پتانسیل آنها برای ظرف شدن محتوای اخلاقی بیشتر است؟ اگر آری کدام قالب‌ها؟ با چه ویژگی‌هایی؟
اگر تعریف ما از دین اخلاقیات دین باشد هر چارچوب و قالبی را می‌توان برای آن در نظر گرفت ولی باید برای این قرار دادن مفهوم در هر قالب فکر کرد و به زور آن مفهوم اخلاقی را به برنامه تحمیل نکرد. حتی اگر شما می‌خواهید در قالب مسابقه مفهوم اخلاقی را بیان کنید باید ببینید که چطور می‌شود آن مفهوم را در این قالب بیان کرد.
برنامه‌ای که بتواند کودک را بخنداند در جذب کودک موفق‌تر است چون واقعا کودک خیلی تصور ذهنی از دنیای بیرون و تفاوت‌هایش ندارد ولی بزرگسال بعضی موقع نیاز به گریه و احساسات دیگر هم دارد. ولی کودک به خاطر زلالی و پاکی درونش وقتی به خاطر دیدن یک برنامه می‌خندد و شاد می‌شود ارتباط بیشتری با آن برنامه برقرار می‌کند.
من : عناصر تأثیرگذار بر جذب کودک در برنامه‌های کودک کدام است و چرا به نظر شما دارای جذابیت هستند؟ به عنوان مثال تنوع حرکات، تنوع تصاویر، قصه (رومنس)، متن(پژوهش)، تخیل (فانتزی)، مفاهیم اخلاقی، استفاده از بانوان، رنگ و لعاب شاد، جذابیت‌های فطری استفاده از عروسک …
ذهن کودک بسیار ساده و غیر پیچیده است و شاید بسیاری از اتفاقات را ملتفت نگردد. ولی هر چیزی که یک کودک در قاب تلویزیون می‌بیند مثلا دکور، موسیقی، رنگ،‌ عروسک و قصه باید شاد و جذاب باشد و می‌تواند در جذب مخاطب مؤثر باشد. و اینکه آن اتفاق‌های بصری که جلوی لنز دوربین می‌افتد ویژه باشد که بتواند کودک را مجذوب خود کند یعنی مثلا وقتی از رنگ‌های گرم و شاد استفاده کنیم این طول موج رنگ‌ها که کودک را ناخودآگاه جلوی تلویزیون می‌نشیند. در مورد مجری خود بنده با مجری مرد، برنامه تولید کردم و فکر می‌کنم که به ارتباط مجری با کودک بستگی دارد و جنسیت مجری در نحوه ارتباط او و توفیق برنامه تأثیری ندارد. من یادم هست که وقتی فرزندم غذا نمی‌خورد یک برنامه خاص مثل “فیتیله” را با اینکه خیلی کوچک بود جذب آن می‌شد و از کنار تلویزیون تکان نمی‌خورد و همسرم هم به واسطه همین کشش برنامه، غذا را پای تلویزیون به او می‌داد. و هرچقدر استفاده از این عناصر بهتر باشد برنامه موفق‌تر خواهد شد.
چند ویژگی مهم و تاثیرگذار را در قالبی از قالب‌های برنامه‌سازی کودک که به نظر شما در جذب مخاطب به سوی این قالب کمک می‌کند نام برده و اگر ممکن است توضیح دهید چرا این ویژگی از نظر شما کمک می‌کند؟
بنده قالب کلاکت برنامه ترکیبی خیلی کار کردم. فکر می‌کنم در برنامه‌های ترکیبی کودک باید خیلی مراقب باشیم که کار کودک بکنیم یعنی باید از این حیطه کودک خارج نشویم. البته این چیزی که می‌خواهم خدمتتان عرض کنم نظر شخصی بنده است و بنده موافق این حرف برنامه‌سازان “فیتیله” نیستم که می‌گفتند این برنامه برای کودکان و بزرگسالان است چون اگر ما یک نمایش می‌خواهیم برای کودک اجرا کینیم باید کودک آن را بفهمد و اگر این نمایش اینقدر ثقیل و سنگین باشد که کودک نفهمد قطعا پس از چند دقیقه از برنامه خسته شده و از پای تلویزیون بلند می‌شود. به نظر بنده اولین چیز در برنامه ترکیبی تعریف گروه سنی مخاطب است. و براساس تحقیقات و پژوهش‌های روانشناختی که برای این رده سنی انجام شده است حالا بیاییم و ساختار برنامه‌سازی را تعریف کنیم. و خیلی مخالف حضور کودکان در برنامه به عنوان شیء در پرسپکتیو برنامه ترکیبی هستم و متاسفانه خیلی از این اتفاق‌ها در این دست برنامه‌ها می‌افتد و بچه‌ها را در این برنامه‌ها می‌نشانیم و از آنها دست و جیغ و هورا می‌خواهیم به نظر من این درست نیست و توهین به مخاطب کودک است. و باید به مخاطب کودک احترام بیشتری بگذاریم و اگر حضور دارد، حضورش یک حضور فعال باشد و برای آن برنامه‌ریزی کنیم مثلا کاری از او بخواهیم او را در مسابقه‌ای شرکت دهیم و فقط قصد ما این نباشد که دکورمان را پر کند و بخشی از دکور برنامه باشد. مجری بسیار مهم است و به نظر بنده باید کار کودک کرده باشد.
سؤال من : اگر همسن مخاطب باشد چطور؟
مگر اینکه یک نابغه‌ای بخواهد باشد که بتواند در این سن مجری‌گری را انجام دهد. یعنی یک آدم ویژه، کاملا استثنا وگرنه به نظر من بچه‌ها خیلی ارتباط برقرار نخواهند کرد. یعنی مجری ما باید خیلی خوب کودک را بشناسد و خیلی خوب بتواند کودک را بخنداند. ما کودکی که بتواند کودک را بخنداند خیلی نداریم یا خیلی خیلی نادر است که “امیرمحمد”ی پیدا بشود و این ویژه است یا شاید هم ما خیلی نگشتیم. مجری باید نمایش بازی کند و این توانایی در او باشد و خیلی اجرای بزرگسال با اجرای کودک متفاوت است. یک ایده این برنامه از یک برنامه تلویزیونی در کانادا بود که یک خانم کارگردانی ما داشتیم که خواهرش کانادا زندگی می‌کرد و آمده بود و طرحش را از روی آن برنامه تلویزیونی در کانادا نوشته بود. این ساختار متاسفانه یک ساختار درستی نیست و بسیاری از بچه‌هایی که در صحنه‌ هستند یا خوابند و یا دهن دره می‌کنند و یک مدیر صحنه آنجا حضور دارد که بچه‌ها را وادار و تهییج می‌کند که حالا دست بزنید و یا جیغ بکشید. و فقط به خاطر دلخوشی پدر و مادر است که در تلویزیون تصویر کودک خود را نشان می‌دهند که اره آن کودک من است.
من : آیا ارائه مفاهیم اخلاقی را از عوامل جذب کودکان‌(در برنامه‌های کودک)‌می‌دانید؟
اگر بخواهیم با این نگاه جواب بدهیم که می‌خواهیم کودکان با اخلاق داشته باشیم باید بگویم نه! برای کودک جذابیت ندارد. ولی اگر درست در مقطع سنی خودش آنها را در یک قالب درست به کودک ارائه دهیم می‌تواند تأثیرگذار باشد و باعث رشدش نیز شود و اگر بُعد سرگرمی را هم درنظر بگیریم حتی می‌تواند مجذوب آن برنامه نیز بشود. من یک مثال برای شما میزنیم از یک فیلم آمریکایی که در این فیلم یک کودک پدری داشت که قدی کوتاه، با سری کچل و تپل داشت. ولی دوستی داشت این پسر در همسایگی‌شان، که پدری داشت قهرمان، ورزیده خوش هیکل و همیشه در مسابقاتی که در آن پدر و پسرها با هم شرکت می‌کردند آنها اول می شدند چون پدر آن کودک پدری ورزشکار و نمونه بود. و پسر داستان ما از پدرش راضی نبود تا اینکه در فیلم اتفاقی می‌افتد و پسر داستان ما متوجه می‌شود پدر او خیلی فداکارتر از پدر دوستش و از خیلی‌ پدرهای دیگر است. و به نظر من هر پدری باید قهرمان زندگی کودکش باشد. و این احترام به والدین را که یک مفهوم اخلاقی است به خوبی منتقل کرده است. و به سادگی و به دور از پیچیدگی در قالب یک داستان این مفهوم را بیان کرده است.

مطلب مرتبط :   توتالیتر، تودهها، توتالیتاریسم، تازهای، توتالیتر،

الهه بهبودی
برنامه صبح بخیر کوچولو برنامه ویژه ماه مبارک رمضان از شبکه قرآن
تهیه کننده: تازه ها، شبکه یک
غیر منتظره، شبکه دو، سال تولید: 1389
جمع ما، شبکه دو، سال تولید: 1390
سپید پر رنگ کاری از گروه نوجوان شبکه دو سیما ، سال تولید: 1391
و مجری طرح: چمران، شبکه چهار، سال تولید: 1387
متن مصاحبه با سرکار خانم الهه بهبودی :
من : برنامه موفق چه برنامه‌ای می‌باشد؟
برای اینکه ببینیم یک برنامه موفق است باید به دو چیز توجه کرد یکی خروجی کار که مربوط به برنامه‌ساز است و دیگری بازخورد کار که مربوط به مخاطب است. و در حال حاضر سازمان صدا و سیما به بازخورد کار خیلی اهمیت می‌دهد. و این بازخورد توسط والدین به سازمان ارائه می‌شود و شیوه آن نیز به این شکل است که والدین از صبح تا شب پیام می‌دهند که «بچه ما بیاد به این برنامه». و اگر شما بهترین برنامه را هم بسازید آخر سر مدیر گروه به شما می‌‌گوید : «می‌شود یه جا باز کنید تا کودکان بیایند و بنشینند در برنامه». چون این روش بسیار در بازخورد به لحاظ عدد و رقمی تأثیرگذار است و باعث می‌شود که بقیه فکر کنند که این برنامه، برنامه خوبی است. و وقتی می‌خواهید بچه‌ها در استودیو حضور داشته باشند برنامه‌ها به سمت اجرای زنده می‌روند. و خیلی از حقه‌های برنامه‌سازی را از دست می‌دهید مثلا وقتی بچه در رژی و استودیو حضور دارد اگر در یک کار عروسکی قرار باشد که شما تلفنی با او صحبت کنید یا نی را در دهان آن عروسک بگذارید تا نوشابه بخورد دیگر شما نمی‌توانید این کار را انجام بدهید. همه برنامه‌ها و حتی برنامه‌های عروسکی هم زنده اجرا می‌شوند و این باعث می‌شود خیلی از حرکات محدود شود. و همه اینها به دلیل فشار مدیر بر تهیه کننده است که به او می‌گوید که برنامه تو چقدر مخاطب دارد. و چون کودک خودش امکان ابراز نظر ندارد پس عروسک‌هایی موفق هستند که پدر و مادرها آنها را دوست دارند. چرا اینقدر به “کلاه قرمزی” اقبال می‌شود چون والدین می‌نشینند و نگاه می‌کنند. یا “پنگول” تمام شوخی‌هایش برای مخاطب بزرگسال است و هر کارشناس کودکی این را می‌بینید معترض می‌شود که اصلا لحن و ادبیات این عروسک بی‌تربیتی است و این بی‌تربیتی برای بزرگسالان جذاب است و اس ام اس می‌دهند به برنامه که «خیلی باحاله». بعد هم، مخاطب برنامه زیاد می‌شود پس این عروسک محبوب است. یک شیوه دیگر مخاطب شناسی وجود دارد که شما به صورت میدانی از بچه‌ها نظر بپرسید که آیا این برنامه خوب است. پس برنامه موفق برنامه‌ای است که مخاطب را پای خودش بنشاند چون برنامه بدون مخاطب که معنی ندارد. و باید یک برنامه خوب یک سری استانداردها را داشته باشد مثلا دکور مناسب داشته باشد، نورپردازی مناسب داشته باشد، طراحی لباس مناسب کودک باشد، جملاتی که در برنامه بیان می‌شود برای کودک قابل درک باشد. و این استانداردها در برنامه‌های خردسال، کودک و نوجوان متفاوت است. برنامه موفق برنامه‌ای است که یکسری اصول فنی و هنری در آن رعایت شده باشد. در حال حاضر برنامه‌هایی داریم که ایرادات فنی و هنری فراوانی دارند ولی به دلیل بازخوردهایی که دارند برنامه روتین می‌شوند. و دلیل اینکه بازخوردهای خوبی یعنی مقدار پیامک زیادی دریافت می‌کنند این است که در حوزه موسیقی وارد شدند و از آهنگ های بزرگسالانه برای ساخت موسقی و سرود برای برنامه استفاده کرده‌اند و 1400 سرود در یک سال تولید کرده‌اند و این طور است که مخاطب را جذب می‌کنند. پیارسال در برنامه «جمع ما» نظر سنجی درباره محبوب‌ترین عروسک صورت گرفت که عروسکی اول شد که همه بچه‌هایی که در حوزه عروسکی هستند تعجب کردند که چرا این عروسک اول شد؟ چون این عروسک دو سال به صورت روتین عصرها روی آنتن بوده است و دست میزنه جیغ و هورا می‌کشد. ولی این عروسک هیچ چیزی ندارد و بچه‌های عروسک‌ساز می‌گفتند که آن عروسک فقط یک جا سویچی است و نرمی حرکت ندارد.

مطلب مرتبط :   ، -، (معین)، مفهوم:، واژگان:

من : به نظر شما در برنامه‌سازی برای کودکان آیا می‌توان مفاهیم اخلاقی را به کودکان منتقل کرد؟ اگر آری چه ضوابط و معیارهایی را برای انجام آن پیشنهاد

  • 6
دسته بندی : علمی