بیانگر اصول حقوقی باشد، چهره ای سیاسی به خود می گیرد.
طبق نظریه مکافات گرایانه از عدالت کیفری، تعقیب و مجازات متهمان از طریق محاکم کیفری یکی از راه های هدایت قانونمند انتقام گیری قربانیان و شکستن چرخه خشونت هاست. بدین ترتیب که مسئولیت محاکمه و مجازات متهمان به جای این که در دست خود قربانیان باشد، به نهادی عمومی واگذار می گردد تا مطابق با قانون عمل نمایند.233 در واقع این امر تلاشی جهت جلوگیری از انتقام گیری های شخصی است، اما لزوماً به معنای از بین بردن انتقام گیری نیست، بلکه گامی در جهت متوازن نمودن جرم ارتکابی با مجازات دریافتی است. اگر هم مکافات و انتقام گیری را معادل هم ندانیم، نظریه مکافات محور در عدالت انتقالی می تواند جلوه ی انتقام گیرانه خود را نشان دهد.234 در واقع یکی از مهم ترین انتقادها نسبت به عملکرد محاکم بین المللی کیفری عملکرد آن ها به عنوان سازوکار عدالت فاتحان235 است. مطابق با این انتقادها محاکم کیفری گامی در راه اعمال حاکمیت قانون نیستند، بلکه تنها فرصتی برای فاتحان هستند که بازندگان جنگ را برای خساراتی که به آن ها وارد کرده اند، مجازات نمایند.236 این ادعا تاحدودی درست می نماید، زیرا اگر وضعیتی تصور شود که در پایان جنگ جهانی دوم به جای شکست متحدین و محاکمه آن ها در محاکم نظامی نورمبرگ و توکیو، متفقین شکست را پذیرا می شدند، آن گاه این متفقین بودند که باید در محاکم متحدین برای اعمالی چون بمبماران شهرهای آلمان و ژاپن محاکمه می شدند.237 در این شرایط می توان چهره انتقام گیری را در پس پرده مجازات های بین المللی مشاهده نمود.
حامیان محاکم بین المللی کیفری معتقدند که این ایراد در رابطه با محاکمی چون دادگاه های بین المللی کیفری برای یوگسلاوی سابق و روآندا و دیوان بین المللی کیفری قابل دفاع نیست، زیرا این محاکم توسط دولت های پیروز در جنگ ایجاد نشده اند، بلکه به طور مستقل عمل می نمایند.238 اما در پاسخ باید گفت که ایراد عدالت فاتحان در رابطه با دو دادگاه اخیر هم صادق است. تأسیس دادگاه بین المللی کیفری برای روآندا بعد از شکست دولت متهم به نسل کشی در جنگ داخلی در این کشور و روی کار آمدن دولت توتسی بود. از این نظر همانند محاکم نورمبرگ و توکیو حداقل به درخواست فاتحان جنگ (توتسی ها) ایجاد شد. اگر دولت توتسی بخواهد به سمت دموکراسی قدم بردارد با توجه به اکثریت جمعیت نود درصدی هوتوها امکان به قدرت رسیدن دوباره آن ها و خطر شعله ور شدن مجدد آتش جنگ همچنان وجود دارد. از آن جا که صلاحیت این دادگاه محدود به نسل کشی های سال 1994 است، تمامی متهمان از قوم هوتو هستند. بنابراین این امکان وجود دارد که هوتوها این دادگاه را به عنوان سازوکار اجرای مجازات های بین المللی از سوی فاتحانِ جنگ یعنی توتسی ها بدانند که با حمایت سازمان ملل امکان پذیر شده است. برای ارتقای مشروعیت دادگاه، تعقیب و محاکمه توتسی ها به عنوان طرف مقابل جنگ داخلی که به نوبه خود مرتکب جرایم بین المللی شده اند، ضروری است.239 همچنین اتخاذ موازین مشابه ای در رابطه با دادگاه بین المللی کیفری برای یوگسلاوی سابق ضروری است در غیر این صورت ایراد عدالت فاتحان نسبت به این دادگاه همچنان پابرجاست.240 اکثریت عمده متهمانِ دادگاه بین المللی کیفری برای یوگسلاوی سابق از صرب ها هستند. بنابراین نمی توان انتظار داشت که صرب ها در سرزمین های یوگسلاوی سابق این دادگاه را به عنوان مجری فرامین فاتحان جنگ ندانند.241

مطلب مرتبط :   تکنیک هایی برای ارزیابی رابط کاربر که می توانند معایب طراحی واسط را پیدا کنند
دسته بندی : علمی