را رشد داده باشد. این عاطفه بدون تعقل، به زیان خود و جامعه خواهد بود؛ مثلا در تربیت فرزند، فرزندی مطالبه­گر و پر توقع بار خواهد آورد، در برخورد با شوهر، همسری پر توقع و بدون احساس مسئولیت بار خواهد آورد، چرا که به علت دلسوزی بی جا، هیچگاه مسئولیتی را بر دوش فرزند و همسر خود قرار نمی‌‌دهد و همیشه می‌‌خواهد خود، وظایف آنها را پوشش دهد. از سوی دیگر رشد تعقل و منطق خشک بدون تقویت قوه عاطفه و ظرافت‌های زنانه هم،  زنان را چون مردانی در ظاهر زن در خواهد آورد و در تربیت فرزند ، فرزندانی با کمبود محبت و عقده‌های روانی خواهند داشت.

نظرات آیت الله خامنه ای پیرامون تکالیفاختصاصی زن در خانه عبارتند از:

  • در حال حاضر خانه و نقش زن در خانواده، یک معضلی برای خود و زن و مردها شده در حالی که هیچ معضلی نیست.
  • کسب هر نوع تخصصی بدون کسب تخصص مدیریت خانه، برای زن عیب و نقص محسوب می‌‌شود.
  • خواسته اسلام از زنان، حفظ بنیان خانواده است.
  • ساماندهی به خانواده بدون غرق شدن در آن، از تکالیف دائمی‌‌ زن است.
  • حضور زن در اجتماع، به شرط متزلزل نشدن خانواده.
  • زن در خانه ظریف ترین، سخت ترین کارها را انجام می‌‌دهد.
  • زن اگر عواطفش جوشان و احساساتش پرخروش نباشد، عیب است.
  • لزوم بالا بردن کیفیت حضور خود در خانواده.

4-2-1-2-6.   تکالیف اختصاصی زن در برابر شوهر

شوهر داریخوب از نظر آیت الله خامنه ای، جهاد اکبر است. در واقع کار زنان از جهاد اصغر که در میدان جنگ و نبرد است، بالاتر و ارزشمند تر است، البته به شرط ایفا کردن صحیح و درست آن نقش است. چنانچه پیامبر اکرم -صلی الله علیه و آله- می‌‌فرمایند: «نیکو همسر داری هر یک از شما زنان، برای شوهرش و جلب رضایت او و موافقت و سازگاری با او با همه اعمالی که برای مردان وجود دارد، برابری می‌‌کند» (ابن حسام الدین هندی،1397: 411).

شوهرداری خوب از نظر مقام معظم رهبری یعنی همراهی و همکاری با شوهر، درک ضروریات وی و راه آمدن با او، محبت کردن به او، تقویت و حفظ کردن روحیه او، بالأخره مرد را، عضو مفید جامعه ساختن است. ایشان به زنان گوشزد می‌‌کنند که مرد بدون عیب وجود ندارد، تمام مردان دارای عیوبی هستند. این انتظار که باید شوهر بدون ایراد باشد، انتظاری دور از واقع است، پس زنان باید تلاش کنند، عیوب همسر خود را اصلاح کنند و اگر قابل اصلاح نیست، آنرا تحمل کنند و به آنان سخت گیری نکنند، به طوری که شوهر را در مضیقه و فشار قرار بدهند که وی به راه‌های نادرست کشیده شود. پیامبر اکرم -صلی الله علیه و آله- می‌‌فرمایند:« مراقب باش با شوهرت چگونه ای؛ زیرا او در حقیقت بهشت و دوزخ توست» (ابن حسام الدین هندی،1397: 337 ).

زنان باید تلاش کنند تا از شوهرانشان حمایت دریافت کنند. زنان با قدردانی از زحمات هرچند کوچک شوهر و خوشحال شدن در مواقعی که شوهر برایشان کاری انجام می‌‌دهد،همراه با ابراز این خوشحالی، موجب افزایش ترشح هورمون تستسترون می شود که در سلامتی مردان، نقش به سزایی دارد. «وقتی مردی می‌‌بیند که با انجام کارهای کوچک، باعث خوشحالی همسرش می‌‌شود، انگیزه بیشتری پیدا می‌‌کند تا بیشتر به فکر همسرش باشد» (جان گری، 1391: 151).

قوام و حامی ‌‌بودن یک مرد برای زنش بیش از اندازه به رفتار خود زن بر می‌‌گردد که خود مقام معظم رهبری به این نکته هم اشاره کردند که زنان باید به نقش قوام بودن همسرشان توجه کنند. چنانچه در آیه 34 سوره مبارکه نساء به نقش قوام بودن مردان برای همسرشان و وظایف زنان در برابر این قوامیت اشاره می‌‌کند : « مردان را بر زنان تسلط و حق نگهبانی است بواسطه آن برتری که خدا بعضی را بر بعضی مقرر داشته و هم بواسطه آنکه مردان از مال خود باید به زنان نفقه دهند پس زنان شایسته و مطیع آنهایند که در غیبت مردان حافظ حقوق شوهران باشند و آنچه را که خدا به حفظ آن امر فرموده نگهدارند…»

مطلب مرتبط :   نهاد، سمن، حکومت، تقاضاهای، حکومتی

در این آیه به وظیفه زنان در برابر قوامیت شوهران اشاره می‌‌کند. مطیع شوهر بودن یعنی همان اهمیت و توجه کردن به نقش حامی‌‌ و قوام بودن شوهر می‌‌باشد و حافظ حقوق شوهر در هنگام غیبت وی که منظور امانتداری زن در زمان غیبت شوهرش است یعنی حفظ امانت ناموس و مال همسر خود که مقام معظم رهبری نیز به این وظیفه خطیر زن در برابر شوهر اشاره نموده اند.

نظرات آیت الله خامنه ای پیرامون تکالیفاختصاصی زن در برابر شوهرعبارتند از:

  • تفکیک نقش همسری و مادری لازم است، زیرا ممکن است به هر دلیلی زن نقش مادری را نداشته باشد.
  • شغل اصلی زن، همسری و مادری است.
  • نقش همسری و بعد نقش مادری، یک نقش بسیار مهم است.
  • مهمترین و بزرگترین نقش زن، تربیت فرزندان و تقویت روحی شوهران برای ورود به میدان‌های بزرگ است.
  • طبیعت مرد در یک محدوده خاص، خام­تر و شکننده­تر از طبیعت زن است، لذا مرهم زخم او فقط نوازش زن است.
  • بیرون رفتن­ها و اشتغال گاهی موجب سوء ظن شوهر می‌‌شود.
  • زن اگر با عقل و هوش و ملایمت و خوشرویی و تحمل کردن، مرد را اداره خواهد کرد نه با رندی و تحکم.
  • همه مردان دوست دارند که وقتی به خانه می‌‌آیند، خانه به آنها آرامش و امنیت بدهد، این وظیفه زن است.
  • زنان نباید آسایش شوهر را، فدای هوس‌های شخصی خود کنند.
  • مرد وقتی در جامعه موجودی مفید خواهد بود که در داخل خانه همسر خوبی داشته باشد.
  • لزوم توجه و اهمیت زن به جایگاه قوام بودن شوهر.
  • لزوم حفظ روحیه شوهر که موجب حفظ اقتدار وی می‌‌شود.
  • جلوگیری از انحراف شوهر، با عقل و تدبیر و لطافت.
  • زن باید ضرورت‌های مرد را درک و بر او فشار اخلاقی وارد نسازد که به راه‌های نادرست متوسل شود.
  • زن با ملایمت، استقبال خوب، خوشرویی و یک مقدار تحمل کردن، می‌‌تواند بیشترین نفوذ را در مرد داشته باشدکه باید اینگونه با شوهرش رفتار کند.

جدول ‏4‑1: کد گذاری اولیه آراء مقام معظم رهبری پیرامون جایگاه زن در خانواده

ردیف جملات کدهای باز تاریخ فراوانی
1 ما یک امتیاز برای زنان قائل شدیم که اینبه نظر ما بزرگ‌ترین امتیاز است، و او این است که معتقدیم زن در نگاه نخستین و بهعنوان بزرگترین و اوّلین مسئولیّت، مسئول حفظ و اداره‌ی کانون گرم خانواده. بزرگترین امتیاز زن حفظ کانون خانواده از مصاحبه با سردبیران مجلّات وزارت ارشاد(4/12/60) 1
2 این هنری نیست که زن، کار مردانه را تقلید کند؛ نه، زن یک کار زنانه دارد که ارزش آن از هر کار مردانه‏ای بیشتر است. ارزش بالاتر کار زنانه نسبت به کار مردانه در دیدار گروه کثیری از زنان نخبه (13/ 4/ 86) 1
3 خانواده به عنوان یک عنصر اصلی که قائم به وجود زن هست. خانواده قائم به وجود زن در کنگره جهانی زن (17/11/66) 1
4 احساسات و عواطف خانوادگی محتاج یک محور اصلی است که آن خانم خانه است و اگر او نباشد، خانواده شکل بدون معنایی خواهد بود. بیمعنایی خانواده بدون حضور زن از مصاحبه با مجلّه‌ی شاهد یاران (13/9/67) 1
5 خانواده را هم زن به وجود می‌آورد و اداره میکند. زن به وجود آورنده و مدیر خانه در جمع زنان خوزستان(20/12/75) 1
6 این را بدانید عنصر اصلی تشکیل خانواده زن است،نه مرد. زن عنصر اصلی تشکیل خانواده در جمع زنان خوزستان(20/12/75) 1
7 بدون مرد، ممکن است خانواده‌ای باشد. امکان وجود خانواده بدون مرد در جمع زنان خوزستان(20/12/75) 1
8 زن رکن اساسی و عنصر اصلی خانواده است . زن رکن اصلی خانواده در جمع زنان خوزستان(20/12/75) 1
9 همه‌ی ارزشهای معنوی را میتوان از درون کانون گرم خانواده زن کدخدای آن زن است بیرون کشید. زن کدخدای خانواده در دیدار اقشار مختلف مردم(25/3/84) 1
10 در خانواده هی گفته میشود نقش زن. دلیلش هم واضح است؛ چون زن در خانواده عنصر محوری است. زن عنصر محوری خانواده درسوّمین نشست اندیشه‌های راهبردی‌ با موضوع زن و خانواده (14/10/90) 1
11 خصوصیّات جسمی‌ای خدای متعال در دو جنس قرار داده است که هرکدام نقشی در ادامه‌ی  آفرینش، در رشد و تعالی انسان، در حرکت تاریخ بر عهده دارند؛ و نقش زن مهم‌تر است. مهمتر بودن نقش زن دردیدار شرکت‌کنندگان در اجلاس جهانی «زنان و بیداری اسلامی»2/04/91) 1
12 مهم‌ترین کار انسان، تداوم بخشیدن به نسل بشری است؛ یعنی تولید مثل؛ نقش زن در این کار قابل مقایسه با نقش مرد نیست. قابل مقایسه نبودن نقش زن با مرد در تولید مثل، به عنوان مهمترین کار انسان دردیدار شرکت‌کنندگان در اجلاس جهانی «زنان و بیداری اسلامی»(2/04/91) 1
13 من در محاسبات نهایی، زن را قوی‌تر از مرد میدانم.

در بین این دو جنس، آن جنس قوی‌تر زن است.

زنها قوی‌تر از مردهایند.

قوی­تر بودن زن در دیدار اعضای شورای مرکزی جمعیت زنان(15/2/71)

در دیدار جمعی از بانوان فرهیخته‌ی حوزوی و دانشگاهی(21/2/92)

3
14 اعتقادم این است. مرد، ‌هارت‌وهورتش زیاد است؛ امّا آنکه بالاخره دردر یک مقابله – اگر این مقابله طول بکشد – پیروز خواهد شد، زن است. زن پیروز نهایی در دیدار اعضای شورای مرکزی جمعیت زنان(15/2/71) 1
15 به مرد، استخوان درشت‌تر، قد بلندتر و صدای کلفت‌تر داده‌اند؛ امّا به زن، لطافتهای روحی و وسایل نفوذ روی مرد را داده‌اند تا تعادل برقرار شود. دارای وسایل نفوذ در مرد در دیدار اعضای شورای مرکزی جمعیت زنان(15/2/71) 1
16 زن بالاخره با روشها و وسایلی که خدادر اختیار و طبیعت او گذاشته، بر مرد غالب میشود.

نگاه به صدای کلفت و قدّ بلند شوهر نکنید، آنکه بالاخره با تدبیر و نقشه بر شوهر فائق می‌آید و غالب میشود خانم است.

زن غالب نهایی در دیدار اعضای شورای مرکزی جمعیت زنان(15/2/71)

در مراسم اجرای صیغه‌ی عقد (3/9/79)

2
17 زنان هم از نفوذ خاص و غیرقابل توصیفی بر شوهرانشان برخوردارند؛ مگر موارد استثنایی. دارای نفوذ خاص و غیر قابل توصیف بر روی شوهر در دیدار اعضای شورای مرکزی جمعیت زنان(15/2/71) 1
18 درست است که مرد از لحاظ هیکل قوی‌تراست، امّا خدای متعال طبیعت زن را طوری آفریده که اگر زن و مرد، طبیعی و سالم باشند و زن عاقل باشد، کسی که در دیگری بیشتر نفوذ دارد، زن است. نفوذ بیشتر زن عاقل بر مرد در مراسم اجرای صیغه‌ی عقد(19/3/72) 1
19 یقیناً از هر عامل دیگری بر روی مردان مؤثّرتر خواهد بود. زن مؤثرترین عامل بر مرد در دیدار خانواده‌های برادران «حفاظت»(21/07/77) 1
20 این نصیحت، از هر نصیحتی کارآمدتر است. زن مؤثرترین ناصح مرد در دیدار خانواده‌های برادران «حفاظت»(21/07/77) 1
21 در
  • 7
مطلب مرتبط :   زن، زنان، تربیت، را،، رسالت
دسته بندی : علمی