تب و تاب می افتند.115
ایمان به قیامت و زندگی بی‌منتهای آخرت و وعده نعمت‌های بهشتی به کسانی که در راه خدا ایستادگی کنند، یکی از ارکان عقایدی بود که رسول خدا(ص) مردم را با آن آشنا کرد. این دو عقیده، پایه‌های استواری بود که سایر اجزا و عناصر فرهنگ جدید بر روی آن قرار گرفته و زمینه ی لازم برای پیاده کردن برنامه‌های تحول در سایر عرصه‌های زندگی از جمله الگوی تأمین اجتماعی را فراهم ساخت.
 پس از مهاجرت به مدینه، اولین اقدام پیامبر(ص) تأسیس، تقویت و سازماندهی نهادهای اجتماعی برای اعمال سیاست‌ها‌ی تأمین اجتماعی بود. خانواده اولین و مهم‌ترین نهاد اجتماعی است که کارکردهای مهمی در زمینه ی حمایت از کودکان، سالخوردگان، زنان و آسیب‌دیدگان ایفا می‌کند. این نهاد، پیش از اسلام نیز وجود داشت و پیامبر اکرم(ص) از جهات متعددی به تقویت آن پرداخت: اول، اصل تشکیل خانواده با تشویق جوانان و افراد مجرد به ازدواج مورد تأکید قرار گرفت. دوم، پیوندهای عاطفی میان اعضای خانواده، بخصوص میان همسران با یکدیگر و فرزندان و والدین، در سایه ارشادات ایشان استحکام بیشتری یافت. سوم، روابط اقتصادی و مالی میان اعضای خانواده مانند تقسیم کار بین زن و شوهر، وجوب نفقه همسر و ضرورت تأمین نیازهای فرزندان و والدین و در مراتب بعدی، سایر خویشاوندان تبیین گردید.116
در میان موارد تحت پوشش الگوی تأمین اجتماعی صدر اسلام، رایج‌ترین آنها عنوان «فقیر» بوده است. این واژه، وقتی به‌تنهایی به‌کار می‌رود، موارد مشابهی چون؛ مسکین، سائل، محروم و یتیم را نیز در بر می‌گیرد. «فقیر» به کسی اطلاق می‌شود که به دلایل گوناگون مانند فقدان و یا کمبود درآمد، فوت سرپرست، بیکاری، بیماری، معلولیت، سالمندی و ازکارافتادگی قادر به تأمین مخارج زندگی خود نباشد. در چنین مواردی، جامعه، اعم از دولت و آحاد مردم، در مقابل تأمین نیازهای زندگی او مسئول بوده، او را تا حد رساندن به سطح زندگی سایر مردم مورد حمایت قرار داد. عناوین فقیر، مسکین و یتیم در موارد مصرف زکات، صدقات، انفاقات، خمس و فیء، که عمده منابع تأمین اجتماعی در صدر اسلام را تشکیل می‌داده‌اند، ناظر به تأمین این هدف می‌باشند(توبه: 60؛ انفال: 41؛ حشر: 7؛ بقره: 215 و 177؛ نساء: 36؛ اسراء: 26؛ روم: 38)117
و یا امام علی (ع) در نهج البلاغه می فرمایند:
خدا را خدا را! در مورد طبقه پایین، آنها که راه چاره ندارند؛ یعنی مستمندان و نیازمندان و تهی‌دستان و از کارافتادگان، در این طبقه هم کسانی هستند که دست سؤال دارند و هم افرادی که باید به آنها بدون درخواست، بخشش شود، بنابراین، به آنچه خداوند در مورد آنان به تو دستور داده عمل نما! قسمتی از بیت‌المال و قسمتی از غلات خالصه جات اسلامی را در هر محل به آنها اختصاص ده و بدان! آنها که دورند به مقدار کسانی که نزدیکند سهم دارند… اگر یکى از سربازانت و کسانى که با دشمنان تو مبارزه مى‌کنند، به شهادت رسید، مانند یک وصى دل‌سوز و مورد اعتماد، جاى او را پر کن به‌گونه‌اى که اثر فقدان او در چهره آنان مشاهده نشود118
آن حضرت در نامه دیگری، خطاب به قثم‌بن عباس، که از جانب ایشان والی مکه بود، می نویسند:
اموالی که در نزد تو گرد آمده و مربوط به خدا است، به دقت در مصرف آنها بنگر، و آن را مصرف عیالمندان و گرسنگان کسانی که در محل هستند بکن. آنچنان‌که به‌طور صحیح به‌دست فقرا و نیازمندان برسد و مازاد آن را نزد ما بفرست تا بین کسانی که اینجا هستند، تقسیم کنیم119
2.1.2 گفتار دوم) حقوق تأمین اجتماعی در ایران
قانون اساسی ایران به حقوق زنان پرداخته و برای احقاق حقوق آن‌ها قوانینی را وضع نموده است. فصل سوم قانون اساسی ایران در اصول 19 و 20 بر اصل عدم تبعیض تأکید می‌کند و اصل 19 مقرر می‌دارد: «مردم ایران از هر قوم و قبیله‌ای که باشند از حقوق مساوی برخوردارند و رنگ و نژاد، زبان و مانند این‌ها سبب امتیاز نخواهد شد.» این اصل برای اعلام برابری حقوق زن و مرد است و این‌که قانون هر دوی آن‌ها را مورد حمایت قرار می‌دهد.
اصل 29 قانون اساسی نیز به‌صراحت از این حق حمایت می‌کند و می‌نویسد: «برخورداری از حق تأمین اجتماعی از نظر بازنشستگی، بیکاری و پیری، ازکارافتادگی، بی‌سرپرستی، درماندگی، حوادث و سوانح، نیاز به خدمات بهداشتی و درمانی و مراقبت‌های پزشکی به صورت بیمه و… حقی است همگانی.» دولت مکلف است طبق قوانین از محل درآمدهای عمومی و درآمدهای مشارکت مردم خدمات، حمایت‌های مالی فوق را برای یکایک افراد کشور فراهم کند.120
اصل 21 قانون اساسی به‌صراحت از زنان حمایت کرده و دولت را موظف به رعایت این موارد کرده است: دولت‏ موظف‏ است‏ حقوق‏ زن‏ را در تمام‏ جهات‏ با رعایت‏ موازین‏ اسلامی‏ تضمین‏ نماید و امور زیر را انجام‏ دهد:
1. ایجاد زمینه‏‌های‏ مساعد برای‏ رشد شخصیت‏ زن‏ و احیای حقوق‏ مادی‏ و معنوی‏ او،
2. حمایت‏ مادران‏، به‌خصوص‏ در دوران‏ بارداری‏ و حضانت‏ فرزند و حمایت‏ از کودکان‏ بی‏‌سرپرست‏،
3. ایجاد دادگاه‏ صالح‏ برای‏ حفظ کیان‏ و بقای‏ خانواده،
4. ایجاد بیمه ی خاص‏ بیوگان‏ و زنان‏ سالخورده‏ و بی‌سرپرست‏،
5. اعطای‏ قیمومیت‏ فرزندان‏ به‏ مادران‏ شایسته‏ در جهت‏ غبطه ی آن‌ها در صورت‏ نبودن‏ ولی‏ شرعی.‏
این اقدامات همه برای ایجاد عدل و مساوات بین زنان و مردم و احقاق حقوق از دست‌رفته ی زنان است.
علاوه بر این خدمات تأمین اجتماعی در حقوق ایران عبارت است از: خدمات بازنشستگی، پیری و از کار افتادگی، مستمری بی کاری و بی سرپرستی درراه ماندگی، سوانح و حوادث، خدمات بهداشتی و مراقبت پزشکی وکمک رفاهی به کارکنان دولت.
2.1.2.1 بند اول) مقررات بازنشستگی
1- مقررات مربوط به بازنشستگی کارمندان در مواد 103 تا 109 آمده است و علاوه بر آن در فصل 7 قانون تأمین اجتماعی زیر بازنشستگی مواد 76-97برای کارگران بیمه شده حمایت های خاص در نظر گرفته شده است.
2- مستمری پیری و کار افتادگی
قانون استخدام کشوری در مواد 79 و 80 و بند الف ماده 109 به این حق پرداخته است. ماده 48 قانون استخدام کشوری حالت از کارافتادگی کلی را یکی دیگر از حالات کارمندان رسمی می داند که به سبب آن کارمند از خدمت در دستگاه اجرایی خارج می شود ولی جزئیاتی درباره ی آن ذکر نمی کند درباره آن ذکر نمی کند بنابراین باید در این مورد به قانون استخدام کشوری مراجعه نمود .121
3- از کار افتادگی ناشی از کار
ماده 80 قانون استخدام کشوری می نویسد:
هرگام مسخدم رسمی به علت حادثه ی ناشی از کار یا سبب انجام وظیفه علیل یا ناقص شود به نحوی که از کار کردن باز بماند تمام حقوق و تفاوت تطبیق و فوق العاده شغل او به عنوان حقوق وظیفه در مورد وی بر قرار می گردد.
4- از کار افتادگی ناشی از غیر کار
ماده 79 در این باره می نویسد :
ماده79- هر گاه مستخدم رسمی علیل یا به علت حادثه‌ای ناقص شود به نحوی که ازکار کردن باز بماند حقوق وظیفه‌ای برابر با یک سی‌ام متوسط‌حقوق ضرب در سنوات خدمت دریافت خواهد کرد مشروط بر این که از متوسط حقوق او تجاوز نکند.
‌تبصره1 – در صورتی که سنوات خدمت مستخدم موضوع این ماده از پانزده سال کمتر باشدمدت خدمت او پانزده سال منظور خواهد گردید.
‌تبصره2- در صورتی که مستخدم مذکور در این ماده فوت شود نصف حقوق وظیفه او بارعایت شرایط قانونی به وراث وی تعلق می‌گیرد.
ماده 11 قانون تشکیل وزارت بهداری مصوب سال 1355 مستخدمانی که مشمول مقررات بازنشستگی و وظیفه خاصی نباشند مشمول قانون و مقررات تأمین اجتماعی می باشند. درباره موضوع از کار افتادگی فصل 6 قانون تامین اجتماعی مواد 75-70 مقررات حمایتی پیش بینی نموده است .122
5- مستمری بیکاری
ماده 7 قانون بیکاری ومصوب 1369 بیمه شدگان را مورد حمایت قرار داده است. مشمولان قوانین استخدامی و کسانی که هنوز کاری را آغاز نکرده اند از این حمایت قانونی برخوردار نیستند.
2- مستمری حوادث ناشی از کار: قانون تأمین اجتماعی ضمن تأمین خدمات درمانی در ماده 60 مکلف به پرداخت غرامت و دستمزد روزهای بیماری ناشی از حوادث کار در ماده 61 می باشد.
حمایت های بی سرپرستی در بنده های بعد مورد بررسی قرار می گیرد.
6- خدمات بهداشتی، درمانی و مراقبت های پزشکی
قانون مدیریت خدمات کشوری در ماده 85 نیز مورد تکلیف دستگاه های اجرایی در استفاده کارمندان، باز نشستگان و افراد تحت تکفل آنان از بیمه ی پایه ی در مان و قرار دادن آنها زیر پوشش بیمه های تکمیلی با مشارکت انها به صورت هماهنگ و یک نواخت است.
7- کمک های رفاهی
مطابق ماده 23 قانون مدیریت خدمات کشوری نیز ایجاد و اداره ی هرگونه مهمانسرا، زائرسرا مجتمع مسکونی، رفاهی، واحد های درمانی و آموزشی، فضاهای ورزشی و تفریحی و نظایر آن توسط دستگاه های اجرایی ممنوع میباشد.
تبصره1- دستگاه های که بر اساس وظایف قانونی خود برای ارائه خدمات به مردم عهده دار انجام برخی از امور فوق می باشند با رعایت احکام این فصل از حکم این ماده مستثنا می باشند.
تبصره2- مناطق محروم کشور تا زمانی که از نظر نیروی کارشناس و متخصص توسعه نیافته اند با تصویب هیأت وزیران از این حکم این ماده مستثنا می باشند.
8- مزایای خاص اشتغال:
امروزه زنان در بسیاری از مشاغل حضور پررنگ دارند نقشی اساسی بازی می‌کنند. مهم‌ترین عناصر حمایت از جنبه ی مادری عبارتند از:
1. مرخصی قبل و بعد از زایمان که برای حمایت از سلامتی مادر و فرزند ضروری و لازم است.
2. مستمری نقدی در عوض بخشی از درآمدی که در این دوره زن از دست می‌دهد به وی پرداخت می‌شود.
3. مزایای پزشکی از جمله مراقبت‌های قبل از زایمان، حین زایمان و بعد از آن، که سومین عنصر ضروری است.
9- مرخصی بارداری و زایمان
نقش مادری مهم‌ترین نقش زن در طول زندگی اوست. زنان شاغل باید برای ایفای این نقش مورد حمایت قرار گیرند تا هم امنیت شغلی داشته باشند و هم بتوانند با آسایش خاطر به فرزندپروری مشغول شوند. مطابق ماده 76 قانون کار: «مرخصی بارداری و زایمان کارگران زن جمعاً 90 روز است. حتی‌الامکان 45 روز از این مرخصی باید پس از زایمان مورد استفاده قرار گیرد. برای زایمان توأمان 14 روز به مدت مرخصی اضافه می‌شود.»
علاوه بر آن، حق شیر نیز برای مادران پیش‌بینی شده است. ماده 78 قانون کار مقرر داشته است: درکارگاه‌هایی که دارای کارگر زن هستند، کارفرما مکلف است به مادران شیرده تا پایان دو سالگی کودک پس از هر سه ساعت، نیم‌ساعت فرصت شیر دادن بدهد. این فرصت جزو ساعات کار آنان محسوب می‌شود. همچنین کارفرما مکلف

مطلب مرتبط :   ایمان، مذهبی، کلیسا، انتفاعی، کلیسای
دسته بندی : علمی