انرژی هسته‌ای علیه جمهوری اسلامی رسما موضع گرفت و ایران را متهم به تلاش برای تولید سلاح اتمی کرد. رابطه ایران با کشورهای اروپایی و آمریکایی بسیار تیره و سرد شد. روند همگرایی منطقه‌ای میان ایران و عربستان، کاملا دگرگون شده و به یک روند واگرایی رسید. تهدید نظامی علیه جمهوری اسلامی اکنون به یک روال عادی مبدل شده است و در واقع به دلیل شرایط خاص ایران، گزینه اقدام نظامی را دشمنان انقلاب روی میز خود گذاشته‌اند. به فهرست این وضعیت موارد زیاد دیگری را می‌توان افزود. (همان، ص 131)
به طورکلی اصول حاکم بر سیاست خارجی دولت احمدینژاد، بر دو محور نقد نظام بینالملل موجود و ترسیم نظام مطلوب بین الملل استوار است. از دیدگاه دولت احمدینژاد، نظام بینالملل موجود باید دچار تحول ساختاری گردد که شاخص های آن عبارتند از: ایجاد صلح و آرامش بر پایه عدالت و معنویت، پیشرفت اقتصادی همه کشورهای جهان، از بین رفتن نظام سلطه و زور، پایهریزی روابط کشورها بر محور عدالت و از بین رفتن چالشهای اصلی جهان امروز مانند محیط زیست، تبعیض، گرسنگی و فقر … با همکاری تمام کشورهای جهان. (همان، ص131)

3-12 ناکارآمدیهای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران
در یک نگاه کلی، متاسفانه سیاست خارجی ایران در سالهای اخیر، تابع یک الگوی مشخص و دارای هدفی معین نبوده است. شاید به نوعی میتوان ابراز داشت اولویتهای حیاتی وحساس سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران هنوز مشخص نشده است. به تعبیری دیگر، اساس و معیاری برای اولویتبندی وجود ندارد. فقدان پیوند میان منافع ملی و ایدئولوژی در سیاست خارجی ایران، عدم درک یکسان از قواعد بازی، عدم برداشت هماهنگ از اصول، اهداف و چهارچوبهای سیاست خارجی، به هم خوردن موازنه در نظام بینالملل و تحولات ساختاری معطوف به آن، ضمن ایجاد آشفتگی در اولویتبندی سیاست خارجی ایران، تصمیمگیری راجع به آن را به فرایندی پیچیده و متغیر مبدل ساخته است. در این میان، نگاه نظام به مسئله سیاست خارجی نیز نگاهی نخبهگرا نبوده و اغلب در سطوح مختلف دستگاه دیپلماسی بیش از آن که از متخصصان این امر استفاده شود، از مدیران حوزههای دیگر بهرهبرداری میشود که لزوما در سیاست خارجی دارای تبحر کافی نیستند. با این رویکرد میتوان دریافت که چرا سیاست خارجی ایران در طی سالهایی که از انقلاب میگذرد، در برخی از حوزههای اساسی نتوانسته است الگوسازی مناسبی انجام داده، جدای از فراهم آوردن بهره مناسب برای نظام، سایر بازیگران عرصه بینالملل را ترغیب به الگوبرداری از آن سیاست نماید. هر چند سیاست نه شرقی و نه غربی ایران در مقاطع سرنوشتسازی از دوران جمهوری اسلامی، راهنمای روشنی برای دستگاه دیپلماسی ایران بود، اما با تغییر نظام دو قطبی، وقایع 11 سپتامبر، حمله آمریکا به افغانستان و عراق، تحول در روابط روسیه و آمریکا و بسیاری موارد دیگر، دستگاه سیاست خارجی ما نتوانست هماهنگ با این تحولات، خود را مورد بازبینی قرار دهد. نتیجه آن است که هنوز در برخی عرصهها، جدال بین سطوح مختلف فکری جهت یافتن یک دیپلماسی مناسب برای نظام مشاهده میشود. (گلشنپژوه، 1389، ص 153)
از سویی دیگر، سیاستهای ایران در حوزه برخی از موضوعات جهانی که برای افکار عمومی جذاب بوده و صفبندی کشورها در آن موضوعات، در محبوبیت جهانی نظامهای آنان بسیار تعیینکننده میباشد، نیز عاملی در جهت ارتقای وجهه کشور به حساب نمیآید. موضوعی همچون موضوع حقوق بشر، گرچه به راستی به آلت دست تعدادی از کشورهای باطنا ناقض و ظاهرا حامی حقوق بشر تبدیل شده، با این حال در حال حاضر به یکی از مهمترین عوامل تضعیفکننده چهره نظام در صحنه بینالمللی بدل شده است. متاسفانه نوع مقابله ایران با اینگونه مشکلات نیز کمکی به رفع آنان ننموده است. (همان، ص 154)
چنین به نظر می‌رسد که تجارب گذشته می‌تواند چراغ راه آینده باشد. شاید نشود به صورت کامل به تایید تمام‌عیار سیاست خارجی یک دوره پرداخت اما می‌توان به تلفیق مناسبی از توجه به منافع ملی و منافع ایدئولوژیک رسید و از شعار فاصله گرفت و در حد واقعیتهای موجود و توان ملی برای خود مسئولیت جهانی قائل بود و انتظار تغییرات کوتاه‌مدت همه مناسبتهای جهانی را به دست یک دولت، نداشت. در آن صورت می‌توان از حجم مخالفان کاست و مخالفان و دشمنان را متحد نکرد و فضای تنفسی برای آینده انقلاب اسلامی باقی گذاشت. چنین به نظر می‌رسد که مبنا قرار دادن سیاستهای موفق دورههای پس از انقلاب البته با ایجاد تغییراتی در کادر دیپلماتیک کشور که به آرمانهای جهانی انقلاب اسلامی تعلق خاطر بیشتری داشته باشند، بتواند برای آینده نظام اسلامی مفیدتر باشد.

مطلب مرتبط :   نظریات مربوط به بازی و تاثیر آن

بخش چهارم
اینترنت و جامعه اطلاعاتی

4-1 مقدمه
امانوئل کستلز، تعریف جامعی از فنآوریهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی عنوان میکند که عبارت است از: مجموعهای همگرا از فنآوریها در میکروالکترونیکها، رایانهها، ارتباطات راه دور، مخابره و پخش و الکترونیکهای نوری میباشند.
سه نوآوری مهم در دهه 1980 و 1990 کار پیوند بین فنآوریهای ارتباطی و فنآوریهای اطلاعاتی را آسانتر و عملیتر ساختند. اولی عبارت است از: اختراع کابلهای نوری پهن باند و با ظرفیت انتقال حجم عظیمی از اطلاعات به صورت متن، تصویر، صدا، گرافیک و جایگزین ساختن آنها به جای سیمهای مسی. دوم، دیجیتالسازی فزاینده دادهها و اطلاعات در اشکال گوناگون و سوم، اختراع ابزاری به نام مودم است.
اختراعات و نوآوریهای فوق باعث پیدایش شبکههای الکترونیکی و ابربزرگراههای اطلاعاتی شد. از طریق این شبکهها این امر امکانپذیر گردید که دادهها بین رایانهها در سراسر جهان مبادله گردد. این امر نقطه عطفی در تکامل انقلاب فنآوریهای اطلاعاتی در پایان قرن بیستم بود و ارتباطات و تعامل انسانی را به سطوح جدیدی، بالا برده است. (صدوقی 1382، صفحات 54 الی 56)
ویژگی دهههای اخیر، توسعه سریع میکرورایانهها، سیستمهای پخش ماهوارهایی و شبکههای رایانهای یا به عبارتی توسعه تلماتیکهاست. رایانههای جدید، امکان دسترسی افراد را به اطلاعات در سطحی گسترده و در مناطق دور دست میسر کرده است. حافظههای قویتر، دادههای بیشتری را در دسترس بشر قرار میدهند. ابزار و ادوات امکان برقراری ارتباط قویتر را بین افراد و سیستمهای رایانهای از طریق متن و تصویر فراهم میکنند. شبکههایی با سرعت بالا از جمله یوزنت و اینترنت، هزاران سیستم رایانهای را در سراسر دنیا به هم ارتباط دادهاند. ماهوارههای ارتباطی مرزهای ملی را محو کردهاند. تبدیل پیامهای آنالوگ به دیجیتال یا دیجیتالی شدن، ظرفیت مجاری ارتباطی را بالا برده و شانس انتخاب بیشتری به کاربران داده است. (پاکروان، 1383، ص 4)
از بسیج عمومی «مخالفان جهانیسازی» تا «طرفداران حقوق بشر» و حتی شهروندان معمولی، جملگی از تکنولوژیهای نوین اطلاعات برای رساندن صدای خود بهره میگیرند. این امر رقابتهای نوینی را برانگیخته است؛ بدین معنا که برای جلب اعتماد، رویکردی با گسترهای جهانی اتخاذ کنند. (صالحی امیری، 1387، ص 7)

مطلب مرتبط :   .-، تشکل، ...، امکانات، تعامل

4-2 اینترنت
اینترنت را باید بزرگ‌ترین سامانهای دانست که تاکنون به دست انسان طرّاحی، مهندسی و اجرا گردیده ‌است. ریشه این شبکه عظیم جهانی به دهه 1960 باز می‌گردد که سازمان‌های نظامی ایالات متحده آمریکا برای انجام پروژه‌های تحقیقاتی برای ساخت شبکه‌ای مستحکم، توزیع شده و باتحمل خطا سرمایهگذاری نمودند. این پژوهش به همراه دوره‌ای از سرمایهگذاری شخصی بنیاد ملی علوم آمریکا برای ایجاد یک ستون فقرات جدید، سبب شد تا مشارکت‌های جهانی آغاز گردد و از اواسط دهه ۱۹۹۰، اینترنت به صورت یک شبکه همگانی و جهان‌شمول در بیاید. وابسته شدن تمامی فعّالیت‌های بشر به اینترنت در مقیاسی بسیار عظیم و در زمانی چنین کوتاه، حکایت از آغاز یک دوران تاریخیِ نوین در عرصه‌های گوناگون علوم، فن‌ّآوری، و به خصوص در نحوه تفکّر انسان دارد. شواهد زیادی در دست است که از آنچه اینترنت برای بشر خواهد ساخت و خواهد کرد، تنها مقدار بسیار اندکی به واقعیت درآمده ‌است. (برگرفته از دانشنامه ویکیپدیا)297

4-2-1 پیدایش اینترنت
پیدایی و پیشرفت اینترنت در ایجاد شرایط گذر از جامعه صنعتی به جامعه اطلاعاتی، جایگاه برجستهای پیدا کرده است. شبکه اینترنت که اکنون به قول برخی از محققان ارتباطی، ستون فقرات ارتباطات اطلاعاتی سراسری کره زمین و به عبارت دیگر، شبکه شبکههای اطلاعرسانی جهان شناخته میشود، معرف ساختار تحول یافته یک شبکه اطلاعاتی نظامی است. این شبکه، در اوایل دهه 1960، بدنبال پرتاب نخستین قمرهای مصنوعی اتحاد جماهیر شوروی به فضای ماورای جو زمین و افزایش نگرانی ایالات متحده آمریکا از خطرات حملات هسته احتمالی آن کشور و به منظور حفظ و حراست اسرار نظامی ارتش آمریکا در شرایط بسیار مخوف جنگ هستهای، از طرف «آژانس طرحهای پژوهشی پیشرفته»298 (آرپا) در وزارت دفاع ایالات متحده پایهگذاری شد. نخستین شبکه اطلاعاتی از این نوع که به عنوان قدردانی از موسسه بنیانگذار آن، «آرپانت299» نامگذاری گردید، در سال 1969 به روی مراکز تحقیقاتی همکاری کننده با وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا و از جمله دانشگاه کالیفرنیا و از جمله دانشگاه هاروارد گشوده شد و در پی آن، پژوهشگران برای برقراری ارتباط علمی متقابل با یکدیگر، به بهرهبرداری از این شبکه پرداختند. در سال 1983، برای جداساختن کامل کاربردهای نظامی و غیرنظامی شبکه مذکور در کنار آرپانت که از آن پس منحصراً به وسیله محققان دانشگاهی و مراکز علمی مورد استفاده قرار میگرفت، شبکه مستقلی موسوم به «میلنت» برای پژوهشگران نظامی تاسیس گردید. با توجه به آنکه تمام شبکههای مذکور در فعالیتها و تماسهای ارتباطی خود از سیستم اطلاعات آرپانت بهرمند میشدند، مدتی نام این شبکه میان شبکهای «آرپا-اینترنت» گفته میشد و سرانجام به اینترنت موسوم گردید.
به موازات این تحولات و برای پاسخگویی به رشد فعالیتهای ارتباطی از طریق شبکههای اطلاعاتی و به ویژه اینترنت، تکنولوژی کامپیوتری نیز رو به تکامل و توسعه گذاشت. به این معنا که از یک طرف، دستگاههای کامپیوتر شخصی به بازار آمدند و امکان گسترش شبکهها را افزایش دادند و از طرف دیگر، توانایی های فنی کامپیوتری نیز بالا رفتند. در عین حال، افزایش توانایی فنی انتقال پیامهای ارتباطی از طریق اینترنت به تنهایی برای گسترش شبکههای اطلاعرسانی در سطح جهانی کافی نبود و به این منظور، ارتباط متقابل رایانهها نیز ضرورت داشت. از اینرو، برای از میان بردن این مانع از سیستم ارتباطی ویژهای معروف به «یونیکس» که در سال 1969

دسته بندی : علمی