ویژگی های یادگیرنده خودنظم بخش

ویژگی های یادگیرنده خودنظم بخش

زیمرمن معتقد است که فراگیران خودگردان، اهداف مشخصی برای خود در نظر می­گیرند و برای دستیابی به آنها راهبردهایی را به کار می­برند. این یادگیرندگان، خود شروع به یادگیری می­کنند، بر پیشرفت خود نظارت دارند و آن را ارزیابی می­کنند. انگیزش درونی و خود ـ انگیختگی در عمل از دیگر ویژگی­های یادگیرندگان خود گردان است. به عبارت دیگر، آنان علاوه بر استفاده از راهبرهای شناختی و فراشناختی در یادگیری و ارزیابی نتایج نیز برانگیخته هستند. یادگیرنده های خودتنظیم، راهکارهای شناختی مناسب را به کار می­گیرند و از نظر تحصیلی، انگیزه لازم را دارند. فراگیرانی که در یادگیری خود تنظیم فعالند از راهکارهای شناختی یادگیری از قبیل تکرار منظم، بسط و سازماندهی استفاده می­نمایند. یادگیرنده­های خود تنظیم در برنامه­ریزی و سازماندهی یادگیری،  مدیریت زمان و برنامه­ریزی زمانی، هدف گذاری، کنترل خود و خود ارزیابی نسبت به دیگران برتری دارند (اشنایدر[1] و همکاران، 1989؛ نقل از غلامی،1382). نشانه­های یادگیرنده خود تنظیم عبارت است از هدفمند بودن، مدیریت زمان، تمرین معنادار و جهت­دار، کاربرد مناسب راهبردهای شناختی و فراشناختی و احساس خودکارآمدی (زیمرمن، 1994، زیمرمن و باس، 1995 ؛ نقل از امینی، 1382). یادگیرندگان خودگردان، تکلیف­های خود را طراحی و بررسی می­کنند. از فرایند­های تفکر خود، آگاهی دارند و از راهبردهای شناختی برای کسب اهداف­شان بهره می­جویند. یادگیرندگان خود تنظیم، اهدافی برای یک تکلیف ویژه بر می­گزینند و از راهبردهای مناسبی برای کسب این اهداف استفاده می­کنند، آنها پیشرفت خودشان را نظارت و کنترل می­کنند و راهبردهای یادگیری خودشان را تا حدی که لازم باشد، تنظیم می­نمایند. به طور خلاصه، یادگیرندگان خود تنظیم، فعالانه جنبه­های مهم شناخت و رفتار و محیط را برای کسب اهداف یادگیری خودشان، کنترل می­کنند (کدیور، 1388).

مطلب مرتبط :   مفهوم پرخاشگری و عوامل پیش بینی کننده پرخاشگری

به طور کلی، بررسی­ها، ویژگی­هایی را به شرح زیر برای یادگیرندگان خود گردان مشخص کرده­اند ( زیمرمن، 1998 ، 2000، 2001 ، 2002 ؛ وینا[2] ، 1995، کرنو[3]، 2001؛ نقل از مونتالو[4]، 2003).

1) یادگیرندگان خودگردان راهبردهای با شناختی (تکرار، بسط و سازماندهی) آشنا هستند و می­دانند چگونه آنها را به کار گیرند.

2) یادگیرندگان خودگردان، چگونگی برنامه­ریزی، کنترل و جهت­دهی فرآیندهای ذهنی خود را برای کسب اهداف شخصی می­دانند (فراشناخت).

3) یادگیرندگان خودگردان مجموعه­ای از باورهای انگیزشی و احساسات سازگار و مناسب از قبیل حس بالای خودکارآمدی تحصیلی، اتخاذ اهداف دانش یادگیری و احساسات مثبت نسبت به تکالیف را نشان می­دهند ( خوشحالی، رضایتمندی و اشتیاق ).

4) آنها زمان و تلاش­های خود را به منظور کار بر روی تکلیف، برنامه­ریزی و کنترل می­کنند و می­دانند که چگونه یک محیط یادگیری مطلوب بسازند (مانند یافتن یک مکان مناسب برای مطالعه، کمک خواستن از معلمان و همکلاسان خود).

5) آنها تا جایی که بافت کلاسی اجازه دهد، تلاش­های بیشتری برای شرکت در کنترل و تنظیم وظایف تحصیلی، جو و ساختار کلاسی (از جمله این که فرد چگونه ارزیابی بشود، تکالیف مورد  نیاز، برنامه­ریزی وظایف کلاسی، سازماندهی تیم­های کلاسی ) از خود نشان می­دهند.

6) آنها هنگام انجام یک تکلیف درسی می­توانند مجموعه­ای از راهبردهای ارادی را جهت دوری کردن از حواس پرتی های بیرونی و درونی، حفظ تمرکز، تلاش و انگیزش­شان به کار برند.

به عبارت دیگر، می­توان ویژگی­های افرد خود تنظیم را در مقوله­های زیر خلاصه کرد

1) هدفمند بودن، بدین معنا که این افراد اهداف مشخصی دارند و رفتارهای به خصوصی را برای دستیابی  به مقاصد خود در پیش می­گیرند. چنین افرادی بر راهبردها و اعمال خود نظارت کرده و آنها را به منظور دستیابی به موفقیت، جرح و تعدیل می­­کند.

مطلب مرتبط :   خصوصیات افراد دارای سلامت روانی

2 ) استفاده از راهبردهای شناختی و فرا شناختی، بدین معنا که این افراد هنگام روبه رو شدن با مسایل و مشکلات از راهبردهای شناختی و فرا شناختی همچون برنامه ریزی، نظارت و کنترل هشیارانه، طرح ریزی هدف و مرور ذهنی وغیره استفاده می­کنند.

3) احساس خودکارآمدی بالا

4) بر نامه ریزی مناسب

5) خود کنترلی و نظارت بر خود

6) رضایت مندی و اشتیاق

7) مدیریت زمان

8)کنترل هیجانات

9) تقویت خود

10) مدیریت مطلوب

لذا یادگیری خودتنظیمی، با برخورداری از کیفیتی خاص، می­تواند معلم را در رسالتش یاری داده و او را به سمت اهداف ذیل سوق دهد:

– در آموزش ایجاد یادگیری و شناخت­های لازم به او مهارت بخشیده و او را با روش­های مختلف تدریس آشنا   می­سازد.

– معلم را به تشریح و تفهیم مسایل مختلف قادر می­سازد.

–  او را به سمت آزاد منشی و قضاوت صحیح سوق می­دهد.

–  بین یادگیری آموزشگاهی با مهارت­های روزمره زندگی رابطه برقرار می­کند.

–  در توسعه شناخت­های فرد، هماهنگ با نیروی اخلاقی و فرهنگی، او را قادر می­سازد.

– مدیریت مطلوب کلاسی ایجاد می­کند.

  1. Schnieder

 1.Vina

  2.Carno

   3.Montallue