زن به عنوان مادر

با توجه به اهمیت ونقش خانواده وضرورت حفظ واستحکام آن این مطلب بجاست که بگوییم مادران برای استمراراین امرباید مادرانی تمام وقت باشند. لذا زن درجایگاه مادر عهده­دار مسئولیت خطیری می­باشد که­اگرپایه اصلی تربیت ورشد صحیح فرد برای اجتماع را درخانواده جستجو کنیم مادربه عنوان عامل اصلی انتقال ­ارزشها، جایگاه ویژه­ای خواهد یافت به بیان دیگرمادرمدیرخانه است همانطورکه پدررئیس خانواده می­باشد. لذا نقش انسان سازی زن درطول هستی ازاصیل­ترین نقش­های وی بوده است ودرتایید این نظرجمله پرمعنا و مفهوم مفسربزرگ قرآن که می­فرماید:(هرگاه زن اصالت را به نقش­های دیگری غیرازمادری و همسری دهد ازصراط مستقیم خارج است) وجود دارد(آنگاه که زن درمنزل به امرخانه وتربیت فرزند می­پردازد به خدا نزدیکتراست.[1]

هیچ دین و آیینی همچون اسلام مقام زن را در طول تاریخ حیات بشری به عنوان مادر ارج ننهاده.[2]

اسلام آدمیان را بعد از رعایت حق پروردگار در توحید و عبادت به رعایت حقوق و حفظ کرامت و حرمت مادر سفارش نموده ونیکی کردن با مادر را یکی از ارزشهای بنیادی قلمداد کرده است. شخصی از پیامبر)ص ( سؤال کرد: به چه کسی نیکی کنم؟ فرمود: مادرت. گفت دیگر چه کسی؟ فرمود: مادرت. برای بارسوم گفت دیگر چه کسی؟ فرمود مادرت. مجدداً گفت: دگر چه کسی؟ فرمود پدرت.[3]

یکی از رهنمودهای قرآن آن است که فراروی مسلمانان، زنان الگویی قرار داده که ایمان، آثار و جایگاه مهمی را در تاریخ به جای­گذاشته­اند از جمله آنها: مادر موسی با اطمینان به پروردگار خود به پیام و ندای وحی گوش فرا داد و فرزند جگر گوشه­اش را در رود نیل انداخت. یا در جای دیگر مادر مریم حمل خود را خالصانه در راه خدا نذر کرد و از خداوند متعال خواست که نذرش را بپذیرد.[4]

خداوند تبارک و تعالی قلب و جان مادران را با نور رحمت ربویت خود آمیخته آنگونه که وصف آن را کس نتوان کرد و به شناخت کسی جز مادران در نیاید و این رحمت لایزال است.خدمت مادر به جامعه از خدمت معلم بالاتر است و از خدمت همه کس بالاتر است و این امری است که انبیاء می­خواستند و می­خواستند که بانوان قشری باشند که همه آنها تربیت کنند جامعه را و شیر زنان و شیر مردانی به جامعه تقدیم کنند. [5]برپایه تعالیم دینی،گرامیداشت مقدم مادران مایه ورود بهشت است؛ چنانکه خط مشی و کیفیت رفتار مادر در تربیت فرزند واراسته اهل بهشت نقش تعیین کننده­ای دارد. از رسول اکرم(ص)در این باره دومطلب رسیده: 1-«الجنه تحت اقدام الامهات»[6]؛ بهشت زیر پای مادران است یک حقیقت است و اینکه با این تعبیر لطیف آمده است برای بزرگی عظمت آن است و هوشیاری به فرزندان است که سعادت و جنت را در زیر قدم آنان و خاک پای مبارک آنان جستجو کنید و حرمت آنان را نزدیک حرمت حق تعالی نگهدارید و رضا و خشنودی پروردگار سبحان را در رضا و خشنودی مادران جستجو کنید. 2-«اذا کنت فی صلاه التطوع فان دعاک والدک فلا تقطعها و ان دعتک والدتک فاقطعها»[7]؛ هنگام نمازمستحبی، اگر پدرت تو را خواند، نماز را قطع نکن و اگر مادرت تو را خواند، نماز را قطع نما. نیکی به مادر افضل­ از احسان به پدر است؛چنانکه از رسول گرامی اسلام رسیده است و سر ترجیح مادر، تحمل رنجهای فراوان از سوی اوست.[8] خدای سبحان وقتی احترام به والدین را مطرح می­کند، برای گرامیداشت مقام زن، مادر را جداگانه نام می­برد؛ مثلا در مواردی می­فرماید:«وقضی ربک الا تعبدوا الا ایاه و الوالدین احسانا اما یبلغن عندک الکبر احدهما او کلاهما فلا تقل لهما اف و لاتنهرهما وقل لهما قولا کریما»[9] وحکم کرد پروردگارت که جز او را نپرستید و به والدین احسان نماید؛ اگریکی از آن دو یا هر دو، در کنار تو به سالخوردگی رسیدند، به آنها حتی«اف» مگو و به آنها پرخاش مکن و با آنها سخنی شایسته بگوی،«ان اشکر لی ولوالدیک»[10] شکرگزار من و پدر و مادرت باش. ، اما با همه این تجلیل­های مشترک، هنگام یاد از زحمات پدر و مادر، فقط از زحمت مادر سخن می­گوید:«و وصینا الانسان بوالدیه احسانا حملته امه کرها و وضعته کرها و حمله و فصاله ثلاثون شهرا»[11]در این آیه، زحمات و خدمات دشوار سی ماهه مادر را دوران بارداری، زایمان و شیردهی، ذکر می­کند و اشاره­ای به زحمات پدر نمی­کند. بنابراین، آیات قرآن در حق شناسی از والدین، دو قسم است: آیات حق شناسی مشترک از پدر و مادر و آیات مخصوص حق شناسی مادر. مطلب مهمی که بیش از هر گونه حقوق و مزایای اجتماعی حرمت دارد، آن است که مادردر پرورش نسل آینده و انسانهای واقعی و امت اسلامی را به عهده دارد. جامعه آینده بر زنان کنونی حق انسانی و الهی دارند؛ مبادا ارزشهای مادی و عادی، مقام والا و منیع مادری را بدست نسیان بسپارد و آن را کمتر از ستمهای دیگر وانمود کند.[12]

2-4-1-3- زن، محور خانواده

مطلب مرتبط :   فرشتگان، خلیفه، اسماء، ملائکه، آدم

اهمیت خانواده بر کسی پوشیده نیست، محوریت و نقش حیاتی و زیربنایی آن در تربیت نسل، سامان بخشی به فکر واعصاب افراد خانواده و از آن جمله مرد، و تشکیل هسته­ی اصلی جامعه روشن است. اکثر دانشمندان خانواده را مهمترین نهادی­دانسته­اند که جامعه و کودک را تغذیه و پرورش می­دهد و خانواده در سازگاری و انحراف کودک نقش اساسی دارد. تأمین­سلامت فردی واجتماعی بدون در نظر گرفتن نقش خانواده امکانپذیر نیست.[13] زن از آنجا که مرد خیالی سرگردان را به مرد فداکار و پای بست به خانه و کودکان خود تبدیل می­سازد، عامل حفظ و بقای نوع است.[14]از این حقیقت والا در نقش آفرینی زنان، قرآن کریم پرده برمی­دارد«ومن آیاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجا لتسکنوا الیها وجعل بینکم مودت ورحمه ان فی لک لایات لقوم لتفکرون»[15] ترجمه: از نشانه­های قدرت اوست که برایتان از جنس خودتان همسرانی آفرید تا به ایشان آرامش یابید و میان شما دوستی و مهربانی نهاد. در این پندها نشانه­هایی برای مردمی که تفکر می­کنند. وجود دارد.

بنابراین همانگونه که برای باقی ماندن بذرها و به دست آوردن غذا و دیگر لوازم حیات و همچنین حفظ آن، به مزرعه نیازمند است، بقاء نسل و دوام بشر نیز بدون وجود زنان ممکن نیست.

با توجه به اینکه جامعه درحال گذار می­باشد نقش کارکردی زن نیزبا توجه به شرایط زمانی ومکانی متفاوت می­باشد برای مثال درخانواده سنتی زن خانه داراست ومرد نان آور اما اکنون زنان بیش ازهرزمان دیگری درگذشته درفراینداقتصادی نقش دارند اگرچه ازنظرحقوقی این تحول اجتماعی باعث ایجاد ساختارخانواده مبتنی بربرابری نشده است اما درعمل زن ومرد به رفاه اقتصادی واجتماعی خانواده کمک می­کنند.[16]

دین اسلام زن رادرخانواده به شبانی تشبیه می­کند که آنرا رهبری واداره می­کند. الاکلکم راع وکلکم مسوول عن رعیته… والمرأه راعیه فی بیت زوجها – آگاه باشید! همه شما چوپان هستید واز آنچه تحت اداره شماست مسوول هستید …زن چوپانست درخانه شوهرخود، این تشبیه برای تاکید براهمیت جایگاه زن درخانواده است. حدیث نبوی

مطلب مرتبط :   امنیت، تسلیحات، متعارف، نظامی، کمیته

[1] لطفی ، فاطمه، بررسی معیارها و رفتار با زن در فقه و حقوق موضوعه،1391، ص8

[2] قرضاوی، جایگاه زن در جامعه اسلامی،ترجمه عمر قادری، چ: 1، سنندج: ناشر مترجم 1379، ش:67

[3] کلینی، اصول کافی، چ4، تهران: دارالکتب الاسلامیه. ،ج2،1365ش:461

[4] آل­عمران:35

[5] خمینی،جایگاه زن، نشر آثار امام خمینی،چ هشتم،1378،صص124-125و133

[6] نوری،مستد­رک الوسائل، ج15 قم،موسسه آل بیت، 1407ق ،ص180

[7] همان ،ص181

[8] معزی، جامع احادیث الشیعه،ج21، قم:1371،صص433-435

[9] سوره اسرا/23

[10] سوره لقمان/14

[11] سوره احقاق/15

[12]جوادی آملی، عبدالله، زن در آیینه جلال و جمال ،مرکز نشر اسراء، چ شانزدهم،1383،ص323

[13] نجاتی،حسین، روان شناسی رشد(ازکودکی تا نوجوانی)چ:1، موسسه مهشاد، 1371 ش: 51

[14] حکیمی،محمد، دفاع از حقوق زن، چ:5، بنیان پژوهشهای اسلامی، 1386، ش:63

[15] روم: 21

[16] لطفی ، فاطمه، بررسی معیارها و رفتار با زن در فقه و حقوق موضوعه،ص6-7

پایان نامه تبیین نسبت حقوق مدنی زن و مقتضیات زمان و مکان

دسته بندی : علمی