تاریخ حدیث و اندیشه‌های حدیثی در بحرین- قسمت ۱۹

۱۳ـ کتاب خطب امیرالمؤمنین†، از مسعده بن صدقه عبدی.[۵۵۷]
۱۴ـ کتاب، از منذر بن جیفر حکیم عبدی.[۵۵۸]
۱۵ـ کتاب، از عمر بن اُذینه.[۵۵۹]
۱۶ـ کتاب الفرائض، از عمر بن اُذینه.[۵۶۰]
هـ . ارتباط با راویان عامه
ارتباط با راویان و محدثان اهل سنت در عصر حضور ائمه پر رنگ‌تر و قابل پی‌گیری‌تر است. در این گذر چند مورد را که در مطالعه اجمالی به نظر رسیده است اینجا ارائه می‌کنیم.
۱ـ صعصعه بن صوحانِ عبدی، از عثمان بن عفان روایت دارد.[۵۶۱]
۲ـ علی بن مجاهد کابلی کندی ـ قاضی ری ـ را «مولی حکیم بن جَبَله» دانستهاند.[۵۶۲]
۳ـ زید بن صوحان عبدی، از عمر بن خطاب روایت میکند.[۵۶۳]
۴ـ در میان شاگردان زید بن صوحان، ابو وائل، سالم بن أبی الجعد و هلال بن قیس، از روات عامه هستند.[۵۶۴]
۵ـ ابو نصره عبدی، شاگرد افرادی چون انس بن مالک، ابو سعید خدری، ابوهریره و ابو موسی اشعری است و ایاس بن دغفل، حمید طوال و قتاده بن دعامه از او روایت میکنند. همۀ این مشایخ و شاگردان از رجال حدیثِ عامه هستند.[۵۶۵]
۶ـ ابان ابی عیاش عبدی بصری، از ابراهیم بن یزید نخعی، انس بن مالک، حسن بصری و سعید بن جبیر روایت میکند و حفص بن جمیع، حفص بن عمر (قاضی حلب)، سفیان ثوری، فضیل بن عیاض و ابو حنیفه از او نقل دارند که همگی از عامه هستند.[۵۶۶]
۷ـ پدر معاویه بن عمار دهنی عبدی، از عامه و دارای گرایشات شیعی بوده است.[۵۶۷]

فصل سوم:
محدثان و آثار حدیثی بحرین
(از اوایل قرن چهارم تا پایان قرن دهم)
الف. محدثان
معرفی حدیث‌پژوهان بحرین از ابتدای قرن چهارم ـ که اولین محدثانِ بعد از عصر ائمه را می‌توان شناسایی کرد ـ تا پایان قرن دهم هجری از مهم‌ترین بخش‌های این پژوهش است. در این فصل بر آنیم تا همه کسانی را که به نوعی فعالیت حدیثی دانسته‌اند و منسوب به یکی از مناطق بحرین قدیم هستند، شناسایی و معرفی کنیم.

 

 

  1. علام بحرانی (م ۳۰۸ ق)

 

او کتابی در امامت دارد که شیخ مفید در رد آن النقض علی علام البحرانی فی الامامه را نوشته است.[۵۶۸]
برخی از وی به نام «غلام البحرانی» یاد کرده اند که کتابی در امامت دارد و شیخ مفید آن را نقض کرده است.[۵۶۹]

 

 

  1. ابن الشریف اکمل (قرن ۶ ق)

 

او از محمد بن محمد بصروی کتاب المفید فی التکیف نقل روایت میکند.[۵۷۰]
برخی کتاب المفید للتکلیف را از ابن شریف میدانند[۵۷۱]
صاحب امل الآمل در ترجمه ابن الشریف میگوید: محمد بن محمد بصروی از او کتاب “المفید فی التکلیف” را نقل میکند.[۵۷۲] و در جای دیگر در ترجمه محمد بن محمد بصروی میگوید: و تقدم روایه الشریف المعروف بابن الشریف اکمل البحرانی منه.[۵۷۳]
آیت الله خوییŠ بعد از نقل هر دو قول شیخ حر میگوید: بین این دو تهافت آشکاری وجود دارد.[۵۷۴]

 

 

  1. احمد بن سعید بن سعاده بحرانی (م ۵۵۵ ق)

 

نام کامل او احمد بن علی بن سعید بن سعاده بحرانی ولی برخی او را به جدش سعید نسبت داده و احمد بن سعید نامیدهاند.[۵۷۵]
مشایخ
او از شیخ نجیب الدین محمد السوراوی نقل روایت میکند.[۵۷۶]
شیخ سلیمان ماحوزی در کتاب علماء البحرین میگوید که احمد بن علی بن سعید بن سعاده از نجیب الدین یحیی بن محمد بن یحیی السزاوی نقل روایت میکند و علی بن سلیمان بحرانی از او نقل روایت میکند. [۵۷۷]
تألیفات
احمد بن سعاده بحرانی در عصر خواجه نصیر الدین میزیست و رسالهای در «العلم» نوشته است که خواجه نصیر آن را شرح کرده است. [۵۷۸]
از اجازه ابراهیم بن سلیمان به شمس الدین محمد بن ترک چنین استفاده میشود که وی دارای تألیفات متعددی بوده، چون شیخ ابراهیم بن سلیمان میگوید:
اجزت له روایه جمیع ما صنفه الامام العلامه أفضل عصره کمال الدین بن سعاده البحرانی عنی عن والدی، عن جدی، عن کمال الدین بن سلیمان البحرانی عنه. [۵۷۹]
در کلام دیگران
خواجه نصیر الدین در مورد ابن سعاده چنین میگوید:
إن المولی الامام سیف الاسلام، علامه الانام لسان الحکماء و المتکلمین جمال المحققین، کمال المله و الدین احمد بن سعید بن سعاده.[۵۸۰]
شیخ سلیمان الماحوزی در کتاب جواهر البحرین فی علماء البحرین این کلام را به علی بن سلیمان البحرانی شاگرد مترجم نسبت داده است و کلام دیگری در مدح احمد بن سعاده از خواجه نصیر الدین طوسی نقل کرده است و از وی با این عبارت تجلیل میکند:
افضل زمانه و اوحد أقرانه الذی نطق الحق علی لسانه و لوح الحقیقه من بنانه، … و أین أنا من المبارز مع الفرسان الکلام و المعارضه مع البدر التمام و کیف یصل الاعرج الی قله الجبل المنیع و أنی یدرک الضالع شأو الضلیع.[۵۸۱]
شیخ عباس قمی میگوید: «متکلم جلیل عالم النبیل کان معاصرا للخواجه نصیر الدین» .[۵۸۲]
وفات
او قبل از وفات خواجه نصیر الدین طوسی فوت کرده است. [۵۸۳] برخی تاریخ وفات او را سال (۵۵۵ ق) گفته‌اند.[۵۸۴] قبر وی در کنار قبر شاگردش علی بن سلیمان در روستای ستره در بحرین است . [۵۸۵]

 

 

  1. محمد بن محمد بحرانی (د ۵۷۳ ق)

 

ابی الرضا فضل الله راوندی استاد و شیخ او بوده است[۵۸۶] و کتابهای متعددی از جمله «السنن و الآداب» دارد.[۵۸۷]
راویان

 

 

  1. شیخ احمد بن صالح (پدر محمد بن صالح بن احمد)[۵۸۸]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Releated

بررسی رابطه بین شایستگی ‌های عاطفی اجتماعی مدیران و رفتار شهروندی سازمانی کارکنان آموزش و پرورش استان فارس- قسمت ۲۶

در این فصل، ابتدا نتایج و یافتههای پژوهش به طور مختصر بیان میشود و سپس به بحث و تفسیر در باب چرایی نتایج به دست آمده، پرداخته میشود. نتایج هرکدام از سؤالات به ترتیب مطرح و توضیح داده میشود.۵-۱- بحث و نتیجهگیریارزیابی میزان شایستگی عاطفی- اجتماعی مدیران ادارات آموزش و پرورش استان فارس نشان داد […]

بررسی وضعیت اجتماعی و اقتصادی زنان سرپرست خانوار- قسمت ۵

– اولویت استخدام فرزندان زنان سرپرست خانوار– انتقال حقوق زنان سرپرست خانوار به بازماندگان پس از فوت– ساماندهی بیمه‌های مختلف نظیر تأمین آتیه، بیمه عمر و غیره جهت تضمین زندگی آینده و تسهیل استفاده زنان سرپرست خانوار از بیمه‌های فوقحمایت‌های اقتصادی– توجه به نرخ تورم در مستمری و کمک‌های اقتصادی به خانواده‌های زن سرپرست– پیش‌بینی […]