تأثیرات خانواده ـ همسال در نوجوانی

محققان به اینکه چیجوری روابط با همسال بر روابط خانوادگی و جست و خیز‎های خانوادگی اثر می‎گذارد، توجه کمی داشته‎ان. در نوجوونی، روابط با همسالان گسترده‎تر، با ثبات‎تر و عمیق‎تر می‎شه و ظرفیت لازم رو می‎یابد که به عنوان عامل تأثیرگذار بکنه. همسالان اثر زیادی بر رفتار والدگری دارن. تیلتون ـ ویور۳و گالامبوس (۲۰۰۳) به این نتیجه رسیدن که والدین وقتی بیشتر از رفتارای مدیریت همسالان استفاده می‎کنن که احساس کنن همسالان، کودکشون رو به رفتار ناجور جهت میدن یا امنیت و بهزیستی کودک تهدید می‎شه. محققان (مثلا، فرستنبرگ[۱]۴، کوک۵، اکلز و الدر۶، ۱۹۹۹، نقل از براون و ماونتس، ۲۰۰۷) دلیل آوردن کرده‎ان که یه محیط همسال خطرناک در مناطق شهری محروم از نظر اقتصادی (اندازه بالای رفتار بزهکارانه) دلیل تمایل والدین به اتخاذ روش‎های والدگری محدودکننده و استبدادگر در این مناطقه.

اقتصادی

آری۷و بقیه (۱۹۹۹، نقل از باررا۸، بیگلان۹، آری و لی۱۰، ۲۰۰۱) براساس تحقیقات طولی که در گروه نوجوانان انجام داده‎ان، بر مبنای یافته‎های به‎ دست اومده از اثرات خونواده و همسال بر رفتار مشکل‎آفرین، الگویی از اثرات خونواده و همسال بر تغییر رفتار مشکل‎آفرین در دوره نوجوونی، تدوین کرده‎ان (شکل، ۱۰ـ۲).

 روابط مثبت خانواذگی
اختلاف خانوادگی
زیرنظرگرفتن کم والدین
رابطه با همسالان منحرف
رفتارمشکل‎آفرین
رفتارضد جتماعی
کارکرد تحصیلی ضعیف
زیادی مصرف مواد

شکل ۱۰ـ۲ الگوی فرضی رفتار مشکل‎آفرین (آری و بقیه، ۱۹۹۹، اقتباس از باررا و بقیه، ۲۰۰۱، ص.۱۴۵)

 

براساس الگوی نامبرده، اختلاف خانوادگی اثری تخریب‎کننده بر روابط خانوادگی مثبت داره و عوضش، روابط مثبت خانوادگی می‎تونه بر روش‎های زیرنظرگرفتن والدین اثر بزاره و زیرنظرگرفتن کم والدین می‎تونه در رابطه نوجوانان با همسالان منحرف و رفتارای مشکل‎آفرین جورواجور نقش داشته باشه. در مورد اثر اختلاف خانوادگی بر روابط مثبت خانوادگی و بعد زیرنظرگرفتن کم والدین، آری، دانکن، دانکن و هوپس۱[۲](۱۹۹۹) به تحقیق‎هایی اشاره می‎کنن که پترسون و همکاران ( مثلا، پترسون، رید۲و دیسهیون، ۱۹۹۲؛ پترسون، ۱۹۸۲) در مجموعه‎ای از تحقیقات بر مبنای مشاهده مستقیم فرایندهای خانوادگی انجام و نشون دادن که خرانه رفتاری خشن و بدون حس همکاری کودکان تو یه روند مبادله اجباری۳ با اعضای دیگه خونواده شکل می‎گیرد. زور، فرایندیه که در اون رفتار مخالفت‎آمیز یه عضو خونواده به وسیله توقف رفتار مخالفت‎آمیز عضو دیگه خونواده تقویت می‎شه. مثلا، مادر از کودک می‎خواهد که لباس‎هاش رو مرتب کنه. کودک با داد و فریاد (نق زدن) جواب می‎دهد. اگه مادر درخواست خود رو متوقف سازه و با نرمش با کودک صحبت کنه، نق زدن کودک با توقف درخواست، و تغییر رفتار مادر با توقف نق زدن کودک تقویت می‎شه. پس، هر طرف به‎طور منفی با توقف رفتار مخالفت‎آمیز شخص دیگه تقویت می‎شه. اینجور کودکانی شایدً از طرف همسالان خود رانده می‎شن، در مدرسه شکست می‎خورند و دوستی‎هایی رو با کودکان گوشه گیر دیگه برقرار می‎کنن. در این گروه‎های همساله که” آموزش۱“رفتار ضد اجتماعی و هم مصرف مواد به‎وقوع می‎پیوندد.

۱٫ Mounts, N.S.۵٫ Cook, T.P.۹٫ Biglan, A.
۲٫ Kim. H.S.۶٫ Elder, G.H.۱۰٫ Li, F.
۳٫ Tilton-Weaver, L.C۷٫ Ary, D.
۴٫ Furstenberg, F.F.۸٫ Barrera, M.

 

 

۱٫ Hops, H.
۲٫ Reid, J.B.
۳٫ coercive