تجریش، خیابان، امامزاده، امکانات، قاسم

میدان امامزاده – انتهای کوچه آستانه امامزاده قاسم
حسینه امامزاده قاسم – میدان امامزاده قاسم انتهای کوچه آستانه امامزاده قاسم
3-5-5-1 موارد قوت ، ضعف ، فرصت و تهدید ها در محله ( مدل SWOT ) :
الف ) نقاط ضعف :
براساس نظریه شهر پایدار مربوط به تحول منطقه بندی. شهر پایدار شهری است که دارای چنان پایه اقتصادی باشد که کمترین اثر نامطلوب را برمحیط زیست برجای بگذارد در واقع شهر پایدار شهری است که تنوع در آن وجود داشته باشد مورد حمایت مردم قرارگیرد و تفکیک و جدایی فضا در گروههای درآمدی واجتماعی چندان وجود نداشته باشد و کلیه افراد وگروهها به خدمات وتسهیلات اساسی دسترسی داشته وساکنان دارای موقعیت هایی برابر باشند. راهکارهایی که برای تحقق این نظریه ارائه شده است عبارت است از:
کاهش اتکا به خودرو به ویژه خودروی شخصی. ایجاد کاربری های مختلط، یعنی کاربری های تجاری، تفریحی و فرهنگی باید در کنار کاربر یهای مسکونی باشد. این محله با توجه به تاریخچه ای که از زمان های قدیم داشته است هیچ توجهی به کاربریهای مختلط وتنوع این کاربریها نشده واین امراز جذابیت آن کاسته است.
گذران اوقات فرغت امروز به مثابه حقی برای فرد مطرح می شود به طوریکه در ماده بیست وچهارم حقوق بشر به طور مشخص و روشن اعلام می شود هرکس حق استراحت وفراغت وتفریح دارد. این درصورتی است که در این محله ما شاهد این هستیم که برای گذران اوقات فراغت خارج از خانه امکانات تفریحی از جمله پارک وغیره وجود ندارد و این امر باعث شده است که از جذابیت این محله کم شود.
سومین نقطه ضعف قابل بررسی وجود مهاجران افغانی در ارتفاعات بالای این محله است. چه خوب بود قبل از آنکه مهاجری به کشور ما بیاید دولت فکری برای جایگاه آنها در یک محدوده و دادن امکانات همانند ملت خود به آنها میکرد چرا که پراکندگی آنها در نقاط مختلف کنترل بر آنها را کم می کند. مثلاً امسال تابستان اکثر آنها دچار بیماری عفونی چشمی بودند که به نقاط دیگر محله نیز سرایت کرد و باعث شد جمعی از فرزندان ما دچار بیماری چشمی شوند که قابل علاج نباشد. برای اهالی این محله سخت است که افرادی را با فرهنگ و تربیت مختلف در کنار خود و فرزندان خود بپذیرند در نتیجه هرگونه امکانات تفریحی فرهنگی که برای این محله در نظر گرفته شود با استقبال اهالی روبرو نمی شود.
بررسی تقسیم بندی فضایی این محله از نظر توسعه امکانات و جذابیت به قرار زیر است:
مناطق توسعه یافته تر:
قابلیت بالقوه و بالفعل قوی از نظر منابع انسانی، تراکم جمعیت و منابع اقتصادی دارند مانند میدان امامزاده قاسم و اطراف آن، ابتدای دربند، ابتدای خ تبریزی
مناطق رو به توسعه:
قابلیت بالقوه قابل ملاحظه و تا حدی قابلیت بالفعل از نظر منابع انسانی، تراکم جمعیت و منابع اقتصادی دارند مانند سمت خیابان احمد زمانی و خیابان مقدسی.
مناطق حاشیه ای دارای قابلیت توسعه:
دارای قابلیت بالقوه و بالفعل از نظر منابع انسانی تراکم جمعیت و منابع اقتصادی که نسبت به محدوده فوق ضعیف تر است. ارتباط این مناطق با مراکز توسعه نسبتا ضعیف است مانند سمت خیابان شهید علی صادقی قمی و خیابان شهید آیت ا… محمودی
مناطق حاشیه ای با قابلیت محدود برای توسعه :
با محدودیت قابلیت ها و عدم تعادل های زیست محیطی روبرو هستند. وضعیت رشد امکانات در این مناطق با مشکل روبرو است. زمینه اشتغال در کلیه ی بخش های اقتصادی کم است مانند خیابان شهید لطف ا… بوکان ما اگر بخواهیم تنها یک نقطه را رشد بدهیم و به نقاط دیگر محله توجهی نکنیم این امر باعث رشد سرطانی در آن محله می شود در صورتیکه چندین مرکز رشد کوچکتر می تواند در نهایت به تعادل و توازن در توسعه محلی انجامد. همانطوری که در برنامه عمرانی سوم ایران ( 46-1341 ) سیاست قطب رشد مطرح و پی ریزی شده نتوانست موفقیت چندانی بدست آورد چون هیچ یک از این قطب ها در نواحی کمتر توسعه یافته مکان یابی نشده بودند بلکه در مراکز بزرگ و نواحی با رشد سریع قرار گرفته بودند. در محله امام زاده قاسم هم به دلیل پراکندگی جمعیت در نواحی مختلف و همچنین در بررسی فضایی توسعه امکانات آن ما با نواحی کمتر توسعه یافته روبرو هستیم که اگر بخواهیم آنها را رها کنیم دقیقا مانند برنامه های توسعه قبلی با شکست روبرو خواهیم شد.
ب ) نقاط قوت :
یکی از نقاط قوت در این محله وجود مراکز مذهبی در نقاط مختلف آن می باشد و این خیلی مهم است که به این بعد وجود انسان که گرایش به امر مقدس وماوراء می باشد اهمیت فوق العاده داده شده است و وجود فراوان این مراکز در این محله خود فرصتی برای این است که بتوانیم از آنها برای فعالیت های دیگر استفاده کنیم. یکی دیگر از موارد قوت دیده شده در این محله عدم وجود ترافیک در بیشتر نقاط محله می باشد به همین دلیل فرصت خوبی است برای برنامه ریزی در آینده جهت استفاده از دوچرخه در نقاطی که از شیب کمتری برخوردار هستند ( سند هویت محله امامزاده قاسم ، منطقه 1 شهر تهران ، 1385 ) .
3-5-6 محله تجریش :
تجریش یکی از روستاهای شهرستان شمیرانات محسوب می شده است که امروزه مرکز شهرستان ش
میرانات به شمار می آید و در منطقه 1 تهران واقع شده است. محله تجریش از شمال به خیابان شهرداری از جنوب به اتوبان صدر- اتوبان مدرس از شرق به خیابان دکتر شریعتی و از غرب به شمال خیابان افریقا، خیابان دربندی و خیابان شهید آقا بزرگی منتهی می گردد و یکی از مکا نهای تجاری و شلوغ تهران به شمار می رود که دارای بازارهای قدیمی، مراکز خرید، امام زاده و … می باشد.
این محله دارای دو شاخصه بسیار بارز و مهم اقتصادی و مذهبی است . امام زاده صالح ( ع) که در این محله واقع شده به عنوان قطب مذهبی منطقه به حساب می آید و سالانه بیشترین تعداد زوار را از سراسر تهران دارد و بازار تجریش نیز که یکی از قدیمی ترین و بزرگترین بازار های تهران و بزرگترین مرکز خرید سطح منطقه می باشد نقش بسزایی در اقتصاد محله و منطقه دارد. علاوه بر این در محله تجریش نه تنها فرمانداری، بلکه بیشتر اداره های دولتی از جمله نهاد ها، سازمان های کشوری، دانشگاه ها و همچنین سفارتخانه ها و خانه های رجال قدیم و جدید قرار گرفته است و بر اعتبار آن می افزاید. که از گذشته تا به امروز مرکز توجه بوده و همچنین به علت وجود باغ ها و آب و هوای مناسب مکانی برای ییلاق اقوام مختلف بوده است و اکنون نیز دارای مردمی پاک و صمیمی و دوستدار طبیعت می باشد.
3-5-6-1 اماکن شاخص محله تجریش :
بازار تجریش :
این بازار قدیمی از نظر معماری، فرم و ساختار بنا، ویژگی منحصر به فردی ندارد اما از نظر تاریخی به ویژه قرار گرفتن در مجموعه ای از فروشگاه ها، مسجد و … بسیار مورد توجه است. این بازار از ضلع جنوبی پل تجریش شروع و تا ابتدای میدان قدس ادامه دارد ( نقشه شماره11-3 ) .

تکیه بازار :
یکی از دو تکیه معروف تجریش، تکیه بازار است که ساختمانش به ظاهر، همزمان با احداث بازار بر پا شده است. در این تکیه به « درب » می بینیم که « درب » بازار بر پا شده است. در این تکیه ما چهار جنوبی، به محله جنوبی سرپل می رود ( محله ای که فعلاً تخریب « درب » امامزاده صالح راه پیدا می کند و شده و قسمتی از آن تبدیل به ایستگاه ماشین های شرکت واحد شده است) دو درب دیگر، یکی در قسمت شمال شرقی آن برای ورود به بازار واقع است و دومی در شمال غربی قرار دارد و راه ورودی این تکیه به میدان سرپل است. در وسط آن محل وسیعی است که در ایام سال، به غیر از دهه عاشورا، در آن میوه وسبزی عرضه می شود و چهار طرف خود تکیه نیز، ساختمان دو طبق های است که طبقه اول، آن را دکان ها تشکیل می دهند و طبقه فوقانی آن را نیز اتاق های تجاری و در ایام سال، این تکیه یکی از مرکز بازرگانی شمیران است و فقط ده دوازده روز اول محرم عزاداری می شود .
نقشه شماره 11-3 توزیع فضایی بازار در محله تجریش
ترسیم از نگارنده ، بهمن 1392
موزه پروفسور حسابی :
نام پروفسور حسابی برای همه ایرانیان شناخته شده است خانه این دانشمند برجسته واقع در محله تجریش است و روزانه علاقمندان و مراجعه کنندگان بسیاری دارد ( نقشه شماره 12-3 ) .
نقشه شماره 12-3 : توزیع فضایی اماکن مذهبی در محله تجریش
ترسیم از نگارنده ، بهمن 1392

3-5-6-2 موارد فرصت و تهدیدها در محله تجریش :
فرصت ها :
محله تجریش یک شاهراه اقتصادی است که هر روزه افراد زیادی از نقاط مختلف برای خرید به این محل می آ یند.

تهدیدها :
وجود بافت های فرسوده در بازار ، از بین رفتن باغ های تجریش و تبدیل آن به مجتمع های مسکونی و در نتیجه افزایش جمعیت و وجود آلودگی ، بسط و گسترش پیدا نکردن عرض خیابان نسبت به افزایش جمعیت و تعداد خودروها ، رسیدگی نکردن به جوی ها و فاضلاب ها، افزایش آلودگی، وجود موش ها و دیده شدن موش ها در معابر عمومی ، وجود مکان های بی دفاع (از جمله باشگاه ورزشی پارس، دانشگاه علوم پایه) و تبدیل شدن این مکان ها به محل تجمع معتادین ، کمبود باشگا ههای ورزشی، خانه فرهنگ و پارکینگ عمومی و تبدیل شدن محله تجریش به پارکینگ خودرو ها ( سند هویت محله تجریش ، منطقه 1 شهر تهران، 1385 ) .
3-5-7 محله دارآباد :
محله دارآباد، محله ای است واقع در شمال شرق تهران با مساحت تقریبی 1/2 کیلومتر مربع. این محله ییلاقی با قدمتی بیش از دو قرن و نیم به دلیل داشتن ویژگی های جغرافیایی خاص مورد توجه قرار دارد. به دلیل داشتن آب و هوای پاک و ییلاقی و همچنین به دلیل وجود موزه حیات وحش و کوهپایه های رشته کوه البرز در دارآباد، این محله جنبه های توریستی و گردشگری دارد. اما از سویی دیگر این محله دارای نقاط ضعفی مانند کمبود امکانات خدمات عمومی نیز می باشد؛ همچون کمبود بانک و دکه های روزنامه فروشی و … محله دارآباد به مساحت 077477/2 کیلومتر مربع، از شمال به کوهپایه های رشته کوه البرز، از شرق به رودخانه دارآباد و شرق باقالازار و شرق بیمارستان مسیح دانشوری، از جنوب به اتوبان ارتش و از غرب به خیابان کوهپایه چهارم و خیابان شانزدهم آجودانیه (خیابان سباری ) و دیوار غربی پادگان محدود می شود ( نقشه شماره 13-3 ). جمعیت این محله از 246هزار نفر در سال 1325 به 9804هزار نفر در سال 1385 رسیده است. از خصوصیات منحصر به فرد طبیعی این محله وجود منابع آب بسیار زیاد (رودخانه و آب های زیرزمینی) و دمای پایین هوای این محل نسبت به سایر محلات منطقه می باشد . رودخانه دارآباد با سرچشمه گرفتن از ارتفاعات و تقویت چشمه های (چهون،تختی شاه، کل نو، درازاش) ضمن عبور از محله آن را به دو قسمت شرقی – غربی تقسیم می کند و در حوالی بیمارستا