کبوتر بگیرد و آنها را نزد کاهن بدر خیمه اجتماع بیاورد . و کاهن یکی را برای قربانی گناه و دیگری را برای قربانی سوختنی بگذارد وکاهن برای وی نجاست جریانش را به حضور خداوند کفاره کند . ( تورات ، کتاب غزل غزلهای سلیمان ، باب اول ، آیات 15 و 16 ) .
در تورات کتاب غزل غزلهای سلیمان در چند آیه سلیمان یار و محبوب خویش را به کبوتر تشبیه کرده است . اینک تو زیبا هستی ای محبوبه من اینک تو زیبا هستی . و چشمانت مثل کبوتر است.( باب اول ، آیات 15 و 16 ) .
ای کبوتر من ، که در شکافهای صخره و در ستر سنگهای خارا هستی . چهره خود را به من بنما و آوازت را به من بشنوان . زیرا که آواز تو لذیذ و چهره ات خوش نماست . ( باب دوم ، آیه 14 ) .
اینک تو زیبا هستی ای محبوبه من اینک تو زیبا هستی . و چشمانت از پشت بُرقع ( روبند ، نقاب ) تو مثل چشمان کبوتر است . ( باب چهارم آیه 1 ) .
چشمانش کبوتران نهرهای آب است . با شیر شسته شده و در چشم خانه خود نشسته . ( باب پنجم ، آیه 12 ) .
اما کبوتر من و کامله من یکی است … ( باب ششم ، آیه 9 ) .
(کتاب مقدس – عهد عتیق ( تورات ) ، 1000 – 1004 ) .
3 – 7 – 10 – 2 انجیل :
در این آیه کبوتر به روح خدا تشبیه شده .
اما عیسی چون تعمید یافت فوراً از آب بر آمد که در ساعت آسمان به روی گشاده شد و روح خدا را دید که مثل کبوتری نزول کرده به روی می آمد . ( انجیل متی ، باب سی ام ، آیه 16 ) .
پس یحیی شهادت داده گفت روح را دیدم که مثل کبوتری از آسمان نازل شد بر او قرار گرفت . ( انجیل یوحنا ، باب یکم ، آیه 32 ) .
همچنین در انجیل مرقس ( باب اول ، آیه 10 ) و لوقا ( باب سی ام ، آیه 22 ) نیز ، این مورد تکرار شده است . در جایی دیگر حضرت عیسی ، خطاب به دوازده شاگرد خود می گوید :
هان من شما را مانند گوسفندان در میان گرگان می فرستم پس مثل مارها هوشیار و چون کبوتران ساده باشید . ( انجیل متی ، باب دهم ، آیه 16 ) .
در این آیه به این نکته اشاره شده که در آن زمان فروش کبوتر ، رایج بوده است .
پس عیسی داخل هیکل ( قصر ، معبد ) خدا گشته جمیع کسانی را که در هیکل خرید و فروش می کردند بیرون نمود و تختهای صرّافان و کرسیهای کبوتر فروشان را واژگون ساخت . ( انجیل متی ، باب بیست و یکم ، آیه 12 ) .
در اینجا قربانی کردن جوجه کبوتر طبق شریعت موسی را چنین توصیف می کند :
و تا قربانی گذرانند چنانکه در شریعت خداوند مقرر است یعنی جفت فاخته یا دو جوجه کبوتر . ( انجیل لوقا ، باب دوم ، آیه 24 ) . ( کتاب مقدس – عهد جدید ( انجیل ) ، 4 – 144 – 53 – 57 – 15 – 35 – 90 ) .
3 – 7 – 10 – 3 منطق الطیر :
خطاب با قُمری :
خه خه ای قمری دمساز آمـده / شــاد رفــتـــه تنــگ دل بـاز آمده
تنگ دل زانی که در خون مانده / در مــضــیــق ذوالـنّـون مــانــده
ای شده سر گشته ماهــی نفس / چند خــواهی دیــد بد خواهی نفس
سر بکوب این ماهی بــد خواه را / تــاتــوانی ســود فــرق مـــاه را
گر بود از ماهی نــفـست خلاص / مونس ونُس شوی در صدر خاص . ( عطار نیشابوری ، 1353 ، 42 ) .
3 – 7 – 10 – 4 نهج البلاغه :
در فرمایشات حضرت علی ( ع ) نیز ، اشاراتی به کبوتر شده که ذکر چند نمونه از آن می پردازیم : ” ای بندگان خدا برای کوچ کردن از این سرا ، که برای اهلش زوال و نیستی مقدر شده آماده شوید . و آرزو بر شما غالب نشود و مدت زندگانی در آن به نظر شما طولانی نیاید . پس به خدا سوگند ، اگر مانند شتران غمزده فرزند مرده بنالید و مانند صدای کبوتر ( حزن انگیز ) بخوانید و مانند راهبی که دنیا را ترک کرده فریاد و زاری کنید و از مالها و فرزندان در راه خدا بگذرید برای درخواست تقرب از جهت بلندی و مقام و منزلت او یا آمرزش گناهی که نوشته شده و فرشتگان آن گناه را ثبت کرده اند ، هر آینه کم است در مقابل ثوابی که از جانب خداوند متعال من برای شما امیدوارم و همچنین کم است در برابر عذاب او که من از آن برای شما می ترسم . ”
و نیز ضمن خطبه ای در وصف شگفتی آفرینش دسته هایی از حیوانات ( مورچه ، ملخ و غیر آنها ) چنین می فرماید :”… پس منزه است خداوندی که در آسمانها و زمین است او را با اختیار و اضطرار ( درخوشی و سختی ) سجده می کنند و رخسار و چهره به خاک می مالند ( خضوع و فروتنی می نمایند ) و اطاعت کرده و فرمان او می برند . از روی بی اختیاری و ناتوانی ، مهارشان را به دست او دهند از روی ترس و بیم ، پرندگان در اختیار امر و فرمان او می باشند . شماره پرها و نفس کشیدن آنها را می دانند و دست و پای آنها را در آب و خشکی استوار گردانیده ( بعضی را ساکن دریا و برخی را در بیابان قرار داده ) است . و روزیشان را تعیین فرموده و بر اصناف آنها احاطه دارد . این کلاغ است و این عقاب است و این کبوتر است و این شترمرغ است، هر مرغی را بنامش خوانده و روزیش را ضامن گشته است …” ( محمودی ، 1352 ، 142 ) .
3 – 7 – 11 ضرب المثلها و کنایه ها :
– کبوتر صد دیناری یا هو نمی خواند .
کــبــوتــر بــا کــبـــوتــر بــاز بــا بـــاز / کند همجنس بــا هــمجنس پــرواز ( نظامی ) .
کـــبــوتــر کــنــد بــا کــبــوتــر پــرش / کند زاغ با زاغ دیــگر چــرش ( مرحوم ادیب ) .
( دهخدا ، جلد 2 – 3 – 4 ، 2537 ) .
– کبوتر پر قیچی : کنایه از کسی که به واسطه او دیگران را جلب و جذب نمایند .
– کبوتر حرم : کنایه از زن مستور و عفیف و شخص ایمن و مصون .
تــا بــقــا شــد کــبــوتــر حــــرمــــش / نقــطــه شیــن عــرش دانه اوست ( خاقانی ) .
شکسته بال تر ، از من میان مرغان نیست / دلم خوش است که نامم کبوتر حرم است ( محتشم ) .
– کبوتر دو برجه ( دو بامه ) : کنایه از زن بدکار و نانجیب و شخصی که برای اتکال به دو کس ، به هیچیک ، اطاعتی بسزا نکند .
جایی نمی روم ز در و بــام ایــن حرم / نـه زاین کبوتران دو برج و دو بامه ام ( سنجر کاشانی ) .
( دهخدا ، 1338 ، 321 ) .
– کبوتر دم : کنایه از بوسه با صدا و طبق دلخواه .
– مثل بال کبوتر : کنایه از دلی تپنده .
– مثل خون کبوتر : کنایه از رنگ سرخ لعل گون .
– کبوتر آب : جایی از رودخانه که از آن پیاده توان گذشت . ( معین ، جلد 3 ، 1362 ، 2892 ) .
3 – 7 – 12 باورها و دانسته های محلی ایران :
– کبوتر یا کریم درخانه باشد خوبست .
– کبوتر ماه رمضان و محرم تخم نمی گذارد و بچه نمی کند .
( عجایب المخلوقات ) :
– کبوتر در شیروانی و سقف لانه بگذارد ثواب دارد .
– کبوتر که صبح می خواند با خدا مناجات می کند . ( هدایت ، 1342 ، 130 – 132 – 134 – 136 ) .
– کبوتر نباید کشت چرا که پریان گاهی به صورت کبوتر سفید ، نمایان می شوند .
– کبوتران شبها تب می کنند و آدمی که شبها داغ و تب آلود است ، به کبوتر مانند شده است .
مثل کبوتر شبها تب دارد . ( Ci Kamutar Soya To Haves ).
– دیدن کبوتر در خواب ، نشانه خبر رسیدن از مسافر است .
– سالی را که در آغاز آن « گناسر » و کبوتر زیاد به محل بیاید ، زمستانی سخت در پیش است .
( گناسر ، پرنده ای است با پرهایی به رنگ آبی روشن که نوک و پاهای باریک دارد . « آدمهایی را که دیدارشان شوم و بدیمن است ، گناسر می خوانند» ) .
– زبان گشودن طفل ، اگر کودک دیر زبان باز کند به او ، تخم گنجشک یا کبوتر می خورانند . ( اسدیان خرم آبادی ، 1358 ، 306 ) .

مطلب مرتبط :  
دسته بندی : علمی