همکاری بین سازمانی مربوط است، در حوزه علوم برنامه ریزی شاهد ظهور برنامه ریزی استراتژیک فضایی به عنوان ابزار برنامه ریزی هستیم و ایده حکمروایی که به عنوان مفهومی فراگیر وارد حوزه علوم برنامه – ریزی و مدیریت عمومی گشته و جایگزین مفاهیم پیشین – از جمله اداره و مدیریت – شده است محصول حوزه علوم سیاسی و جامعه شناسی است ” ( برک پور ، ناصر ، 1388، ص 145 ). ). مک گیل علاوه بر تاکید بر بکارگیری رویکردی فراگیر، به معرفی ابعاد مدیریت یکپارچه شهری در سه بعد پرداخته است : 1-برنامه ریزی شهری ، 2-تامین زیرساخت های شهری و 3-نهادها و سازمان های مدیریتی ( McGill , 1995, & McGill, 1998 ,& McGill , 2001 ).
جدول 3-1 تعریف و مفهوم مدیریت شهری با تأکید بر یکپارچگی
نویسنده
سال
تعریف و مفهوم مدیریت شهری با تأکید بر یکپارچگی
چارچیل
1985
با تاکید بر ایده پیچیدگی فزاینده، معتقد است که مدیریت شهری تنها به کنترل سیستم شهر اشاره ندارد بلکه به روابط رفتاری و فرایندی فعالان بیشمار و تعاملات ساکنین با یکدیگر و با حکومت و با اداره کنندگان شهر نیز مربوط است.
بیکر
1989
به دلیل پاسخ ساده ایی که ساختارهای بخشی به طبیعت شدیداً پیچیده شهرهای به سرعت در حال رشد می دهند، لازم است مدیریت شهری دید وسیعتری نسبت به مسائل داشته باشد.
اشترن
1993
هرگونه مداخله در سیستم مدیریت شهری باید با رویکرد فراگیر و یکپارچه اتفاق بیافتد. رویکرد مطالعه شهر و سیاستگذاری شهری باید منعکس کننده تفاوت و تنوع موجود در شهرها باشد.
مک گیل
1998
برای تعریف مدیریت شهری باید بدانیم نیروی محرکه شهر چیست، راهی پیدا کنیم که ضمانت کند پیچیدگی سازمانی موجود مدیریت شهری با پیچیدگی مسائل شهری منطبق است و اطمینان حاصل کنیم که میان استراتژی اعلام شده رسمی و لازم الاجرا و توانایی عملیاتی موجود مدیریت شهری تطابقی وجود دارد.
شابیر جیما
1998
مهمترین وظیفه مدیریت شهری، پاسخگویی اثربخش به مشکلات و مباحث منفرد شهر و تقویت ظرفیت سازمان های دولتی و سایر بازیگران به منظور توانمند کردن آنها در انجام وظایفشان در فرایند مدیریت شهر است.
چاکرابارتی
2001
با اتخاذ یک رویکرد مدیریت یکپارچه با اصولی منعطف و در نظر گرفتن عدم اطمینان و پویایی های محیط شهری، می توان به عدالت در حل و رفع منافع پیچیده و ذینفعان متعدد دست یافت.
دیک
2006
مدیریت شهری تلاش برای هماهنگ کردن و یکپارچه کردن اقدامات دولتی خصوصی برای چیره شدن بر مسائل ساکنان شهرها و ایجاد شهرهای رقابتی تر، عادلانه تر و پایدارتر است.
منبع : ( برک پور و اسدی ،1388، شابیر جیما ،1379، Macil,l1995,& Macil,l1998 , & Macill, 2001,& & Chakrabarty,2001 & Jenkins, 2000, & stem, 1993 ).

1-13-4-3-1 سیستم مدیریت شهری :
تعاریف متعددی از سیستم مدیریت شهری ارائه شده است وهر کدام از این تعاریف بیان کننده نگرشی نظام مند به مقوله مدیریت شهری است: مدیریت شهری عبارت است از اداره امور شهر به منظور ارتقاء مدیریت پایدار مناطق شهری در سطح محلی بادرنظر داشتن، و تبعیت از اهداف سیاست های ملی، اقتصادی و اجتماعی کشور است ( ویژه نامه مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهری ،شهرداری تهران ، ص 10 ). و یا سیستم مدیریت شهری عبارت است از یک سازمان گسترده، متشکل از عناصر و اجزاء رسمی و غیررسمی موثر و ذیربط در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصاد ی و کالبدی حیاتشه با هدف اداره، کنترل و هدایت توسعه همه جانبه و پایدار شهر مربوطه است ( رضوانی ، سعید ، دفتر مطالعات و برنامه ریزی ، ص 4 ). علاوه بر دو تعریف عمومی فوق، تعریف تخصصی دیگری عبارت است از سیستم مدیریت شهری به عنوان چارچوب سازمانی توسعه شهر به سیاست ها، برنامه ها و طرح ها و عملیاتی اطلاق می شود که در پی اطمینان از تطابق رشد جمعیت با دسترسی به زیرساخت های اساسی مسکن و اشتغال هستند( کاظمیان ، شیروان غلامرضا ، 1373 ). سیستم مدیریت شهری از قسمت هایی چون معاونت ها و سازمان ها یا اداره های وابسته تشکیل شده که با یکدیگر در قالب ساختاری واحد ، روابط متقابل دارند. این ارتباط ممکن است ضعیف یا قوی باشد .سیستم یا نظام مدیریت شهری مانند هر نظام دیگری ورودی و خروجی هایی دارد که نمایش ساده آن در نمودار زیر نشان داده شده : نمودار 3-1 ورودی ها و خروجی های سیستم مدیریت شهری

مطلب مرتبط :   نشانه‌شناسی، رمزگان، نشانه‌ها، مکتب، می‌کند

خروجی ورودی

منبع : (سعید نیا ، احمد ، 1382، ص 9 )
1-13-4-3-2 حکومت محلی و سازمان محلی :
اگر مدیریت به درختی تشبیه شود که شاخه های گوناگونی مانند مدیریت صنعتی ، مدیریت مالی ، مدیریت روستایی و چون اینها دارد ، یکی از شاخه های جدید این درخت ، مدیریت شهری است. معمولاً مدیریت شهری به عنوان زیر مجموعه ای از حکومت محلی تعریف و تلقی شده و به آن شهرداری گفته شده است .از آنجا که مدیریت شهری ارتباط نزدیکی با حکومت محلی پیدا می کند ، و در کشور های پیشرفته ، شهرداریها در واقع به نوعی حکومت محلی به شمار می روند، بنابراین باید حکومت محلی نیز تعریف شود :
حکومت محلی سازمان عمومی است که به موجب قوانین عمومی و یا اساسی یک کشور در قسمتی از خاک آن ایجاد می گردد تا در محدوده ای که مشخص شده ،خدماتی را که کاملاً محلی هستند برای ساکنان آن محدوده تأمین کند. ” حکومت های محلی دارای محدوده معین ، جمعیت معین ،سازمان و امتیاز های لازم برای انجام وظایف محلی می باشند. بسیاری از حکومت های محلی دارای شخصیت حقوقی ، اختیار وضع مالیات و بودجه مستقل می باشند و صفت مشخصه آن ها این است که فاقد اقتدار عالیه سیاسی می باشند” ( سعید نیا ، احمد ، 1382 ).
حکومت یا دولت به طور کلی به تشکیلات و نهادهایی اطلاق می شود که وقتی توسط مردم یک محل ( به نام حکومت محلی ) یا مردم یک منطقه ( به نام حکومت ایالتی ) و یا مردم یک کشور ( به نام حکومت مرکزی یا فدرال ) ایجاد گردید و مردم نمایندگانی را از طرف خود برای نظارت و تصمیم گیری در امور آن انتخاب کردند ، در هیچ مورد نیازی به کسب اجازه از یک واحد حکومتی دیگر و یا گزارش دادن به واحد حکومتی دیگر نداشته باشد. این روش در کشورهایی که از سیستم عدم تمرکز پیروی می کنند ، رایج است . (هاشمی ، فضل الله ، 1371، ص8 ).
به طور کلی سازمان های محلی را دو دسته عمده ( شورای شهر و شهرداری برای اداره کردن امور شهرها ) و تشکیلات اداری روستایی ( برای اداره کردن امور روستاها ) می توان تقسیم نمود. لیکن نهادهای دیگر از جمله شوراهای بخش و شهرستان و تشکیلات اداری مرتبط با آنها را نیز می توان جزء سازمان های محلی محسوب نمود. زیرا خدماتی که معمولاً به عهده آنها محول می گردد مربوط به سطح وسیعی از تقسیمات اقلیمی کشور نبوده و جنبه محلی دارد ( فنی ، زهره ، 1391 )

1-13-4-3-3 شهرداری ( Municipality ):
شهرداری ها را کامل ترین سازمان محلی می توان محسوب داشت. در کشور ما نیز اگر چه شهرداری ها شدیداً تحت کنترل و نظارت حکومت مرکزی و همچنین استانداران و فرمانداران و بخشداران می باشند . قسمت قابل ملاحظه ای از درآمد آنها توأم با مالیات و حقوق و عوارض گمرکی توسط سازمان های دولتی وصول و به آنها تحویل گردد و از کمک های بلاعوض عمرانی استفاده می کنند . ولی چون اولاً تصویب بسیاری از آنها امور آنها از جمله تصویب بودجه و عوارض وصولی آنها به عهده شورای شهر بوده و ثانیاً حساب درآمد و هزینه هر یک از آنها جداگانه توسط خود آنها نگهداری می شود و ثالثاً عهده دار تعداد قابل ملاحظه ای از خدمات محلی مورد احتیاج ساکنان شهرها می باشند ، لذا می توان آنها را در مقایسه با سایر کشورها کاملترین سازمان های محلی در ایران دانست ( سعید نیا ، احمد ، 1382 ).
– شهرداری سازمانی است حقوقی ، محلی و مستقل که در محدوده شهر برای رفع نیازهای عمرانی ، رفاهی ،خدماتی شهروندان که جنبه محلی دارد تشکیل می شود و منظور از آن این است که امور با مشارکت شهروندان حل و فصل شود.
– شهرداری (براساس ماده 5 قانون محاسبات عمومی کشور) سازمانی عمومی و غیر دولتی است که دارای استقلال و شخصیت حقوقی بوده و تحت نظر شورای شهر که منتخب مردم است و نظارت دولت از طریق وزارت کشور برای انجام وظایفی که درقانون شهرداری آمده است تاسیس می شود .
– شهرداری سازمانی است که سکنه یک شهر با استفاده از حقوق طبیعی خود و اختیاری که قانون به آنها اعطاء نموده است ، به منظور ایجاد خدمات، اداره کردن امور عمومی و وضع و اجرای نظامات قوی و تأمین نیازمندی های مشترک محلی به وجود می آورند ، و به آنها اختیار و نمایندگی می دهند ، تا هزینه خدماتی را که به عهده آن واگذار گردیده است با اسلوبی منطقی ، عادلانه بین سکنه شهر و استفاده کنندگان توزیع و سرشکن نموده از آنها وصول کنند ، و در صورتیکه هر یک از آنها از پرداخت سهمی که باید پرداخت کنند خودداری و یا نظام های شهری را رعایت نکنند با استفاده از قوه مجریه که به حکم قانون به وسیله مردم شهر به آن داده شده است آنها را وادار به پرداخت سهم خود و رعایت نظامات و مقررات شهری بنمایند ( فنی ، زهره ، 1391 ).
1-13-4-3-4 شورای شهر ( City Council ) :
سیستم شهرداری در ایران از سیستم شورای شهر- شهردار گرفته شده که یک سیستم شناخته شده ای در جهان از اوایل قرن بیستم است و اکنون در بسیاری از کشورها رایج است. در این سیستم، مردم شهر عده ای را به نمایندگی شورای شهر انتخاب می کنند و سپس این شورا، شخص واجد شرایط و متخصص را بعنوان شهردار منصوب می کند و اداره امور شهر را به او واگذار می نماید. این شورا با تصویب برنامه فعالیتها و عملیات شهرداری و منابع درآمدی و طریقه مصرف آن، در پیشرفت کارهای شهرداری نظارت بعمل می آورد.در سایر کشورهای جهان، غیر از این سیستم، دو سیستم دیگر نیز رواج دارد که یکی از آنها، سیستم شهردار- شورای شهر است که در آن مردم شهر، شهردار و اعضای شورای شهر را جداگانه انتخاب می کنند و شهردار ریاست شورای شهر را هم بعهده دارد و لزوما متخصص نیست.
نوع دیگر، سیستم شورایی مطلق است که اعضای شورا هر کدام مسئول قسمتی از کارهای شهرداری بوده و با یکدیگر جلسات مشورتی دارند و در باره همه امور، بعد از تصمیم جمعی، با اکثریت آراء اقدام می کنند. معمولا در این روش یکی از اعضای شورا، بعنوان عضو ارشد، ضمن اداره جلسات، در مواردی نقش شهردار و رئیس انجمن شهر را نیز دارد ( سعید نیا ، احمد ، 1382 ).
1-13-5 توسعه پایدار ( Sustainable Development ) :
توسعه ، فرایندی تعاملی است که در آن

مطلب مرتبط :   حکمرانی، شهری، شهروندان، ، کنش‌گران

دسته بندی : علمی