کنوانسیون استکهلم را تهیه کرد که برای امضاء در ماه می 2001 گشوده شد و در 17 می 2004 به اجرا گذاشته شد.
این کنوانسیون می خواهد انسان و محیط زیست را در برابر آلاینده های آلی پایدار محافظت کند (ماده1) و این کار را با حذف پرخطرترین مواد آلی و حمایت از گرایش به استفاده از مواد جایگزین سالم تر و پاکسازی انبارهای قدیمی و تجهیزات حاوی این مواد انجام می دهد. کنوانسیون استکهلم رسیدگی به مشکلات ناشی از آلاینده های آلی پایدار را با دوازده ماده خطرناکتر شروع کرد که اصطلاحاً به آنها «دوجین کثیف» گفته می شود. این مواد به سه گروه تفسیم می شوند:
1- مواد شیمیایی که عمدتاً تولید می شوند
2- موادی که به تنهایی تولید می شوند و محصول فرعی فرآیند های شیمیایی هستند
3- مواد انبار شده
کنوانسیون مربوط به آلاینده های پایدار، گروهی از مواد شیمیایی را در بر می گیرد که محصولات فرعی ناخواسته هستند. این دو خانواده عبارتند از پلی کربنات دی اکسید ها و فوران ها. این مواد بطور بالقوه سرطان زا هستند که معمولاً در نتیجه احتراق و فرآیندهای صنعتی تولید می شوند. هگزاکروبنزنها به عنوان ماده شیمیایی واسطه ای در صنعت و محصول فرعی ناخواسته تولید می شود [35]. این کنوانسیون در ایران در سال 1384 توسط مجلس شورای اسلامی تصویب شده است71.
2-2-2-30- کنوانسیون محیط زیست دریای خزر (کنوانسیون تهران)
کنوانسیون محیط زیست دریای خزر در تهران در سال 1382 پس از برگزاری نشست های متعدد کارشناسان محیط زیست کشورهای ساحلی با هدف همکاری مشترک نسبت به حفاظت و احیای محیط زیست دریای خزر، کنترل آلودگی آن، مدیریت سواحل و برداشت های پایدار از ذخایر خاویاری و غیره به امضا رسید که مورد تقدیر کوفی عنان دبیر کل سازمان ملل متحد قرار گرفت. پنج کشور ساحلی دریای خزر (جمهوری آذربایجان، ایران، قزاقستان، روسیه و ترکمنستان) با آگاهی از تخریب محیط زیست دریای خزر در اثر آلودگی ناشی از منابع مختلف فعالیتهای انسانی از جمله تخلیه مواد مضر، خطرناک، مواد زاید و سایر آلودگی های ناشی از منابع دریایی و منابع مستقر در خشکی، با تصمیم راسخ در حفظ منابع زنده دریای خزر در خشکی برای محیط زیست دریای خزر، با توجه به خطرات ناشی از نوسانات سطح آب که محیط زیست دریای خزر و خصوصیات اکولوژیکی وآب نگاری منحصر به فرد آن را تهدید می کند، با تاکید بر اهمیت حفاظت از محیط زیست دریای خزر با تصدیق اهمیت همکاری میان دولتهای ساحلی خزر و با سازمان بین المللی مربوط و با هدف حفاظت و نگهداری محیط زیست دریای خزر، کنوانسیون تهران را امضا کردند[36]. با اراده پنج کشور حوزه خزر و بویژه ابتکار عمل و پیشگامی جمهوری اسلامی ایران پس از 8 سال تلاش، کنوانسیون محیط زیست دریای خزر موسوم به کنوانسیون تهران در سال 2003 در تهران منعقد شد. آذربایجان بعنوان پنجمین و آخرین کشور تصویب کننده به جمع متعاهدین پیوست که لازم الاجرا شدن کنوانسیون منوط به تصویب آن در مجلس کشورها و تودیع سند به کشور امین است. این کنوانسیون در ایران در سال 1384 توسط مجلس شورای اسلامی تصویب شد72.
2-2-2-31- پروتکل کیوتو مربوط به کنوانسیون چهارچوب ملل متحد در مورد تغییرات آب و هوایی (پروتکل کیوتو 1997)
در اولین کنفرانس اعضای کنوانسیون تغییرات آب و هوایی که در سال 1995 در برلین برگزار شد، اعضای کنوانسیون این مساله را مورد شناسایی قرار دادند که در پرتو دلایل علمی بیشتر، تعهدات کنوانسیون برای دستیابی به اهداف آن مناسب نیست. نتیجه این کنفرانس اعضا، تهیه یک اختیار عمل سیاسی برای تقویت تعهدات کنوانسیون بود که منجر به تصویب متن اولین پروتکل به کنوانسیون در سومین کنفرانس اعضا در توکیو در دسامبر سال 1997 شد. هر چند که در مورد شرایط خاصی از پروتکل کیوتو به کنوانسیون چهارچوب ملل متحد در تغییرات آب و هوایی توافق حاصل شده بود، اما بسیاری از مسائل سیاسی و فنی بسیار مهم حل نشده، باقی مانده بودند. از جمله این موارد که می توان به مساله تجارت انتشار گازهای گلخانه ای و استفاده از تقلیل دهنده های این گازها اشاره کرد. بسیاری از کشورها احساس می کردند که آنها نمی توانند پروتکل کیوتو را تا زمانیکه این مسائل حل شود، تصویب کنند. بعد از انجام مذاکرات بیشتر، برنامه عمل بوئنس آیرس در سال 1998 در کنفرانس اعضای چهارم تصویب شد. این برنامه عمل، برنامه کاری را در مورد قواعد عملیاتی و اجرای کنوانسیون تغییرات آب و هوایی طرح ریزی کرد. قرار بود این برنامه کاری در سال 2000 نهایی شود. این موضوعات حل نشده ادامه داشت و بحث برانگیز بودن آن با شکست مذاکرات در کنفرانس اعضای ششم در لاهه ثابت گردید.
در سال 2001 رئیس جمهوری آمریکا- بوش- رسماً اعلام کرد که آمریکا بزرگترین منتشر کننده دی اکسید کربن، این پروتکل کیوتو را امضا نخواهد کرد. دلیل رئیس جمهور آمریکا این بود که امضای این پروتکل ضرر و زیان بسیاری به اقتصاد آن کشور وارد خواهد آورد. امریکا معتقد بود که این پروتکل حاوی تعهدات الزام آوری برای کاهش میزان انتشار گازهای گلخانه ای برای کشورهای در حال توسعه نیست. علیرغم این مساله فرآیند مذاکرات مجدداً از سر گرفته شد و در سال 2001 به نتیجه رسید. بر این اساس اجازه داده شد تا پیمان مراکش در اواخر سال 2001 تکمیل گردد. پیمان های مراکش در بردارنده مقررات مفصل و پیچیده ای برای کمک و راهنمایی در اجرای عملی پروتکل کیوتو است. پیمانهای مراکش موضوعات زیر نظر کنوانسیون مرتبط با ترتیبات بودجه گذاری و ظرفیت سازی برای کشورهای در حال توسعه را تحکیم بخشید[37]. این کنوانسیون در سال 1384 در مجلس شورای اسلامی ایران به تصویب رسید73. حوزه های پیشنهادی مطرح شده در پروتکل کیوتو به شرح زیر می باشد:
• گسترش بهره وری انرژی
• گسترش انرژی تجدید ناپذیر
• حذف تدریجی یارانه هایی که مخالف با اهداف کنوانسیون است
• حمایت و افزایش تقلیل دهنده های انتشار گازهای گلخانه ای
• گسترش اشکال پایدار کشاورزی
2-2-2-32- کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی زیر آب
کنفرانس عمومی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) با تائید بر اهمیت میراث فرهنگی زیر آب، به عنوان بخش جدایی ناپذیر از میراث فرهنگی بشری و عاملی فوق العاده مهم در تاریخ آدمیان، ملتها و در روابطشان با یکدیگر در زمینه میراث مشترک خود با درک اهمیت حفظ و نگهداری میراث فرهنگی زیر آب و مسئولیتی که در این مورد بر عهده تمامی دولتهاست، سی و یکمین اجلاس خود را در سال 2001 در شهر پاریس برگزار کرد. با توجه به علاقه روزافزون جامعه به میراث فرهنگی زیر آب و با اعتقاد به اهمیت و نیز حق بهره وری و بهره مندی از اطلاعات آن و منافع آموزشی آن، با نگرانی عمیق در مورد بهره برداری تجاری روز افزون از میراث فرهنگی زیر آب و مخصوصاً نسبت به آن دسته از فعالیتهای معینی که با هدف فروش، دستیابی یا معامله پایاپای میراث فرهنگی زیر آب انجام می شود و با علم به وجود فناوری پیشرفته که می تواند کشف و دسترسی به میراث فرهنگی زیر آب را افزایش دهد، تدوین این کنوانسیون پراهمیت جلوه می نماید. این کنوانسیون شامل یک مقدمه و سی و پنج ماده و یک پیوست در سال 1387 به تصویب مجلس شورای اسلامی ایران رسید74.
2-2-2-33- کنوانسیون بین المللی کنترل سامانه های مضر ضد خزه بر روی کشتی ها
سیستم ضد خزه به معنای پوشش، رنگ یا موارد مشابهی است که به منظور کنترل یا جلوگیری از چسبیدن موجودات زنده ناخواسته بر روی بدنه کشتی بکار برده می شود. وجود چنین موجوداتی بر روی حرکت و بهره برداری سیستم های کشتی تاثیر منفی ایجاد می کند. برای جلوگیری از چسبیدن چنین موجوداتی از پوشش یا رنگهایی بر روی بدنه کشتی استفاده می شود که به سیستم ضد خزه معروفند. اما استفاده از چنین سیستم هایی به دلیل استفاده از ترکیبات قلع مشکلاتی را برای محیط زیست، آبزیان و حتی انسان ایجاد می کند. در واقع اجرای این کنوانسیون باعث کاهش آلودگی ناشی از ترکیبات قلع به کار رفته در سیستم های ضد خزه، حفاظت از محیط زیست دریایی و سلامت انسانها در مقابل اثرات نامطلوب ترکیبات قلع، جلوگیری از تجمع موجودات زنده بر روی بدنه کشتی ها و جلوگیری از گسترش موجودات زنده و مضر دریایی می شود. این کنوانسیون به تولید رنگ منطبق با استانداردهای بین المللی در شرکتهای صنعتی کمک می کند. این کنوانسیون در سال 1389 به تصویب مجلس شورای اسلامی ایران رسید75.
2-2-2-34- کنوانسیون بین المللی کنترل و مدیریت آب توازن و رسوبات کشتی ها
جدیدترین استانداردهای نفتکشها که بوسیله سازمان بین المللی دریانوردی توسعه یافته است، کنوانسیون بین المللی کنترل و مدیریت رسوبات و آب تعادل کشتی ها است که در سال 2004 تصویب شد. هدف این کنوانسیون تقلیل و حذف انتقال بین المللی سموم و پاتوژن ها است که در رسوبات و آب توازن کشتی قرار دارند. کشتی ها باید یک کتاب ثبت آب توازن و گواهینامه ای که نشان دهد آنها بطور مناسبی تجهیز هستند، داشته باشند. اعضا ملزم هستند تا تضمین کنند که امکانات و تاسیسات مناسبی در بنادر محل انجام عملیات پاکسازی و تعمیر مخازن آب توازن کشتیها وجود دارد و به گونه ای که اب تعادل و رسوبات می توانند در آنها تخلیه شود. تغییر در ساختار ژنی اکوسیستم های آبی از طریق انتقال عمدی یا غیر عمدی گونه های غیر بومی موجودات زنده در ردیف انواع دیگر آلودگیهای دریایی قرار گرفته است. تهاجم گونه های دریایی بوسیله روش های مختلفی شامل انتشار در محل قایق، ستونهای آب و حرکت خود گونه، تجارت آکواریوم، آب توازن کشتیها، آبزی پروری و تجارت غذای زنده، امکانپذیر می باشد. اصولاً هر چیزی که بقدری کوچک باشد که بتواند از پمپ برداشت آب توازن عبور کند، قابلیت جابجایی را دارد. این گونه ها شامل باکتریها، میکروبها، کیست ها، تخمها و لارو موجودات مختلف می باشد. البته به دلیل شرایط نامناسب و نبود غذا و نور کافی همه این موجودات نمی توانند در مخازن آب توازن دوام آورند. کنوانسیون از کشورهای عضو می خواهد تا کشتیهای مشمول کنوانسیون و کشتی هایی که محقق بر افراشتن پرچم آنها می باشند را موظف به تطبیق با مفاد و الزامات درج شده در آن بنمایند. این کنوانسیون در سال 1389 به تصویب مجلس شورای اسلامی ایران رسید76.
2-2-2-35- کنوانسیون نایروبی درباره انتقال لاشه کشتی ها
کشتیرانی ایمن مستلزم وجود آبراههای ایمن است. وجود هر گونه مانع طبیعی یا غیر طبیعی در مسیرهای تردد کشتی ها، ایجاد خطر برای کشتی و سرنشینان و محموله کشتی را به دنبال خواهد داشت. وجود لاشه کشتی های مغروق در آبهای قابل دریانوردی

مطلب مرتبط :   بومی، سیاست، اسلامی،، اسلام، تمدن
دسته بندی : علمی