حکمرانی، حکومت، بازیگران، نویسندگان، شهری،

مختلف حکومت متفاوت هستند که این وضعیت در مناطق شهری پیچیده تر است (سازمان ملل متحد:1)
پیچیدگی برتابی مفهوم حکمرانی در سطوح خرد حاکمیت، عمدتا بواسطه وجود خرده لایه های دولت یا سازمان های غیر دولتی در قالب بازیگران محلی یا غیر رسمی است و از آنجا که دولت یکی از بازیگران عمده حکمرانی محسوب می گردد، سطح دخالت دیگر بازیگران حکمرانی بسته به میزان وابستگی با مقوله حکمرانی دولت است که این امر محل مناقشه و بحث را در این خصوص فراهم آورده است(همان)
در خصوص مفهوم حکمرانی تا اکنون مباحث گسترده ای مطرح گردیده است و نویسندگان زیادی سعی کرده اند که ابعاد آن باز شود
این مفهوم در دهه های اخیر محبوبیت فراوانی در بین سازمان های خیریه ای، دانشمندان علوم اجتماعی، بشردوستان و جامعه مدنی پیدا کرده است
این محبوبیت ناشی از این واقعیت است که می توان مفهوم حکمرانی را به طیف گسترده ای از مسائل، روابط و رسومات دخیل در فرایند مدیریت عمومی و امور مربوط به حوزه خصوصی به کار برد (سازمان ملل متحد، 2006: 3)

2-5-1 – تعاریف حکمرانی
واژه حکمرانی از لغت یونانی(kybernan) و (kybernetes) گرفته شده است و معنی آن هدایت کردن و راهنمایی کردن و یا چیز ها را در کنار هم نگه داشتن است(نوبری و رحیمی، 1389: 5) اما با این همه، این مفهوم از مفاهیمی است که از آن تعاریف گوناگونی ارائه گردیده است
گسترده گی جنبه های مفهومی آن الزامی است تا نویسندگان و پژوهشگران همواره در راستای ارتقاء نظام سیاستگذاری، آن را مد نظر داشته باشند
برخی از نویسندگان از مفهوم حکمرانی تعبیر به اعمال اقتدار اداری، اقتصادی و سیاسی در روابط بین دولت و جامعه مدنی و دیگر نهاد ها با دولت نموده اند
و برخی نیز مانند آقای «کاظمیان» از حکمرانی تعبیر به فرایند می کند
از دید او حکمروایی نوعی فرایند است که متضمن نظام به هم پیوسته ای است که هم حکومت و هم اجتماع را در بر می گیرد(کاظمیان،1386 5:)
حکمرانی همچنین را می‌توان “نفوذ هدایت شده در فرایند های اجتماعی” تعریف کرد که مکانیسم های مختلفی در آن درگیر هستند، برخی از این مکانیسم ها بسیار پیچیده اند و فقط از بازیگران بخش دولتی سرچشمه نمی گیرند( صانعی، پیشین: 27)
اگر بخواهیم در خصوص مفهوم حکمرانی به تعابیر دقیقتری رجوع کنیم جدل زیر کمک گسترده ای به ادامه بحث در خصوص مفهوم حکمرانی می کند

نام نویسنده
مفاهیم، تعاریف و ویژگی های حکمرانی
سازمان ملل«کمیته اقتصادی و اجتماعی آسیا و اقیانوسیه»4
(بی تا:1-2)
1-تعریف: فرایند ir/%d8%aa%d8%b5%d9%85%db%8c%d9%85-%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d8%a7%d8%ac%d8%b2%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d9%86/ ” title=”تصمیم گیری”>تصمیم گیری و اجرای تصمیمات و ساختار های رسمی و غیر رسمی که برای موفقیت و انجام تصمیمات طراحی شده اند، متمرکز می شود؛
• در این مفهوم حکومت یکی از بازیگران آن به حساب می آید
دیگر بازیگران عبارتند از :
• در سطح روستایی: زمینداران با نفوذ ، انجمن کشاورزان روستایی ، تعاونی ها ، سازمان های غیر دولتی ، موسسات پژوهشی ، رهبران مذهبی ، نهادهای مالی، احزاب سیاسی ، نظامی و

• در سطح شهری: وضعیت در مناطق شهری بسیار پیچیده تر است
بازیگران این سطح عبارتند از: فقرای شهری، طبقه متوسط شهری، کارگران و کارمندان، مافیا، نخبگان شهری، تصمیم سازان سطوح ملی، استانی و محلی، مقامات محلی، بنگاهها، مقامات دولتی سطوح میانی، متخصصان و آموزش دهندگان ملی و محلی
• در سطح ملی: علاوه بر بازیگران فوق ، رسانه ها ، لابی ها ، اهدا کنندگان بین المللی ، شرکت های چند ملیتی و غیره

سازمان ملل« کمیته اقتصادی و اجتماعی»5(سازمان ملل، 2006: 3)
حکمرانی به عنوان “بکاربردن قدرت اقتصادی ، سیاسی و اداری برای مدیریت امور مربوط به یک کشور در تمام سطوح” تعریف شده است
حکمرانی شامل مکانیسم ها، فرآیندها، رسومات که از طریق آن شهروندان و گروه های به بیان منافع، حقوق و تعهدات خود می پردازند، می شود

مک کاولی6(2005: 1)
• حکمرانی بر حسب وجود تعاریفی که از آن وجود دارد عبارت است از:
• فرایندی که در آن دولت انتخاب می کند، کنترل می کند و تغییر می دهد؛
• سیستمی از تعامل بین دولت ، قوه مقننه و قوه قضائیه؛
• توانایی دولت برای ایجاد و اجرای سیاست های عمومی؛
• به مثابه مکانیسم هایی برای ارتباط، تعامل و تعریف منافع میان شهروندان، گروه ها و نهادهای قدرت

لغت نامه آکسفورد
شیوه یا عمل حاکم بر حکومت یا سازمان های آن و

که بواسطه آن کارایی بیشتری از حکومت انتظار می رود

کتاب آکسفورد مدیریت عمومی7
(فرلیه8 و همکاران، 2005: 282)
این مفهوم بوسیله لین(Lynn)، هینریچ(Heinrich) و هیل(Hill) بعنوان روش های حکومت، قواعد، نقش ها، تصمیمات قضایی و اعمال مدیریتی که تدارک خدمات و اهداف عمومی را تحمیل، تجویز و مقدور می سازد، بکار برده شده است

جدول شماره 1: حکمرانی« تعابیر، تعاریف و ویژگی ها»، ترسیم از نگارنده

2-5-2- سطوح حکمرانی
حکمرا