این موافقت نامه نیز در راستای ماده 4 موافقت نامه تحدید حدود فلات قاره بین دو کشور که حاوی شرط مخزن مشترک می باشد،تنظیم شده و هدف آن تنظیم مبنایی برای همکاری دو کشور در زمینه بهره برداری از میادین مشترک نفت و گاز است و در عین حال سایر موافقت نامه های بین دو کشور در این زمینه را نیز کما کان معتبر اعلام می نماید. کار برد این سند در خصوص همکاری دو کشور در خصوص کلیه میادین مشترک نفت و گاز است. 504 مقررات این موافقت نامه مفصل و مسائلی چون مقررات عمومی، زیر ساخت ها ، عملیات نفتی، دسترسی به خطوط لوله، استخراج مشترک میادین نفت و گاز، حل و فصل اختلافات و … را شامل می شود. در این موافقت نامه، مخزن فرامرزی 505 به معنی ساختار ژئولوژیک نفتی واحدی است که از خط مرزی تحدید حدود دو کشور عبور می کند و منطقه واحد506 به مفهوم منطقه ای است که شرکتهای دارای مجوز بهره برداری بر مبنای موافقت نامه های بین خودشان و با توافق دو دولت به منظور بهره برداری از مخازن مشترک در آن فعالیت می نمایند. 507دو کشور مطابق موافقت نامه متعهد به مشورت مداوم و با تبادل اطلاعات در زمینه تنظیم ساز و کارهای مناسب برای فعالیت های آینده خود شده اند و در این راستا دفتر مبنا508 را ایجاد کرده اند که متشکل از نمایندگان دو دولت بوده و هدف از آن تسهیل اجرای موافقت نامه و تضمین تداوم مشاوره و تبادل اطلاعات دو دولت و حل و فصل مسائل بدون توسل به آئین حل و فصل اختلافات می باشد و سالیانه می بایست دو بار تشکیل جلسه دهد.509 درصورتی که دو دولت با مشورت یکدیگر، در مشترک بودن یک مخزن نفتی توافق حاصل نمایند، چنین مخزنی باید به عنوان یک مخزن واحد تلقی شده و مشمول مقررات این موافقت نامه می شود و دو دولت منفرداً و مطابق قوانین ملی خود مجوز های بهره برداری را به شرکت های بهره برداری اعطا می کنند.510 پس از اعطای مجوز بهره برداری، هر یک از دولتها، شرکت های مذکور را ملزم می کنند که با شرکت هایی که به ترتیب فوق از دولت دیگر مجوز بهره برداری دریافت کرده اند، قرارداد همکاری منعقد نمایند. قرارداد بین شرکت ها باید با مقررات موافقت نامه هماهنگ باشد و در صورت تعارض این دو دسته از قراردادها، مقررات موافقت نامه بین دو دولت حاکم است.511 قرار دادهای منعقده بین شرکت های تابع دو دولت نیز بایستی به تصویب دو دولت برسد.512 این قراردادها محدوده جغرافیایی هر میدان نفتی را تعریف و میزان ذخایر آن سهم هر یک از شرکت ها برنامه زمان بندی عملیات، تنظیم آیین کار و روش فعالیت عامل واحد، حل و فصل اختلافات و غیره را مشخص نماید.513
شرکت های دارای مجوز بهره برداری پس از انعقاد قرارداد با یکدیگر، مبادرت به تأسیس یک اپراتور می نمایند که نماینده مشترک آنها بوده و هدف از تأسیس آن استخراج نفت از مخزن مشترک است. تأسیس اپراتور و تغییرات بعدی در آن باید با تصویب دولتهای طرف قرار داد باشد514.اپراتور یک طرح توسعه515 را که کیفیت استخراج نفت از مخزن مشترک و انتقال آن را در بر می گیرد تهیه و به دو دولت تقدیم و با تصویب آنها قابل اجراست.516
یکی از تبعات یک یکی سازی مخازن آن است که مطابق موافقت نامه مبنا، هیچ یک از دو بدون موافقت دولت دیگر حق ندارد تولید را آغاز نماید و بدین منظور لازم است موافقت نامه های میان دارندگان مجوز بهره برداری و نیز موافقت نامه ایجاد اپراتور واحد و طرح توسعه مشترک جملگی به تصویب دو دولت برسد.517از مجموع مقررات این موافقت نامه می توان دریافت که در صورت توافق دو کشور در مورد مشترک بودن یک مخزن، هر دولت بر اساس مقررات ملی خود به شرکت های نفتی اجازه فعالیت داده و موضوع را به اطلاع دولت دیگر می رساند و دولت مقابل نیز به همین نحو عمل می نماید و دو دولت شرکت های تابعه که مجوز مذکور را بدست آورده اند ملزم می کنند که چارچوب قرارداد یکی سازی با شرکت های طرف مقابل همکاری کنند. وقتی دو یا چند شرکت دو طرف قصد استخراج نفت در یک محدوده مشخص را دارند، با انعقاد قراردادی که در آن محدوده عملیات آنها یا منطقه واحد تعریف شده، اپراتور واحد را ایجاد می کنند و این اپراتور که یک نهاد تشکیل شده بر مبنای قرارداد بین شرکت هاست، ابتدا برنامه توسعه خود را تنظیم و به تصویب دولتها می رساند سپس عملیات توسعه را انجام می دهد. رابطه بین هر یک از دولتها و شرکت های دارای مجوز فعالیت بر اساس موافقت نامه دولت و شرکت مذکور تنظیم می شود و رابطه بین شرکت ها با یکدیگر بر اساس قراردادهای بین خودشان سامان دهی می گردد. رابطه بین اپراتور و دولتها نیز بر اساس قرارداد تأسیس این نهاد که از سوی دولتها تصویب می شود و همچنین تصویب طرح توسعه مشترک تنظیم شده توسط اپراتور از طرف دولتها استوار می گردد. چگونگی اداره عملیات نفتی در منطقه واحد نیز در هنگام تصویب قراردادهای یکی سازی مشخص می شود.
با وجود طراحی ساز و کار فوق، هر یک از دولتهای دارای صلاحیت تقینی و اجرائی در محدوده فلات قاره خود می باشد518. در عین حال اتخاذ تدابیر قانونی و اجرایی در مورد مسائلی چون امنیت و محیط زیست و غیره با مشورت دو طرف خواهد بود. حل و فصل اختلافات دو دولت در تفسیر و اجرای این موافقت توسط نهادی متشکل از نمایندگان دو دولت موسوم به Conciliation Board صورت می گیرد. هر دولت دارای دو نماینده بوده و چهار نماینده دو دولت رئیس این نهاد را انتخاب می نمایند. رئیس این رکن تبعه یا مقیم هیچ یک از دو دولت نمی باشد. تصمیم گیری بر اساس رأی اکثریت صورت می گیرد و رأی رییس نهاد مذکور در صورت تساوی آرا تعیین کننده می باشد.519
بند دهم: موافقت نامه فرانسهکانادا
در سال 1992 رأی داوری بین فرانسه و کانادا زمینه تحدید حدود دریایی دو کشور صادر شد که متضمن تعریف یک خط مرزی میان دو کشور بود. در سال 1998 کانادا به فرانسه پیشنهاد موافقت نامه ای در زمینه بهره برداری از منابع نفت و گاز مشترک را ارائه نمود که منجر به انعقاد موافقت نامه ای در سال 2005 شد. موافقت نامه سال 2005 متضمن ایجاد یک رژیم مدیریت اکتشاف و استخراج منابع هیدروکربنی در مناطق دریایی Nova Scotia , New Found Land و Saint -Pierre- Et- Miquelon است520.
این موافقت نامه در 21 ماده و 6 ضمیمه تنظیم شده است و مطابق آن هر یک از طرفین دارای حق حاکمیت بر منابع طبیعی واقع در مناطق اختصاصی خود هستند. در عین حال، رویکرد توأم با همکاری و اشتراک نیز پیش بینی شده است. سهم هر یک از دولت در این سند بر مبنای میزان حاکمیت آنها بر مخزن تعیین می شود. هر یک از دو دولت موظف به اطلاع رسانی کامل به طرف مقابل در صورت حفاری اکتشافی یا استخراجی در محدوده دو مایلی خط مرزی می باشد. در صورت احراز فرامرزی بودن یک مخزن ، هریک از دولت باید بلافاصله به طرف مقابل مراتب را اطلاع دهد و تقاضای تشکیل جلسه کار گروهی فنی تعریف شده در موافقت نامه شود.در این سند یک کارگزار پیش بینی شده که به طور منظم معاهده را بررسی و ارزیابی می کند و می تواند به طرفین پیشنهاد تجدید نظر در آن را بدهد. در صورتیکه فرامرزی بودن یک میدان نفت و گاز خاص محرز شود،طرفین یک موافقت نامه دیگر که ناظر به بهره برداری از چنین میدانی را منعقد کرد و در آن هر طرف کمپانی که دارای مجوز بهره برداری از میدان مذکور است معرفی می نماید. 521
موافقت نامه 2005 در واقع یک موافقت نامه مبنا است و برای هر میدان خاص که فرامرزی آن احراز می شود، مجدداً انعقاد موافقت نامه جداگانه ویژه آن میدان ضرورت دارد. شرکت های دارای مجوز بهره بردار ی دو طرف نیز در خصوص هر میدان خاص باید موافقت نامه یکی سازی منعقد کنند که شامل تعریف حقوق آنها در رابطه با منابع هیدروکربنی، تسهیم هزینه ها و منافع، بهره برداری از میدان به شکل واحد است. موافقت نامه یکی سازی میان شرکت ها باید ابتدا به تأیید دولتها برسد. در صورت تعارض قراردادهای یکی سازی و موافقت نامه استخراج میان دولتها مقررات موافقت نامه اخیر برتری خواهد داشت. بنابراین ،بهره برداری از هر میدان خاص بر اساس موافقت نامه استخراج خاص آن میدان و موافقت نامه یکی سازی میان شرکت ها خواهد بود.522 دو دولت با توافق هم یک برنامه توسعه و برنامه بهره وری را تعریف و تقدیم کارگزار می کنند که در واقع نقشه راه جهت بهره برداری از میادین مشترک است.523 مطابق موافقت نامه فرانسه و کانادا، یک کار گروه فنی مشترک524 پیش بینی شده که متشکل از نمایندگان دو دولت بوده و وظیفه بررسی مسایل فنی ناشی از اجرای موافقت نامه و مسایل فنی مربوط به اجرای قراردادهای اکتشاف را خواهد داشت. این رکن کلیه اطلاعات فنی لازم را به دولتها تقدیم کرده و آنها حق تجدید نظر در پیشنهادات آن را دارند همچنین طرح های توسعه نیز جهت ارزیابی و اظهار نظر تقدیم کار گروه مذکور می شود.525
بند یازدهم: موافقت نامه فرانسه – اسپانیا 526
آنچنان که در مقدمه این موافقت نامه ذکر شده، این سند بر مبنای کنوانسیون فلات قاره 1958 ژنو تنظیم شده و هدف اصلی آن تحدید حدود در بخشی از فلات قاره در خلیج بیسکای527 است با این وجود حاوی مقرراتی در خصوص میادین مشترک نفت و گاز می باشد.
ماده 3 موافقت نامه حاکی از توافق دو دولت در تنظیم مقررات تکمیلی بر اساس ضمیمه دوم کنوانسیون در یک منطقه دریایی که طبق مختصات طول و عرض جغرافیایی بر روی نقشه مشخص شده، می باشد. ماده 4 این سند به طور خاص حاوی شرط مخزن مشترک بوده و مطابق آن، در صورتیکه مخزن منابع طبیعی از مرز مورد توافق فلات قاره دو کشور عبور نماید و این مخزن به وسیله تأسیسات استخراج واقع در یک طرف خط مرزی قابل استخراج باشد دو کشور با توافق هم و نیز با توافق به دارندگان امتیاز بهره برداری به گونه ای رفتار خواهند نمودکه مخزن مذکور با حداکثر بهره وری استخراج شود و حق حاکمیت هر یک از دولت بر منابع طبیعی خود در فلات قاره تضمین شود. این روند در صورتی طی خواهد شد که بهره برداری از مخزن واقع در یک طرف مرز، بر بهره برداری از مخزن در آن طرف مخزن تأثیر گذارد و درمورد مخازنی که به نحو مذکور تا کنون بهره برداری می شده و متضمن شرایط فوق باشد دو طرف توافق می نمایند که خسارت مناسب به طرفی که منافع آن، از بهره برداری مخزن توسط طرف مقابل تحت تأثیر قرار گرفته پرداخت شود.
در ضمیمه دوم کنوانسیون با عنوان مقررات قابل اعمال در منطقه مشترک مذکور در ماده سوم موارد زیر مورد توافق قرار گرفته است:
1) طرفین موافقت می کنند که استخراج از منابع در منطقه تعریف شده به گونه ای باشد که تخصیص منابع دو دولت به شکل برابر

مطلب مرتبط :   موافقت، کمیسیون، استخراج، نروژ، اکتشاف