مى‏آورد و بینوایى را به رخ میکشد و آن دستى که به انفاق گشوده بود مى‏بندد و به امساک وامیدارد. و عقل و بسا وجدان دینى را به استدلال وامیدارد و بخل و امساک و جمع مال را توجیه مینماید از این قبیل که: باید آینده خود و بازماندگان و فرزندان بى‏پناه تأمین و وسیله آبرو و آسایش فراهم شود، دیگران هم دستشان باز است و باید کار کنند و کوشش داشته باشند، باید وضع اجتماع دگرگون گردد و همچنین دیگر توجیهات معکوس و محدود شیطانى که همه چیز را از یک رو و در یک جهت مینمایاند و مغالطه میکند و از مقدمات صحیح نتیجه عکس و ناصحیح میگیرد، آیا راستى جمع مال و اتکاء به آن براى فرد تأمینآور و منشأ آسایش است.288
و در پایان سخن علامه طباطبایی را در تفسیر این آیه میآوریم، ایشان ذیل این آیه مینویسد: خوددارى مردم از انفاق مال طیب از آنجا که منشا آن ترس از فقر است و این ترس خطاست، لذا با جمله:« الشَّیْطانُ یَعِدُکُمُ الْفَقْرَ»، خطا بودن آن را تنبیه کرد، چیزى که هست در این جمله سبب را جاى مسبب به کار برد، تا بفهماند که این خوف، خوفى است مضرّ، براى اینکه شیطان آن را در دل مى‏اندازد، و شیطان جز به باطل و گمراهى امر نمى‏کند، حال یا این است که ابتدا و بدون واسطه امر مى‏کند و یا با وسائطى که به نظر مى‏رسد حق است، ولى وقتى تحقیق مى‏کنى در آخر مى‏بینى که از یک انگیزه باطل و شیطانى سر درآورد لذا براى دفع این توهم بعد از جمله:«الشَّیْطانُ یَعِدُکُمُ الْفَقْرَ» دو جمله را اضافه کرد، اول اینکه فرمود:«وَ یَأْمُرُکُمْ بِالْفَحْشاءِ»، یعنى هرگز از شیطان توقع نداشته باشید که شما را به عملى درست بخواند چرا که او جز به فحشا نمى‏خواند، پس خوددارى از انفاق مال طیب به انگیزه ترس از فقر هرگز عملى به جا نیست، زیرا این خوددارى در نفوس شما ملکه امساک و بخل را رسوخ مى‏دهد و به تدریج شما را بخیل مى‏سازد، در نتیجه کارتان به جایى مى‏رسد که اوامر و فرامین الهى مربوط به واجبات مالى را به آسانى رد کنید و این کفر به خداى عظیم است و هم باعث مى‏شود که مستمندان را در مهلکه فقر و بىچیزى بیفکنید و از این راه نفوسى تلف و آبروهایى هتک گردد و بازار جنایت و فحشا رواج یابد، همچنان که در جاى دیگر قرآن آمده: «وَ مِنْهُمْ مَنْ عاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتانا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ، وَ لَنَکُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِینَ، فَلَمَّا آتاهُمْ مِنْ فَضْلِهِ بَخِلُوا بِهِ، وَ تَوَلَّوْا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ، فَأَعْقَبَهُمْ نِفاقاً فِی قُلُوبِهِمْ إِلى‏ یَوْمِ یَلْقَوْنَهُ، بِما أَخْلَفُوا اللَّهَ ما وَعَدُوهُ، وَ بِما کانُوا یَکْذِبُونَ289؛ تا آنجا که مى‏فرماید:« الَّذِینَ یَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِینَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ فِی الصَّدَقاتِ، وَ الَّذِینَ لا یَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَیَسْخَرُونَ مِنْهُمْ، سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ، وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ»290.291

مطلب مرتبط :   کید، اللَّهُ، تدبیر، حیله، مَکَرُوا

3-1-1-4-2-6) از راه عبادت:
یکی دیگر از دامهای شیطان و راههای فریبکاری او که در واقع از خطرناکترین آنها محسوب میشود این است که از راه عبادت، انسان را از مسیر حق و توجّه به خداوند منحرف کرده و دور میگرداند یعنی از راه مقدّسی انسان را به امور مباح وامیدارد تا به حرام و سپس به کفر بکشاند. از این رو باید همواره به خدا پناه برد و از دامهای او آگاهانه خارج شد.
در بحار الانوار مجلسی داستان عابدی به شرح ذیل آمده:
خلاصهی داستان از آن قرار است که: عابدی از بنی اسرائیل همیشه مشغول عبادت است، شیطان در فریب او عاجز میماند از دیگر شیاطین درخواست کمک میکند، هریک پیشنهادی میدهد، یکی از آنها پیشنهاد میدهد از طریق مقدسی و عبادت او را باید فریب داد، لکن آمد و مشغول عبادت طاقتفرسا شد تا جایی که عابد تعجب کرد و از او پرسید چه چیز باعث شده تو به این مرحله از عبادت برسی. شیطان گفت: من گناهی کردم و پس از آن توبه نمودم و در نتیجهی توبهام، عبادتم زیادتر شد؛ تو هم، چنین کن تا شبیه من قرب پیدا کنی و پولی به او داد و گفت: سراغ فلان زن فاحشه برو و او نیز رفت. زن فاحشه از دیدن عابد تعجب کرد و او را از نقشه شیطان مطلع کرد و عابد وقتی برگشت شیطان را ندید و….292
بنابراین باید کاملاً هوشیار باشیم که به این دام خطرناک شیطان نیفتیم و متوجه باشیم که گاهی ممکن است شیطان دستور به عبادت و نماز و دعا بدهد، در اینجا انسان ِمؤمن ِآگاه نیرنگ و فریب شیطان را نمیخورد و میداند که اگر عبادت و نمازی هم باید انجام دهد به دستور و محض اطاعت امر خدا باشد تا بتواند عروج کرده و به مقامات معنوی دست یابد.
به عنوان مثال در روایتی از امام صادق (ع) داریم: ابن سنان گوید: به حضرت صادق (علیه السلام) عرض کردم: مردیست عاقل که گرفتار وسواس در وضو و نماز میباشد، فرمود: چه عقلى که فرمانبرى شیطان‏ میکند؟ گفتم: چگونه فرمان شیطان‏ میبرد؟فرمود: از او بپرس وسوسه‏اى که به او دست میدهد از چیست؟ قطعاً به تو خواهد گفت: از عمل شیطانست.293

مطلب مرتبط :   ، شاه، مدح، مشک، نافه

3-1-1-4-2-7) از طریق اموال و اولاد:
قرآن کریم در اینباره میفرماید: «وشارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ»294: و با آنان در اموال و اولاد شریک شو.
از جمله برنامههاى شیطانى احزاب شیطانى در سلطه بر بندگان خدا و اغواى آنها، رواج مسأله ربا در بین آنها و سلطه بر منافع اقتصادى آنهاست تا هم اموال و ثروتهاى آنها را به غارت ببرند و هم آنها را مطیع خود و در نهایت منحرف سازند. از سوى دیگر، هجمه فرهنگى به آنها و شیوع فحشا و منکرات و ایجاد مراکز فساد و ازدیاد فرزندان نامشروع و در یک کلمه، از خود بیگانه کردن جوانان، به طورى که فرهنگ بیگانه را فرهنگ خود بپندارند و به طور کلّى، حیوانیّت را به جاى انسانیّت تلّقى کنند و از فطرت الهى و ویژگىهاى انسانى خود کاملاً بیگانه شوند، از جمله برنامههاى شیاطین است که از طریق مسائل اقتصادى و تهاجم فرهنگى بر ایشان قابل دسترسى است.295

دسته بندی : علمی