مقدمه

در فصل پیش رو، که تحت عنوان کلیات است؛ در بدو امر، به بیان مسئله پرداخته‌شده و سعی نگارنده بر آن بوده تا بیش از هر چیز، چیستی و مسئله‌ی تحقیق را به‌وضوح تبیین نماید. در ادامه ضرورت و اهمیت تحقیق حاضر مورد مداقه¬ قرارگرفته، تا آن¬که، فوایدِ انجام و مضراتِ عدم انجام آن، احراز گردد. سپس اهداف و پرسش¬های اصلی و فرعی تحقیق بیان گردیده و درنهایت مفاهیم اصلی پژوهش تعریف شده¬اند. بر این اساس، در فصل حاضر پایه¬های لازم برای شروع تحقیق و مقدمات ورود به فصول بعدی تبیین گردیده است؛ تا آنکه پژوهش به‌درستی بر پی¬های خود شکل بگیرد.

2-1. بیان مسئله

در جهانی زندگی می¬کنیم که حوزه¬ی رسانه و مدیریت آن، به دلیل شتاب روزافزون توسعه تکنولوژی، تحولات مخاطب و ذائقه¬ی آن‌ها و طیف¬های گسترده و متکثر مخاطبان، رقابت تنگاتنگ با سایر رسانه¬ها، گستردگی و تنوع موضوعات مربوط به رسانه و … با تغییر و تحولات پرشتاب روبروست و صداوسیما ناگزیر از آن است که برای بقای خویش، حرکت خود را با تحولات گوناگون منطبق نماید.
از سویی دیگر استکبار جهانی، در استمرار سلطه و استعمار خویش، از مراحل استعمار کهن و استعمار نوین عبور نموده و اکنون به وضعیت استعمار جدیدی که آن را «استعمار فرانو» می¬نامند، رسیده است. این استعمار، نه به‌واسطه‌ی قدرت سخت، بلکه با اعمال قدرت نرم، محقق می¬شود که با عناوینی چون، تهاجم فرهنگی، شبیخون فرهنگی، ناتوی فرهنگی و درنهایت، جنگ نرم شناخته می¬شود. جمهوری اسلامی ایران نیز در مبارزه و مقاومت خویش در برابر سپاه باطل، در تقابل و مواجهه با جبهه نرم دشمن قرار دارد و رسانه¬ی ملی، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عناصر قدرت نرم جمهوری اسلامی، در مقابل صف رسانه¬ای استکبار جهانی که گاهی از آن به «امپریالیسم رسانه¬ای» تعبیر می¬شود؛ ایستاده است.
همچنین، صداوسیما به‌موازات مبارزه با امپریالیسم رسانه¬ای و جریان رسانه¬ای نظام سلطه، مأموریت مدیریت افکار عمومی جامعه و هدایت فرهنگ را بر عهده دارد و بیش از همه، «تلویزیون» به‌عنوان رسانه¬ای تأثیرگذار و پرمخاطب، جایگاه رفیعی در مهندسی ¬فرهنگی کشور و عرصه¬سازی دارد.
از طرفی، مقام معظم رهبری نیز در فرمایشات خود در حوزه¬ی آرایش رسانه¬ای صداوسیما می¬فرمایند:
« امروز آرایش رسانه‏ای و فرهنگی که در مقابل جمهوری اسلامی قرار دارد، بسیار آرایش پیچیده، متنوع، متکثر، کارآمد و فنى و پیشرفته است. صداوسیما یک‌تنه در مقابل این آرایش عظیم ایستاده است.» (خامنهای, 1383)
ایشان ضمن تأکید بر مأموریت صداوسیما و تبیین ابعاد آن، الزاماتی را برای نیل به این مأموریت تعریف می¬کنند و می¬فرمایند:
«الزام مأموریت محورى رسانه ملی، داشتن آرایش رسانه‌اىِ کارآمد در عرصه‌ى استانى و ملى و بین‌المللى است؛ … در این‌جا آرایش ما ضعیف است… این آرایش باید کارآمد باشد؛ داراى قدرت انعطاف براى انطباق با شرایط گوناگون و پیش‌بینى نشده باشد؛ در برخورد با مسائل گوناگون، توانایى، سرعت و چالاکى داشته باشد؛ بتواند موضع خودش را اتخاذ کند و کارساز باشد. » (خامنهای, بیانات در دیدار مسولین صدا و سیما, 1383)
از سویی دیگر، رقابت تنگاتنگ رسانه¬های متنوع و متکثر، به‌موازات شتاب روزافزون تکنولوژی و تغییر ذائقه¬ی مخاطبان و تحولات پرشتاب، شرایطی را رقم زده¬ است که موجب ایجاد محیطی پویا در عرصه¬ی رسانه شده و لحظه‌به‌لحظه، این عرصه در حال دگردیسی و تطور است. در بالا تأکید شد که، آرایش رسانه¬ای کارآمد، در گرو انعطاف¬پذیری و انطباق با شرایط جدید است. چراکه بقای هر رسانه¬ای (یا هر پدیده¬ای¬ دیگر) در گرو توانایی انطباق با شرایط جدید است و در غیر این صورت محکوم به زوال و فناست.
برای انطباق با شرایط جدید که لازمه¬ی داشتن آرایش رسانه¬ای کارآمد است، می¬بایست به‌طور مستمر، شرایط محیط زیست رسانه¬ای را سنجید و مسیر خود را در کشاکش آن، جستجو کرد.
همچنین برای طراحی «آرایش رسانه¬ای کارآمد» می¬بایست مفهوم، ابعاد، حوزه¬ها و جوانب «آرایش رسانه¬ای» را سنجید، و به عبارتی دیگر، الگویی برای آرایش رسانه¬ای ترسیم نمود، تا آنکه از رهگذر آن الگو بتوان به سر منزل «طراحی آرایش رسانه¬ای کارآمد» نائل شد.
با توجه به شرایط و محیط رسانه¬ای جهان، مسئله این است که صداوسیمای جمهوری اسلامی، چه الگوی آرایش رسانه¬ای، را باید داشته باشد تا بتواند با برتافتن آن الگو و سپس طراحی آرایش رسانه¬ای، از عهده مأموریت جهانی خود برآید؟
تحقیق حاضر بر آن بود، تا به‌قدر توان و قوت قلم نگارنده، به این مسئله پاسخ مناسب دهد. نکته آنکه «آرایش رسانه¬ای» ابعاد و وجوه متکثری دارد؛ که بضاعت این تحقیق در بررسی آرایش رسانه¬ای، به حوز¬ه¬ی رسانه¬های تصویری، محدود می¬گردد.

مطلب مرتبط :  

3-1. ضرورت و اهمیت تحقیق:

مأموریت یک سازمان، هدف یا علت وجودی سازمان است و الزامات مأموریت، چیزی است که رسیدن به اهداف سازمان و انجام مأموریت آن را تضمین می¬کند.
سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران به مثابه یک «دانشگاه عمومی»، مأموریت «مدیریت و هدایت فرهنگ و افکار عمومی جامعه» را بر اساس «اهداف کلان» خود بر عهده دارد. اما چگونه می¬تواند از عهده¬ی این مأموریت برآید و چه چیزهایی انجام این مأموریت را تضمین می¬کند؟ یا به عبارت دیگر انجام این مأموریت، چه الزاماتی دارد؟
مقام معظم رهبری الزام این مأموریت را در تأمین مواردی ازجمله، امین نظام، مورد اعتماد مردم، برخوردار از مزیت‌های رقابتى و داشتن آرایش رسانه‏اىِ کارآمد می¬دانند. (خامنهای, بیانات در دیدار مسولین صدا و سیما, 1383)
انعطاف¬پذیری و قدرت انطباق با شرایط جدید، خود از ملزومات آرایش رسانه¬ای است و دستیابی به چنین آرایشی، نیازمند برتافتن یک الگوی جامع‌الابعاد است که حوزه¬ها و جوانب آرایش رسانه¬ای را تعریف نماید.
بر این اساس لازم بود که در مبادی امر، «شرایط جدید» در فضای نوین رسانه¬ای جهانی به چنگ ذهن آید؛ تا آنکه رسانه ملی بتواند خود را در نسبت با آن شرایط بازیابد. پس از شناخت از محیط، می¬بایست به الگویی برای تنظیم آرایش رسانه¬ای و ابعاد و جوانب آن دست یافت، تا آنکه به‌واسطه‌ی آن الگو، امکان طراحی آرایش رسانه¬ای کارآمد رسانه ملی، فراهم می¬شد.
لذا پژوهش پیش¬ رو، از آن حیث واجد اهمیت و ارزش است که سازمان صداوسیما را از مزایای داشتن الزامات مأموریت محوری خود، بهره¬مند می¬سازد.
از سویی دیگر، صداوسیما در خط مقدم مواجهه¬ی با جنگ نرم دشمنان انقلاب اسلامی ایران و به‌ویژه جنگ رسانه¬ای آنان قرار دارد که با تکنولوژی¬های پیشرفته و تزویر رسانه¬های اختاپوسی خود، در پی مقابله و منازعه با انقلاب اسلامی به کارزار برآمده¬اند. صداوسیما گریزی از آن ندارد که، به‌موازات مأموریت سازمانی خویش که بیشتر ناظر به درون جامعه¬ است، ذهن و قلب جامعه را از آماج تهدیدات رسانه¬ای دشمن نیز مصونیت ببخشد. همچنین در عرصه¬ی جهانی، صدای اسلام و سیمای انقلاب را به جهان عرضه کند. لذا برای انجام این مأموریت نیز، ضروری است که آرایش رسانه¬ای دشمن را ترسیم نموده و در مواجهه و مقابله¬ی با آن، آرایش رسانه¬ای مطلوب خویش را طراحی نمود که این طراحی نیز، مستلزم داشتن یک الگو است!
به‌طور خلاصه، اگر مأموریت صداوسیما (که همان هدف یا علت وجود این سازمان است)، مدیریت و هدایت فرهنگ و افکار عمومی جامعه می¬باشد، برای تضمین اجرای این مأموریت، فرزندان انقلاب اسلامی را گریزی از آن نیست که، الگویی برای تنظیم آرایش رسانه¬ای تدوین نمایند تا با برتافتن آن الگو، آرایش رسانه¬ای صداوسیما در انطباق با شرایط جدید طراحی شده و در مواجهه با امپریالیسم رسانه¬ای دشمن، بر تهدیدات آن نیز فایق آیند.
بنابراین ضروری است که الگویی برای آرایش رسانه¬ای صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، در نسبت با عرصه¬ی نوین رسانه¬ای جهان، و مواجهه با تهدیدات جبهه رسانه¬ای جنگ نرم دشمن، تدوین شود.
لذا ضرورت تحقیق حاضر ازآنجاست که، عدم برتافتن الگوی آرایش رسانه¬ای، صداوسیما را در انجام مأموریت خود، در هدایت افکار و فرهنگ عمومی جامعه و همچنین مقابله با جنگ نرم و جنگ رسانه¬ای دشمن، ناکارآمد و کم¬توان می¬سازد.
گفتنی است، یکی از نکاتی که در این تحقیق مدنظر بوده؛ این است که، کوشش حاضر متناسب با اهداف و نیازهای سازمان صداوسیما باشد. بر اساس آنچه در افق رسانه ملی تدوین‌شده است، مأموریت رسانه ملی «مدیریت و هدایت فرهنگ و افکار عمومی جامعه» است، که نیل به این مأموریت (بر اساس فرمایش مقام معظم رهبری)، در گرو تأمین الزامات آن است که یکی از این الزامات، داشتن «آرایش رسانه‌اىِ کارآمد» و «قدرت انعطاف براى انطباق با شرایط» می¬باشد که این دو مؤلفه در موضوع این پایان‌نامه، اشراب گردیده است.

مطلب مرتبط :   امنیت، پلیس، حقوق، جرایم، کارکردهایموضوع :مقاله درباره

4-1. اهداف تحقیق

• هدف اصلی: پیشنهاد الگوی آرایش رسانه¬ای صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران
• اهداف فرعی:
1. آشنایی با حوزه‌ها و جوانب آرایش رسانه¬ای
2. بررسی شرایط نوین فضای رسانه¬ای جهان

5-1. سؤالات تحقیق

• سؤال اصلی:
الگوی آرایش رسانه¬ای صداوسیمای جمهوری اسلامی در نسبت با فضای نوین رسانه¬ای جهان، چگونه باید باشد؟
• سؤالات فرعی:
1. آرایش رسانه¬ای، چه حوزه¬ها و جوانب و ابعادی را در برمی‌گیرد؟
2. شرایط نوین فضای رسانه¬ای جهان چگونه است؟

6-1. فرضیه‌ها

ازآنجاکه پژوهش حاضر از نوع اکتشافی می¬باشد و به شیوه¬ی کیفی و استقرایی است، مبتنی بر فرضیه خاصی نمی¬باشد.

7-1. تعریف مفاهیم
آرایش رسانه¬ای:
مفهوم آرایش رسانه¬ای، ازجمله مفاهیم استعاری است که از دانش نظامی به عاریت گرفته شده است. لذا معنای آن را باید در تعاریف نظامی جست.
آرایش نظامی: مرتب و منظم کردن نیروها در یک سازمان به‌منظور حمله یا دفاع و نوعی تقسیم‌کار سازمان‌یافته و از قبل تعیین شده را آرایشات گویند .وزارت دفاع آمریکا، آرایش را به این شکل توصیف می‌کند: «دو یا چند هواپیما، کشتی یا یگان که تحت فرماندهی یک فرمانده عمل می‌کنند». آرایش‌ها شامل یگان‌هایی در سطح تیپ، لشکر، تیپ هوایی یا غیره می‌شوند.
ساده‌ترین روش بررسی آرایش و صف¬بندی و امکان¬سنجی نوع درگیری در یک منازعه نظامی که البته منازعه مذکور می¬تواند سیاسی، فرهنگی یا اقتصادی نیز باشد ، تهیه «ترتیب نیرو» و «ترکیب نیرو» است.
«ترتیب نیرو»: ترتیب نیرو، تنظیم و برآورد توانمندی و استعداد نرم‌افزاری و سخت‌افزاری دشمن و حریف در ۶ حوزه نیروی انسانی، تجهیزات، تأسیسات، منابع مالی، منابع زمانی و استراتژی و تاکتیک اتخاذشده،می-باشد.همچون مدیر یک تیم فوتبال که در هنگام مسابقه، با توجه به آرایش و توانمندی تیم

  • 1
دسته بندی : علمی