و آسیب مخاط، بخش¬هایی از مخاط دئودنوم، به شکل مخاط متاپلاستیک تیپ معده¬ای تغییر شکل می¬دهند. این تغییر شکل به باکتری¬هایی که فقط می-توانند به مخاط تیپ معده¬ای متصل شوند اجازه می¬دهدکه در مخاط دئودنوم کلونیزه شوند و باعث آسیب موضعی در مخاط پوشاننده دئودنوم گردند. بنابراین هم در معرض ترشح زیاد اسید قرار می¬گیرد و هم در معرض آسیب مستقیم باکتری و سایتوتوکسین¬هایش قرار می¬گیرد. سرانجام این وقایع منجر به تخریب مخاط و تشکیل نواحی دارای زخم می¬شود. سویه¬هایی از H. pylori که cagA مثبت هستند بیشتر در بیمارانی که به زخم دوازدهه مبتلا می¬شوند دیده می¬شوند [45].

1-13-4- سرطان معده
سرطان معده دومین سرطان رایج در دنیا است. از آنجایی که هلیکوباکتر پیلوری عامل رایج ترین شکل گاستریت مزمن است و به خوبی مشخص شده است که گاستریت مزمن می¬تواند بعنوان یک فاکتور خطر برای ایجاد سرطان معده باشد، نقش این باکتری در ایجاد سرطان معده تایید می¬شود[35]. هلیکوباکتر پیلوری اولین عامل میکروبی است که رابطه ی آن با ایجاد سرطان مشخص شده است. بر اساس تحقیقات صورت گرفته افراد آلوده شده با این باکتری شش برابر بیشتر از افراد سالم دچار سرطان معده می¬شوند. ویژگی¬های اپیدمیولوژیک آلودگی با H. pylori شامل، افزایش شیوع درسنین بالا، شیوع بالاتر درسیاه پوستان و اسپانیائی تبارها، و شرقی¬ها، ارتباط با سطح پایین اقتصاد اجتماعی و همین طور زندگی در مکان¬های پرجمعیت است. افزون بر این گاستریت آتروفیک که فاکتور خطر برای سرطان معده است، با عفونت توسط هلیکوباکتر پیلوری هم درارتباط است. بنابراین نقش مستقیم عفونت با این باکتری و ایجاد سرطان معده از نظر زیست شناسی هم قابل قبول است، و کشورهایی که میزان عفونت با هلیکوباکتر پیلوری در آن¬ها بالاست، میزان شیوع سرطان معده بالاتری هم دارند[45].
گذشته از آن چه در مورد اثر مستقیم هلیکوباکتر پیلوری در ایجاد سرطان گفته شد پاسخ¬های ایمنی علیه این باکتری نیز در روند سرطان¬زایی نقش بسزایی دارند. تحریک مزمن و مداوم سیستم ایمنی توسط هلیکوباکتر پیلوری موجب تولید پیوسته مقادیر بالایی از رادیکال¬های آزاد اکسیژن و نیتروژن توسط ماکروفاژها، مونوسیت¬ها و نوتروفیل¬ها می-گردد. نیتریک اکسید یا NO تولید شده توسط این سلول¬ها افزون بر عملکرد ایمنی به طور مستقیم در فرایند سرطان¬زایی اثر می¬گذارد. NO از سویی باعث آسیب رساندن به ساختمان ژنی سلول¬های پوششی معده شده و از سوی دیگر سیستم¬های ترمیم DNA را در این سلول¬ها غیر فعال می¬کند به این ترتیب میزان جهش در سلول¬ها به شدت افزایش پیدا می-کند. آپوپتوزیس به عنوان فرایند حذف کننده سلول¬های خطرناک مسئولیت از بین بردن این سلول¬ها را به عهده دارد. NO با نیتروزیلاسیون مسیرهای آپوپتوزیس روند آن را مختل می¬کند تا آخرین سد دفاعی بدن برای حذف سلول¬های تغییر شکل یافته بی¬اثر گردد[51].
هلیکوباکتر پیلوری باعث ایجاد یک فرآیند التهابی مزمن در زیر مخاط می¬شود. این فرآیند هم می¬تواند باعث افزایش دگرگونیDNA در سلول¬های مخاطی شود و هم می-تواند باعث تولید رادیکال¬های آزاد بوسیله سلول¬های التهابی گردد. این رادیکال¬های آزاد می¬توانند باعث وارد شدن آسیب به DNA شوند بخصوص در فاز تقسیم که DNA حساسیت زیادی دارد، آسیب وارد شده می¬تواند باعث جهش در DNA شود که این خود سرانجام ممکن است منجر به نئوپلازی شود.
عفونت با هلیکوباکتر پیلوری ترشح فعال ویتامین C به درون شیره معده را برهم می¬زند. درافراد سالم غلظت ویتامین C در شیره معده پنج تا ده برابر غلظت آن در سرم است. به هرحال در حضور عفونت، این غلظت بطور مشخصی کاهش می¬یابد بطوری که غلظت آن به حد غلظت سرم می¬رسد. ویتامین C احتمالاً بخاطر خاصیت آنتی¬اکسیدانش می¬تواند از ایجاد سرطان معده جلوگیری کند. بنابراین کاهش ویتامین C در معده بخاطر عفونت می-تواند وارد شدن آسیب به DNA را به وسیله رادیکال¬های آزاد تسهیل کند. یک فاکتور مهم مستعد کننده برای ایجاد سرطان معده که از مدت¬ها قبل شناخته شده است، کاهش یا فقدان ترشح اسید معده است. مکانیسمی که بوسیله آن کاهش یا فقدان اسید معده منجر به سرطان معده می¬شود بخوبی شناخته نشده است ولی احتمالاً بخاطر کلونیزه شدن معده¬های فاقد اسید باگونه¬هایی از باکتری¬های مولد نیتروزآمین و تشکیل نیتروزآمین است[92].

مطلب مرتبط :   تسلیحات، تحریم، نظامی، تسلیحاتی، امنیت

1-14- تشخیص
تست¬های متعددی برای تشخیص عفونت هلیکوباکتر پیلوری در دسترس است. این تست¬ها را می توان به دوگروه تقسیم کرد:
1-تست¬های تهاجمی (Invasive) که انجام آن¬ها نیازمند به آندوسکوپی و گرفتن بیوپسی از معده بیمار است .
2-تست¬های غیر تهاجمی (Non Invasive) برای انجام آن¬ها نیازی به بیوپسی نیست.

1-14-1-روش سریع اوره آز یا RUT (Rapid urease test)
این روش بر اساس فعالیت آنزیم اوره¬آز هلیکوباکتر پیلوری در نمونه بیوپسی است که سوبسترای اوره را در حضور یک معرف رنگی فنل رد به آمونیاک و دی اکسید کربن تبدیل می¬نماید.
NH2-CO-NH2 + H2O → CO2 + 2NH3
NH3 + H2O → NH4
با افزایش PH توسط آمونیاک و در نتیجه تغییر رنگ معرف، وجود هلیکوباکتر پیلوری تشخیص داده می¬شود. تست¬هایی بر این اساس با نام¬های تجاریCLOtest, HpFast ، PyloriTek, CPtest, EndoscHp قابل دسترس هستند. مشخص شده که حساسیت و ویژگی این روش ها به ترتیب 95-85 ٪ و100-95٪ است [93]. این روش در مقایسه با سایرروش¬های تهاجمی سریع¬تر و ارزان¬ترقابل انجام است.

1-14-2- کشت (Culture)
در این روش، نمونه بیوپسی در شرایط میکرو آئروفیلیک (اتمسفر حاوی 5% ودی اکسید کربن 5-10% در محیط¬های اختصاصی Brucella blood agar حاوی وانکومایسین (vancomycine) ، پلی میکسین(B polymixin) و تری متوپریم (trimethoprim) به مدت 3 تا 5 روز در دمای 37 درجه سانتیگراد کشت داده می¬شود وسپس کلونی¬ها به وسیله رنگ آمیزی گرم (Gram stain) و تست¬های بیوشیمیایی نظیر اکسیداز، اوره¬آز و کاتالاز مورد بررسی قرار می¬گیرد. کشت هلیکوباکتر پیلوری اثبات قطعی آلودگی به این باکتری بوده، اما توانایی جداسازی هلیکوباکتر پیلوری از نمونه¬های بیوپسی وابسته به امکانات و تجربه آزمایشگاه¬ها است و به همین دلیل برای این روش حساسیت متفاوتی گزارش می¬گردد. اما ویژگی این روش 100% بوده و اکثر تحقیقات برای این روش حساسیت کمتر از 100% و اما بیشتر از 90% رادر نظر گرفته اند[93].

1-14-3- بافت شناسی(Histology)
بافت شناسی، نخستین روش برای تشخیص هلیکوباکتر پیلوری بوده وبه وسیله مارشال و وارن ابداع گردیده است. این روش بر مبنای رنگ آمیزی¬های مختلف بیوپسی بوده و در آن دو هدف اصلی دنبال می¬گردد. نخست مشاهده مستقیم هلیکوباکتر پیلوری و دوم، بررسی تغییرات شکل (Morphologic) بافت معده، ناشی از وجود این باکتری است. بنابراین بافت شناسی تنها روشی است که می¬تواند هم هلیکوباکتر پیلوری را شناسایی کند و هم آسیب¬های ناشی از این آلودگی را آشکار ¬سازد[94]. روش¬های رنگ آمیزی زیادی وجود دارد که شامل وارتین – استاری، هماتوکسیلین– ائوزین، جنتا تولوئیدن آبی ، رومانوسکی و رنگ آمیزی¬های ایمنی– شیمی است اما رایجترین آن¬ها روش گیمسا(staining Giemsa ) بوده است[93]. مطالعات نشان می¬دهد وقتی باکتری وجود داشته باشد با بررسی دقیق آن با این روش، می¬توان آن را تشخیص داد و هیچ کدام از رنگ آمیزی¬ها بر دیگری ارجح نیستند ولی با این حال حساسیت بافت شناسی را عموماً 90-95% و ویژگی آن را 98-95 ٪ می¬دانند[31،41].

مطلب مرتبط :   تسلیحات، سلاح، متعارف، بشردوستانه، مسایل

1-14-4- روش¬های ملکولی (Molecular methods)
این روش¬ها اصولاً بر پایه واکنش زنجیره¬ای پلیمراز( PCR)و بر مبنای تشخیص قسمتی از ژنوم هلیکوباکتر پیلوری در نمونه¬های بیوپسی است. بر این اساس روش¬های مختلف PCR نظیر Real time PCR ، RFLP-PCR ، Nested PCR بنا شده است. مزیت این روش بر سایر روش¬های بر اساس بیوپسی آن است که به وسیله این روش می¬توان ژن-های اختصاصی دیگر را در هلیکوباکتر پیلوری تشخیص داد، به ویژه ژن¬هایی که نقش مهمی در بیماری¬زایی این باکتری دارند، و همچنین به وسیله این روش می¬توان ژن¬های مرتبط با مقاومت این باکتری با آنتی بیوتیک¬ها را شناسایی کرد [95].
در روش PCR برای تشخیص هلیکوباکتر پیلوری از ژن¬های مختلفی نظیر S 16 rRNA، S 23 rRNA ژن¬های زیرواحدهای A،B و C اوره¬آز، ژن¬های CagA و Vac A و flaA و پروتئین شوک حرارتی (HSP) جهت طراحی پرایمر¬ها استفاده شده است. محققین حساسیت و ویژگی¬های PCR را به ترتیب 2/93 % و 2/96 % محاسبه نموده-اند[93]. این تکنیک در اواسط دهه 1980 بوسیله کری مولیس معرفی شد. به دلیل کاربردها و مزیت¬های بسیار زیاد آن به سرعت در زیست شناسی مولکولی گسترش پیدا کرد. امروزه این روش تقریباً در تمامی آزمایشگاه¬های زیست شناسی مولکولی جزء کارهای متداول است و به صورت اتوماتیک به وسیله کامپیوترانجام می¬شود. PCR از نظر اصول عملی تشابه زیادی به همانند سازی DNA دارد و در واقع برگرفته از آن است. DNA پلی¬مراز DNA ،تک رشته¬ای را از جهت΄ 5 به΄ 3 به عنوان الگو مورد استفاده قرار می دهد و رشته مکمل را در جهت΄ 3 به΄ 5 می¬سازد. همچنین DNA پلی¬مراز برای شروع احتیاج به یک قطعه اولیه دارد. برای انجامPCR، DNA پلی¬مراز، نوکلئوتید تری فسفات و پرایمر لازم هستند. از آنجایی که DNA دورشته¬ای است، دو نوع پرایمر در PCR مورد نیاز است. این دو پرایمر دو عمل انجام می¬دهند، اول اینکه محل ژنی که باید تکثیر شود را مشخص می-نمایند و دوم اینکه اندازه قطعات تکثیر شونده را تعیین می¬کنند. عمل اول کاملاً مشخص است، در مورد عمل دوم باید گفت که وقتی این دو پرایمر به دو ناحیه مختلف DNA و به سمت هم قرار می¬گیرند DNA پلی¬مراز تنها قطعات را در بین این دو ناحیه همانند سازی می¬کند و به این ترتیب طول قطعات ساخته شده تعیین می¬شود [91].
جهت تشخیص هلیکوباکتر پیلوری به روش PCR از نمونه¬های غیر بیوپسی نظیر بزاق، پلاک¬های دندانی و نمونه¬های مدفوع نیز استفاده شده است اما نتایج مطلوبی در استفاده از نمونه¬های اخیر بدست نیامده است.
امروزه به دلیل این که تکنیک PCR پر زحمت و گران است بیشتر در کارهای تحقیقاتی بکار گرفته می¬شود، به نظر می¬رسد در آینده نزدیک بتوان جایگاه مناسبی به عنوان یک تست روتین آزمایشگاهی در تشخیص آلودگی هلیکوباکتر پیلوری قرار گیرد[93].

1-14-5-روش¬های غیر تهاجمی
این روش¬ها جهت تشخیص هلیکوباکتر پیلوری از نمونه¬های خونی، تنفسی، ادراری، بزاقی و مدفوع بیمار استفاده می¬شود. در واقع دو نوع متفاوت از این روش¬ها وجود دارد: مستقیم(Direct) و غیر مستقی

  • 2
دسته بندی : علمی