خیابان شهید میراسماعیلی، کوچه امام زاده واقع شده است، که در سال 1260 تأسیس شده و دارای یک سرویس بهداشتی می باشد، که در سال 1370 تأسیس شده است. در این امام زاده یک قبرستان هم وجود دارد، که قدمت آن به سال 1284برمی گردد.
11 ) مرکز بهداشتی درمانی فاطمه الزهرا :
این مرکز بهداشتی، در خیابان شهید میراسماعیلی، جنب حمام درکه واقع شده، که در سال 1379 تأسیس شده است. ولی این مرکز نمی تواند جوابگوی نیازهای ساکنان محله باشد. بخصوص که در این مرکز، بخش تزریقات وجود ندارد همچنین ساکنان برای تهیه دارو نیز با مشکلات بسیاری مواجه هستند، چرا که در محله درکه، داروخانه وجود ندارد.
12 ) ورزشگاه شهدای درکه :
این ورزشگاه، در خیابان شهید احمدپور، خیابان شهید مفیدی، واقع شده است و به صورت مردم یاری اداره می شود، با کمک اهدایی مردم، ساخت آن از سال 1364 آغاز شد و در سال 1388 به بهره برداری رسید. این ورزشگاه بزرگ دارای فضایی در حدود 64 هزار مترمربع است و فضای سالن حدود 2000 مترمربع و 120 متر فضای اداری و نگهبانی می باشد. در این ورزشگاه، یک سالن ورزشی، یک زمین خاکی فوتبال، زمین آسفالت فوتسال، پیست دوچرخه سواری و یک میدان تیر و کمان وجود دارد (http
: // www. Tehran1.ir ) .
3-5-2- 1 موارد قوت و ضعف محله درکه :
یکی از مشکلات زیر بنایی محله درکه، تقسیم آن به دو منطقه است که بخشی زیر نظر شهرداری منطقه یک و بخشی زیر نظر منطقه دو می باشد . به گفته ساکنان محله، این امر باعث شده است که هیچ کدام از این دو منطقه شهرداری آن چنان که باید به مسائل این محله رسیدگی نمی کنند ومعمولاً مسئولیت ها را به یکدیگر پاس می دهند . شاید قبل از هر چیز بهتر باشد که این مشکل حل شود و این محله زیر نظر یکی از این دو منطقه قرار گیرد. بعد از این مشکل مدیریتی، بزرگترین مشکل مردم درکه، نبود پارکینگ ماشین ها می باشد که زندگی مردم این محله را دچار مشکلات بسیاری کرده است. این منطقه بدلیل توریستی بودن، جمعیت زیادی را به خود جذب می کند، که برای تفریح، صرف غذا، استفاده از هوای تمیز وکوهنوردی، به درکه می آیند و به دلیل نبود پارکینگ، ماشین ها در کنار خیابان و در تمام کوچه های اطراف پارک می- شود، که باعث مزاحمت برای ساکنان محله شده است. ساخت یک پارکینگ بزرگ طبقاتی می تواند علاوه بر درآمدزایی، این مشکل بزرگ مردم درکه را حل کند.
یکی دیگر از مشکلات مردم این محل، تردد آنها از سمت میدان درکه به سمت خیابان درکه است. بخصوص از میدان درکه تا خانه معلم، که خیابان بسیار تنگ است و باعث ترافیک شدید و بسته شدن مسیر می شود. با عریض شدن این قسمت از خیابان، یکی دیگر از بزرگترین مشکلات مردم این محله حل خواهد شد. مسئله دیگر، نبود داروخانه در این محله است که باعث مشکلات زیادی برای مردم شده است. ساخت یک داروخانه می تواند جلوی بخشی از تردد مردم این محله به سمت شهر را نیز بگیرد. همچنین امکانات مرکز بهداشتی درکه، پاسخگوی نیازهای مردم این محله نیست واکثراً مجبورند برای مسائل درمانی خود به مناطق دیگر شهر مراجعه کنند ( سند هویت محله درکه ، منطقه 1 تهران ، 1385 ) .
3-5-3 محله زعفرانیه :
زعفرانیه یکی از محلات زیبای شمال شهر تهران است که از پنج محله کوچک تر مقدس اردبیلی، آصف، اسدآباد، زال زر و پسیان تشکیل می شود . از تپه های مشرف به زعفرانیه می توان به ایستگاه اول تله کابین توچال رسید . کوه های مشرف به زعفرانیه و ولنجک عبارتند از کوه کاره دلواز، گردرک، گل خاص، کروا با ارتفاع 2280 تا 2950 متر و قله ولنجک که 3100 متر ارتفاع دارد. زعفرانیه در شهرستان شمیرانات قرار گرفته و در محدوده شهری تهران بزرگ واقع است و از سوی غرب به تجریش، روستای اسدآباد و کاخ سعدآباد و از جنوب به خیابان ولیعصر و محله محمودیه محدود می شود و در باختر آن، محدوده کوچه کاریز و محله ولنجک و در شمال آن، رشته کوه های البرز واقع شده است ( نقشه شماره 9-3 ). رودخانه و مسیلی به نام رودخانه ولنجک جداکننده محله زعفرانیه از محله ولنجک است. خیابان های اصلی زعفرانیه عبارتند از خیابان های زعفرانیه ( سرلشگر فلاحی) ،آصف ( اعجازی) ، مهر ( حسینی ) ، زال زر (حیدر مردانی ) و ماکویی پور و اسدآباد. برای نامگذاری خیابان های فرعی زعفرانیه بیشتر از واژه کوه استفاده شده است. روستای اسدآباد سکونتگاه قدیمی این منطقه بوده که هنوز برخی خیابان های آن ساختار روستایی را حفظ کرده اند . نقشه شماره 9-3 نقشه محله زعفرانیه

زعفرانیه یکی از نام های دوران قاجار است و عده ای نیز بر این عقیده اند که چون کاخ سعدآباد در این منطقه به رنگ زعفرانی بوده است، به تدریج به وسیله مردم زعفرانیه نام گرفته است زیرا کسانی که می خواستند به این منطقه بروند نشانی در زعفرانی کاخ را که در آن زمان مشهورترین سازه منطقه بوده است، می دادند. زعفرانیه، فاقد سابقه تاریخی مانند دیگر آبادی های همجوار خود نظیر؛ اوین و تجریش و غیره است، و حتی در دوره ناصری زمانی که از مزرعه اسد آباد واقع در غرب تجریش از املاک معیرالممالک در متون قاجاری یاد می شود، نامی از زعفرانیه نمی بینیم . به تعبیری دیگر تا اوایل سده چهاده هجری زعفرانیه وجود خارجی نداشته است .اراضی زعفرانیه، شهرت و گرانی قیمت امروزی اش را مرهون مجاورت کاخ سلطنتی سعد آباد رضاشاه و آب و هوای خنک و لطیف شمیران و شهرت درختان چنارش است . اراضی زعفرانیه و باغ فردوس را حسین علی خان معیر الممالک پسر دوست علی خان معیر الممالک متوفی به سال 1274 ق . خریداری کرد، و بعد عمارت باغ فردوس را در آن جا بنا نهاد. نمی دانیم، وی اراضی را از چه کسی خریده است ولی دکتر منوچهر ستوده در سخن از وجه تسمیه زعفرانیه می گوید که اراضی زعفرانیه بخشوده محمد شاه قاجار به یکی از کنیزانش مشهور به زعفران باجی بوده است . متاسفانه منبع خبر معرفی نشده، و صحت آن محرز نیست، اما به لحاظ زمانی مغایرتی دیده نمی شود، و می توان زعفران باجی را فروشنده آن اراضی به معیر الممالک فرض کرد . به هر صورت تا دوران رضا شاه اراضی زعفرانیه به صورت بایر و بخشی از آن کشتزار کشاورزان شمیرانی بود .در اواخر حکومت محمدرضا