.
کلیه الآداب و العلوم ال
الشکر
یا ربِّ لک الحمد کما ینبغی لجلال وجهک و عظیم سلطانک،و الصلاه و السلام علی سید المرسلین محمد و علی آله و صحبه و من تبعهم بإحسان .
أتقدّم بالشکر الجزیل إلی کل من ساعدنی فی إنجاز هذا العمل خاصه أستاذی الفاضل الدکتور سیّد فضل الله میر قادری الذی تفضّل بالإشراف علی هذه الرساله و أشرف علی عملی و دفعنی بتوجیهاته السدیده و أنفق علیّ من وقته و جهده و خلق فی نفسی روح الصبر و المثابره، فجزاه الله عنی خیر جزاء.
و أشکر الأستاذ الکریم الدکتور حسین کیانی الذی رحب هذه الرساله بحراره و أعاننی بتوجیهاته القیمه فی إنجاز هذا الأثر، کما أتقدّم بالشکر الجزیل إلی الأستاذ الکریم الدکتور رحمانی و أطال الله فی عمرهما.
چکیده
جلوه های ادبیات پایداری در شعر علی فوده
به کوشش
مرضیه زیبنده
مقاومت به معنای پایداری و دفاع از جان و زندگی و تنندادن به ذلت و خواری است،و ادبیات پایداری،ادبیاتیاست که با ستمگر مقابلهنموده و از حق ستمدیده دفاعمیکند،و از نزدیک مصیبت‌ها را درمییابد،و به‌طور آگاهانه مردم را به جهاد علیه هرگونه دشمنی دعوتمینماید.یکی از گونه‌های ادبیات پایداری،شعر است که بیانگر ایمان گوینده آن به مردم و اعتماد به توانایی آنان در غلبه بر ستم واطمینان به پیروزی و آزادیخواهی برای رهایی از چنگال استعمار و اشغال است. ندای شاعران پایداری در رویارویی بااستعمار و برانگیختن مردم نسبت به‌این رویارویی همواره استوار باقیمانده و مسئله فلسطین از جایگاه مهمی نزد شاعران عرب برخورداربودهاست.و شاعر شهید علی فوده نیز از نادر شاعرانیاست که در حوزهی هنر شعر و شاعری و در جبهههای جنگ به عنوان یک مبارز مبارزهکرده و با جانفشانی از وطن خود دفاعکرده است.
این پژوهش به بررسی جلوه‎‌های ادبیات پایداری در شعر علی فوده شاعر شهید فلسطینی با روش وصفی – تحلیلی میپردازد که براساس این روش جلوه‌های ادبیات پایداری از سروده‌های شاعر استخراج شده و مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتهاست.
این پژوهش پس از مطالعه دقیق اشعار علی فوده و تحلیل آن به این نتیجهرسیدهاست که شعر شاعر پیوند استواری با مردم فلسطینیدارد و بخش عظیمی از اشعار خود را با شجاعت و فداکاری به رویارویی با محرومیت و ستم و دفاع از حقوق مردم فلسطین اختصاصدادهاست،اما از بارزترین جلوه‌های پایداری در شعرش،به تصویر کشیدن درد‌ و رنج پناهندگان فلسطینی در تبعیدگاه،آرمان فلسطین،امیدبه آینده و آزادی،دعوت به مقابله با ظلم و پایداری،غم غربت،سر‌فرو‌نیاوردن در برابر اشغالگران،دوری و آوارگی،اسیران فلسطینی در تبعیدگاه و زندان‌ها وبازداشت ها،شهادت و فداکاری،دعوت به آزادی،شناساندن چهره رژیم صهیونیستی است.و در بعضی از اشعارش برای بیان مقاصد خود از نماد استفادهکرده و به زبان حیوانات نیز سخنگفتهاست.
واژگان کلیدی: پایداری،ادبیات پایداری،جلوههای پایداری،شعر،علی فوده
الملخص
مظاهر أدب المقاومه فی شعر علی فوده
الإعداد:
مرضیه زیبنده
المقاومه هى الصمود و الدفاع عن النفس و الحیاه و رفض الذلّ و الاستسلام،و أدب المقاومه هو الأدب الذی یواجه الظالم و یدافع عن صیحه المظلوم و یحسّ الکوارث من قریب و یدرک بأنّه یجب علیه أن یدعو الشعب إلى الجهاد ضدّ أی عدوٍّ بصورهٍ واعیهٍ،و من اشکال هذا الأدب فهو الشعر،و شعر المقاومه یعبر عن إیمان قائله بالشعب و الثقه بقدرته على اجتثاث الظلم و الیقین بالانتصار و طلب الحریه للوطن و تحریر الأمه من نیر الاستعمار و الاحتلال.و بقی نداء الشعراء المقاومه قویاً فی مواجهه الاستعمار و تحریک الجماهیر على مواجهته. شکلت قضیه فلسطین محورا مهما عند شعراء العرب،و یعد الشاعر الشهید علی فوده من أقلّ الشعراء الّذی قاتل بالکلمه و الرصاصه معا و دافع عن وطنه بالتضحیه بالنفس.
هذه الرساله تبحث عن مظاهر أدب المقاومه فی شعر الشاعر الفلسطینی الشهید علی فوده،و تقوم على منهج التوصیفی – التحلیلی و وفقا على هذا المنهج، قامت الدراسه على استخراج مظاهر أدب المقاومه فی دیوان الشاعر ثم تحلیلها.
إن هذه الدراسه بعد قراءه عمیقه فی دیوان الشاعر الشهید علی فوده، وصلت إلى أنّ شعره یرتبط ارتباطا وثیقا بالانسان الفلسطینی،و قد خصص معظم اشعاره لمواجهه الحرمان و الظلم و الدفاع عن حقوق الشعب الفلسطینی بالشجاعه و التضحیه بالنفس،و لکن من أبرز المظاهر فی دیوانه فهو: تجسید اللاجئین الفلسطینیین و معاناتهم فی المنفى، قضیه فلسطین، الأمل بالتحریر، الأمل بالمستقبل، الدعوه إلى الصمود و مکافحه الظلم، الحنین إلى الوطن، الاغتراب، عدم التنازل أمام المحتلین، التشرید و الإبعاد، الأسرى الفلسطینیون فی المنفى و السجون و المعتقلات، التضحیه و الاستشهاد، الدعوه إلى الحریه، کشف القناع عن وجه العدو الصهیونی،و فی بعض اشعاره استفاد من الرمز لبیان اغراضه و تکلم بلسان الحیوانات.
الکلمات الرئیسیه: المقاومه، أدب المقاومه، مظاهر المقاومه،الشعر، علی فوده
الفهرس
العنوان الصفحه
الفصل الأول: المباحث العامّه
1-1- المقدمه 2
1-2 – اهمیه و ضروره البحث 6
1-3 – هدف البحث 6
1-4- الدراسات السابقه 7
1- 5- منهج البحث 10
1-6- اسئله البحث 11
1-7- فرضیات البحث 11
1-8- صعوبات البحث 11
الفصل الثانی:أدب المقاومه و مظاهره
2-1- المقاومه لغه و اصطلاحا : 13
2-2-نشأه مفهوم المقاومه: 14
2-3- وعی المقاومه: 15
2-4- المقاومه ؛ الأمل و الرهان: 16
2-5- أدب المقاومه: 16
2-6- اهم میزات أدب المقاومه: 18
2-7- نشأه أدب المقاومه: 19
2-8- شعر المقاومه: 19
2-9- مفهوم شعر المقاومه: 21
العنوان الصفحه
2-10- نشأه شعر المقاومه وتطوره: 21
2-11- میزات شعر المقاومه:: 22
2-12- مظاهر أدب المقاومه 22
2-12-1- الوطن 23
2-12-2- قضیه فلسطین 24
2-12-3- الدعوه إلى الحریه 27
2-12-4- الاستنکار و التمرد 28
2-12-5- اللاجئون الفلسطینیون و معاناتهم فی المنفى 29
2-12-6- المقاومه أمام العدوّ 30
2-12-7- استدعاء الاماکن التاریخیه کالقدس 30
2-12-8- الاستشهاد و التضحیه 31
2-12-9- العیش فی المخیمات 32
2-12-10- الاتّجاه القومی 33
2-12-11- الاتّجاه الوطنی 34
2-12-12- الأدب الشعبی 34
2-12-13- کشف القناع عن وجه العدوّ الصهیونی 35
2-12-14- الأسرى الفلسطینیون فی المنفى و السجون و المعتقلات 36
2-12-15- الدعوه إلى الصمود و مکافحه الظلم 37
2-12-16- الانتفاضه 38
2-12-17-البقاء فی السجن 39
2-12-18- الدعوه للعمل و الجد و المثابره 40
2-12-19- ابناء الحجاره 40
2-12-20- ذکریات الماضی 41
العنوان الصفحه
2-12-21- الأمل إلى المستقبل 42
2-12-22- حلم العوده إلى الوطن 42
2-12-23- عدم التنازل أمام المحتلین 44
2-12-24- التشرید و الإبعاد 44
2-12-25- التحدی 45
2-12-26- البؤس و الحرمان 46
2-12-27- الأمل بالتحریر 46
2-12-28- استدعاء الشخصیات التاریخیه الإسلامیه 47
2-12-29- الاستعانه من التّراث الدینی و الشخصیات الإسلامیه 48
2-12-30- الاغتراب 48
2-12-31- التشبّث بالأرض و الصمود فیها 49
2-12-32- الطفل و دوره فی المقاومه 50
2-12-33- المرأه و دورها فی المقاومه 51
2-12-34- استخدام الرموز 52
الفصل الثالث: الشاعر الشهید علی فوده فی معترک الحیاه
3-1- ولادته 55
3-2- ملامح تجربته الشعریه 57
3-3-اعماله الشعریه و النثریه 57
3-4- اغراضه الشعریه 59
3-5- استشهاده 65
العنوان الصفحه
الفصل الرابع: مظاهر أدب المقاومه فی شعر الشاعر الشهید علی فوده
4-1- دعوه إلى الصمود و مکافحه الظلم 67
4-2- اللاجئون الفلسطینیون فی المنفى و معاناتهم 74
4-3- الاغتراب 78
4-4- الوطن 81
4-4-1- حب الوطن 81
4-4-2- الحنین إلى الوطن 82
4-5-الأمل بالتحریر 85
4-6- استخدام الرموز 89
4-6-1- الرمز الاسطوری 89
4-6-2- رمز الحیوانات 90
4-6-2-1- الأفعی 90
4-6-2-2-الذئب 90
4-6-2-3- الحمام 91
4-6-2-4- التمساح 91
4-6- 2-5- الکلب 92
4-6-2-6- العنکبوت 92
4-6-3- رمز الألوان 93
4-6-3-1-اللون الأحمر 93
4-6-3-2- اللون الأزرق 93
4-6-3-3- اللون الأخضر 94
4-6-3-4- اللون الأبیض 94
4-6-3-5- اللون الأسود 94
العنوان الصفحه
4-6-3-6- اللون الأصفر 95
4-6-4- الرمز الطبیعی 96
4-7- الأمل بالمستقبل 97
4-8- قضیه فلسطین 100
4-9- التضحیه و الاستشهاد 102
4-10- عدم التنازل أمام المحتلّین 106
4-11- التشرید و الإبعاد 108
4-12- البقاء فی السجن 109
4-13- المقاومه أمام العدو 112
4-14- الاتّجاه الوطنی 113
4-15- الدعوه إلى الحریه 115
4-16- کشف القناع عن وجه العدو الصهیونی 116
4-17- الاتّجاه القومی 118
4-18- البؤس و الحرمان 120
4-19- الأدب الشعبی 122
4-20- استدعاء الشخصیات التاریخیه الإسلامیه 123
4-21- العیش فی المخیمات 124
4-22- المرأه و دورها فی المقاومه 125
4-23- التشبّث بالأرض و الصمود فیها 127
4-24- ذکریات الایام الماضیه 129
4-25- الأسرى الفلسطینیین فی المنفى و السجون و المعتقلات 130
4-26- الطفل و دوره فی المقاومه 132
4-27- الانتفاضه 133
4-28- الدعوه للعمل و الجد و المثابره 134
العنوان الصفحه
4-29- حلم العوده إلى الوطن 134
الفصل الخامس: نتائج البحث
النتائج 137
ملخص الرساله باللغه الفارسیه 141
المصادر و المراجع 167
الملحقات 174
الفصل الأول
المباحث العامّه
1-1- المقدمه
عمر الحرب و المقاومه یکاد أن یناهز و یقابل عمر الانسان على الأرض منذ زمن قابیل و هابیل و مادام واصل حتى الآن.
المقاومه حاله ابدیّه فی الانسان،و لیست حاله تاریخیه فقط،فالانسان فی مسافه الحیاه، یتحرک لیحقق احلامه و رغباته، لکنه یصطدم بالعوائق، فیقاوم هذه العوائق لیحقق الأفضل، لکنّه قد یستسلم، فیتحوّل إلى برغى فی آله الحیاه لا یقدّم و لا یؤخر (راجع، أبو إصبع، 2005م : 299).
المقاومه لا تنحصر و لا تحدد فی زمن، فهى حاله مستمره فی الانسان یواجهها دائماً،و هى من متطلباته. و هى لا حدّ لها و لا ترتبط بشخص واحدٍ و بشعب معین أو بأمهٍ بل هى عامهٌ، تشمل جمیع البشر.و المقاومه تتواجد فی کل مکان و لا تأخذ شکلاً واحداً،و هى تظهر فی الاشکال المختلفه، منها: الشعر، النثر، القصه ، الروایه و …
” أما المقاومه عند العرب فهى تعبیر عن إراده الحیاه و الطموح فی تحقیق حضور و حرّ و مستقل و فاعل فهى لیست حاله وقتیه،و إنما هى مبدأ حیاتی أصیل فی عقل و وجدان الانسان العربی و هى مبدأ قائم على تعشّق الحریه و إثبات الحضور و الفاعلیه و ردّ العدوان و التعامل مع الآخر بإخاء و ندیه؛ و صور المقاومه فی التاریخ العربی و الثقافه العربیه ذات جذور عمیقه فی هذه الثقافه و لها اشکال من التعبیر کبیره من شعر و نثر باجناسها الأدبیه المختلفه تعبّر کلها عن الاعتزاز بالأمه و استنهاض همتها و قوتها و تأکید وجودها و مکانتها فی الحیاه ” ( حلوانی، 2005 م: 2).
المقاومه هى التی ترفع الوعی الفکری و العقلی و توقظ الشعب و تفتح اعینهم على الوقائع، و تشجع الشعب على الدفاع عن وطنهم و التضحیه فی سبیله حتى الانتصار على الاعداء. و هى تحفظ هویه الشعب و معتقداته أمام الاعداء.
” و هى إحدى وسائل الحیاه فی الدفاع عن نفسها،و اسلوبها فی حمایه ذاتها ضد کل عدوان یواجهها، مهما إتخذ هذا العدوان من اشکال، و المقاومه فی الإطار البیولوجی، هى

مطلب مرتبط :   دانلود تحقیق در مورد ISSR، (انصاری، نیز،، اکبریانی
دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید