آرایش، رسانه‌ای، شبکه‌های، (مبانی، موجود-

دانلود پایان نامه
در مرکز تحقیقات صداوسیماست که به دلایلی انجام نشده است که برای ما و سازمان مفید خواهد بود. البته پیش از هر چیز می‌بایست مشخص کنید که این آرایش صداوسیما منظور تلویزیون است؟ رادیوست؟ یا رسانه‌های مجازی؟ روزنامه‌ها و نشریات صداوسیماست؟ و یا دربرگیرنده همه این‌هاست که یک سازمان رسانه‌ای است؟ که حوزه محلی و استانی، ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی تفکیک‌شده دارد. (تعیین مورد مطالعاتی آرایش)
آرایش را ما همواره برای یک مأموریت و عملی می‌خواهیم. (روش طراحی آرایشی-آرایش رسانه‌ای برای یک مأموریت مشخص)
یا اینکه نباید انتزاعی فکر کرد و اگر در شرایط واقعی موضوع را می‌سنجیم،‌ باید ببینیم که یک سازمان رسانه‌ای در آرایش خود به‌عنوان‌مثال با محدودیت منابع مالی روبرو هست یا خیر؟ (روش طراحی آرایشی-تعیین محدودیت‌های صداوسیما در آرایش رسانه‌ای)
یا منبع درآمد خاصی دارد که بخشی باید درآمدزا باشد و برای بخش‌های دیگر صرف نماید، که این امر ضرورتاً آرایش رسانه‌ای را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و باید متناسب با متغیری به نام منابع مالی،‌ آرایش رسانه‌ای خود را تنظیم نماید. .(اقتصاد آرایش رسانه‌ای – متغیرهای مالی آرایش)
این‌ها بحث اقتصاد سیاسی آرایش رسانه‌ای است. (اقتصاد آرایش رسانه‌ای)
حتی بیان یا دانستن اینکه منابع محدود است کفایت نمی‌کند. بلکه با تحلیل بحث متوجه جزییات و ابعاد و جوانب آن می‌شویم. (اقتصاد آرایش رسانه‌ای – تحلیل مالی آرایش)
مثلاً قرار است منابع مالی ما از طریق دولت تأمین شود. یا آنکه از طریق آگهی‌های بازرگانی و درآمدزایی خود رسانه صورت گیرد. یا ترکیبی از این دو باشد. هرکدام از این سه نوع از تأمین مالی اثر متفاوتی در آرایش رسانه‌ای ما خواهد داشت. (اقتصاد آرایش رسانه‌ای – متغیرهای مالی آرایش- ۱. تأمین دولتی ۲. خودکفایی ۳. ترکیبی)
به‌عنوان‌مثال بی‌بی‌سی با مدل مشخص پابلیک سرویس و درآمدی دولتی، آرایش رسانه‌ای خاص خود را می‌گیرد. (اقتصاد آرایش رسانه‌ای – متغیرهای مالی آرایش- ۱. تأمین دولتی ۲. خودکفایی ۳. ترکیبی)
مثلاً بی‌بی‌سی با توجه به اولویت‌هایش در دوران جنگ سرد، ده سرویس خبری ویژه برای اروپای شرقی داشت و حالا دیگر لزومی برای این امر نمی‌بیند و آن‌ها را تعطیل و سرویس‌های عربی و فارسی خود را گسترش می‌دهد. (آرایش رسانه‌ای با توجه به اولویت‌های تمدنی) گام اول – اولویت‌های تمدنی – تعیین کنش معطوف به اولویت- کنش قابل‌انعطاف)
بنابراین اولین قدم برای رسیدن به آرایش رسانه‌ای، مشخص نمودن حوزه عمل تمدنی و سپس تعیین مأموریت است تا آنکه به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که این مأموریت صدمه نبیند. (طراحی آرایش رسانه‌ای گام دوم تعیین مأموریت)
اکنون می‌توان در مورد آرایش فعلی صحبت کنیم و سپس آن را آسیب‌شناسی کنیم و از آن آسیب‌شناسی به یک مدل مشخص برسیم. (طراحی آرایش رسانه‌ای گام سوم- بررسی آرایش موجود- آسیب‌شناسی وضع موجود)
آرایش رسانه‌ای صداوسیما شامل یک شرایط انحصاری در ایران است (آسیب‌شناسی وضع موجود- انحصار صداوسیما)
که صداوسیما احساس می‌کند در آرایش رسانه‌ای خود باید تمام ابعاد و حوزه‌های زندگی را پوشش دهد و این امر هم صرفاً باید در انحصار او باشد. (آسیب‌شناسی وضع موجود- پوشش همه ابعاد زندگی مخاطب)
مثلاً صداوسیما در دو دهه اخیر رو به توسعه شبکه‌های خود کرده و شبکه‌های خاصی را در حوزه‌های مختلف ایجاد کرده است. (شناخت وضع موجود- توسعه شبکه‌های صداوسیما)
آرایش رسانه‌ای تا چند دهه پیش برای ما هرگز مسئله نبوده. چراکه صرفاً یک یا دو شبکه بیشتر نداشته‌ایم. نیاز و ضرورت زمانی منجر به افزایش شبکه‌ها شد و از دهه ۴۰ از بسیاری جهات صنعت باثباتی بوده و به لحاظ تکنولوژی تغییرات اندکی داشته، اما هرچه روبه‌جلو زمان پیش رفته است، این تحولات با شتاب بیشتری صورت گرفته است. (مبانی آرایش رسانه‌ای- تحولات، علت لزوم آرایش)
رنگی شدن،‌ تلویزیون کابلی، و تله‌تکست، تا اوایل دهه ۸۰ میلادی آن هم با تعداد شبکه محدودی، ازجمله این تغییرات بوده است. تلویزیون کار تخصصی و حرفه‌ای بوده است و عده محدودی به کار تولید برنامه می‌پرداخته‌اند و سیاست‌های نیولیبرال دامنه‌ی تلویزیون را هم در برمی‌گیرد. (مبانی آرایش رسانه‌ای- تحولات تاریخی)
کمیسیون فدرال ارتباطات آمریکا fcc به‌مثابه رگولاتوری و تنظیم مقررات تلویزیون و رادیوی آمریکا را بر عهده دارد (مشابه سازمان تنظیم مقررات فرکانس در ایران. (سازمان‌دهی- سازمان تنظیم مقررات- رگولاتوری)
با ورود و اعمال مقررات جدید و رگولاتوری توسط fcc در زمان ریگان و از سویی دیگر با تحولات تکنولوژیک، تغییرات بزرگی در صنعت تلویزیون به وجود آمد. در ابتدا مقررات زدایی و خصوصی‌سازی شد و سپس اجازه سرمایه‌گذاری خارجی در کشورهای دیگر صادر شد. ازجمله تبعات آن می‌توان به افزایش بی‌حدوحصر شبکه‌های تلویزیونی به‌ویژه شبکه‌های کابلی، که این‌ها تغییرات دهه ۸۰ را به وجود آورد. (مبانی آرایش رسانه‌ای- تحولات تاریخی) (توسعه شبکه‌ها- انحصارزدایی و اجازه سرمایه‌گذاری خارجی)
سپس با ورود ماهواره به دنیای ارتباطات، ‌اتفاقات مهم‌تری رقم خورد که افزایش کمی و کیفی شبکه‌ها را به دنبال داشت. (مبانی آرایش رسانه‌ای- تحولات تاریخی- ورود ماهواره و افزایش کیفی و کمی شبکه‌ها)
پس این متغیر دیگری است که ما را با فضای عمیق و اتفاقات گسترده روبرو می‌کند و پرسش اینجاست که در مواجهه با این شبکه‌ها، ما در قبال این حجم از تحولات باید چه کنیم؟ یعنی آرایش رسانه‌ای ما چیست؟ ضمن آنکه رقبای ما آرایش رسانه‌ای موسعی دارند. (اصول آرایش رسانه‌ای- آرایش رسانه‌ای و پاسخ به تحولات)
موضوع ماهواره مقتضیات جدیدی را رقم زد و جریان نیاز به آرایش را تشدید کرد. و اکنون در واکنشی به شرایط جدید،‌ آرایش رسانه‌ای را به یک مسئله بدل کرده است. آرایش رسانه‌ای مسئله گذشته نبوده و صرفاً مسئله امروز است و هرچه پیش‌تر می‌رویم، این مسئله پررنگ‌تر می‌شود (مبانی آرایش رسانه‌ای- لزوم پاسخ به تحولات)
و این پررنگی نیاز به آرایش رسانه‌ای به دلیل ابهام در فضاست. (مبانی آرایش رسانه‌ای- لزوم پاسخ به ابهام در فضای رسانه‌ای کشور و جهان)
ما در کشور تاکنون این مسائل را سعی کرده‌ایم که با مدیریت حل کنیم. (آسیب‌شناسی وضع موجود- مدیریت به‌جای طراحی آرایش)
حالا ما با بازاری مواجهیم که جنبه‌های پیچیده و متکثر صنعتی، فنی و فرهنگی و اجتماعی دارد را مهندسی نماییم و این کار بسیار دشواری است (شناخت وضع موجود- پیچیدگی شرایط امروز)
که لازمه آن وجود صنعت عظیمی در داخل کشور به‌عنوان یک پشتوانه است که از دل آن این تحولات بجوشد. (سازمان‌دهی- تولید پشتوانه صنعتی رسانه‌ای بومی) (تولید الگوی رسانه‌ای بومی)
نمی‌توان هر عملی که حاصل صدها تلاش موفق و ناموفق غرب است و به الگوی انحصاری خود رسیده‌اند را ما مصادره و تبدیل به مدل و سیستم برنامه‌ریزی‌شده خود نماییم. (مبانی و اصول آرایش- تولید الگوی رسانه‌ای بومی) (مبانی و اصول آرایش- عدم استفاده از الگوی رسانه‌ای غربی)
آنچه در آرایش رسانه‌ای حوزه شبکه‌های تلویزیون مطرح است، بیشتر ناظر به عمل رقبا و عکس‌العمل ماست. (آسیب‌شناسی وضع موجود- آرایش در واکنش به رقبا)
باید ضعف‌های ما مشخص شود (مبانی و اصول آرایش- تعیین نقاط ضعف خودی)
و سپس تعیین شود که مخاطب ما در چه حوزه‌هایی توسط رقبا ربوده شده‌اند(مبانی و اصول آرایش- تعیین نقاط ریزش مخاطب و جذب به رقبا)
و سپس باید به‌گونه‌ای آرایش خود را تنظیم کنیم که مخاطب خود را در اختیار خود نگهداریم. (مبانی و اصول آرایش- تنظیم آرایش مناسب برای جذب و نگهداری مخاطب)
کاری که درگذشته با سه شبکه انجام می‌دادیم، اکنون با ۳۰ شبکه می‌بایست انجام دهیم. (شناخت وضع موجود- پیچیدگی شرایط امروز)
وضعیت موجود چیست؟
اولاً وضع موجود به‌صورت واکنشی و عکس‌العملی می‌باشد (آسیب‌شناسی وضع موجود- آرایش در واکنش به رقبا)
و ثانیاً در مورد هیچ‌کدام از این راه‌اندازی شبکه‌ها پژوهش درستی انجام نشده است. (آسیب‌شناسی وضع موجود- آرایش و راه‌اندازی و تغییر مأموریت شبکه بدون مطالعه و پژوهش)
یعنی پیش از راه‌اندازی شبکه، آیا کار تحقیقاتی بر روی محتوا و مخاطب آن انجام شده است یا خیر؟ (مبانی و اصول آرایش- تحقیق بر روی محتوا و شناخت مخاطب- مطالعه و پژوهش پیش از راه‌اندازی و تغییر مأموریت شبکه)
راه‌اندازی شبکه‌های خارجی معاند نیز بدون شناخت انجام می‌شده است،‌ چراکه بی‌محتوا و سخیف هم برنامه‌سازی شده است. اما پس از فارسی وان،‌ رویکرد شبکه‌های معاند تغییر کرد،‌ چراکه برای فارسی وان به‌عنوان نمونه ۵ میلیون دلار در یک سال و نیم نیازسنجی از درون جامعه ایران صورت گرفت. بی‌بی‌سی فارسی نیز بسیار پر مطالعه و طولانی‌مدت راه‌اندازی شد. چراکه از ابتدا اگر رسانه‌ای شروع مناسبی نداشته باشد، به‌سختی می‌تواند خودش را در طولانی‌مدت اثبات نماید. (مبانی و اصول آرایش- تجارب جهانی – مطالعه و پژوهش عمیق و صرف هزینه و زمان پیش از راه‌اندازی و تغییر مأموریت شبکه‌های معاند)
ما شبکه‌های خود را نه بامطالعه راه‌اندازی کردیم و نه با مطالعه به جابجایی و تغییر آن‌ها می‌رسیم. (آسیب‌شناسی وضع موجود- آرایش و راه‌اندازی و تغییر مأموریت شبکه‌ها بدون مطالعه و پژوهش)
مثلاً اگر شبکه‌ای را غیرکاربردی می‌دانیم ساختار قبلی را حفظ می‌کنیم و ضمن آن یک ساختار و شبکه جدید راه‌اندازی می‌کنیم که این امر به سنگین شدن سیستم می‌انجامد و باید به جرح‌وتعدیل سیستم فعلی نیز فکر کرد. این خود یک معضل در نقد وضع موجود و آسیب‌شناسی است. (آسیب‌شناسی وضع موجود- سنگینی بدنه سازمان، به دلیل شبکه‌های موازی و عدم حذف شبکه‌های غیرکاربردی)
گاهی در حوزه‌های مختلف ما می‌خواهیم در شبکه‌های داخلی خود یک گفتمان رسمی را به نمایش بگذاریم. مثلاً عربستان در شبکه‌های داخلی خود یک نگاه رسمی و حکومتی را به نمایش می‌گذارد و سازگار با هویت ملی آن‌هاست. اما جامعه محدود خود را که می‌خواهد افکار مدرن به درون آن تزریق نماید، با این شبکه‌های رسمی نمی‌تواند انجام دهد. بنابراین شبکه‌هایی غیررسمی را در فضای ماهواره راه‌اندازی می‌کند و حتی استودیوهای آن را نیز در خارج از خاک خود ساماندهی می‌کند تا بتواند با ادبیات غیررسمی حرف‌های لازم خود را بزند. (مبانی و اصول آرایش- استفاده از سیستم موازی گفتمان رسمی و غیررسمی)
این‌یک نگاه جامع فرا سازمانی را می‌طلبد که یک حکومت برنامه رسانه‌ای خود را در این قالب تنظیم می‌کند. (مبانی و اصول آرایش- آرایش فرا سازمانی و طراحی آرایش جامع در سطح حکومت)
یعنی در

  • 6