رودخانه، مبداء، کیلومتر،، زیرزمینی، سنی

دانلود پایان نامه

مسیلهای منطقه 18
منطقه 18 در دشتهای جنوبی تهران گسترش یافته و با اختلاف ارتفاعی که با کوههای البرز دارد باعث پیدایش جریانات هوایی محلی بین کوه و دشت می‌ شود. نوع آب وهوای منطقه نیمه صحرایی است و اختلاف دمای متوسط این منطقه بین 15 تا 20 درجه سانتی‌گراد می ‌باشد. تعداد روزهائیکه دمای این منطقه در طول سال بیش از 40 درجه می‌باشد بین 5 تا 7 روز است که در قسمت جنوبی ‌تر این منطقه یعنی هوای قم در طول سال 10 تا 20 روز دمای هوا بالای 40 درجه است.
هوای منطقه 18 در اوایل فروردین ماه رو به گرمی می‌گذارد و با فرا رسیدن اردیبهشت افزایش حرارت روزانه سرعت بیشتری می ‌یابد. به طوری که در اواخر این ماه غلبه گرما کاملاً محسوس است و بیشترین دمای سال در ماه مرداد است و پس از نیمه شهریور هوا به تدریج خنک می ‌شود. میزان بارش این منطقه بین 170 تا 220 میلی‌ متر متغیر است و بیشترین میزان بارش در ماههای آذر و دی است. در تمام تابستان هوا خشک و بدون بارندگی است. جریان عمومی هوا در این منطقه بادهای باران‌ زای غربی می ‌باشد. امتداد این جریانات با جهت کلی کوههای البرز تقریباً موازی است و تأثیر کوههای مزبور به عنوان عامل کاهش دهنده سرعت باد در دره‌ های کوهپایه ‌ای جنوبی ظاهر می‌ شود. پیشروی دامنه‌های جنوبی ارتفاعات شرق کرج سبب انحراف بادهای سطحی به سوی منطقه 18 می‌گردد و سرعت نسبی باد را در این منطقه افزایش می ‌دهد (وبسایت شهرداری منطقه 18، 1393 http://region18.tehran.ir).
در منطقه 18 عمدتاً شیب طبیعی از سمت شمال به طرف جنوب و جنوب غربی بوده و نقشه توپوگرافی منطقه خود موید این مطلب است و در حال حاضر شبکه فاضلاب در منطقه وجود نداشته و جریان آبهای سطح الارضی در شعب مذکور از طریق مسیلهای طبیعی موجود و کانالهای ایجاد شده انجام می گیرد. وضعیت و اطلاعات مربوط به مسیلهای موجود در منطقه به شرح ذیل می باشد.
1- رودخانه کن به طول 11 کیلومتر مبداء از مسیر بزرگراه فتح انتهای مسیر بزرگراه آیت اله سعیدی
2- نهر فیروز بهرام به طول 22 کیلومتر، مبداء از مسیر شهرک سعادتیه انتهای مسیر بزرگراه تهران-ساوه
3- رودخانه چیتگر (زرنان) به طول 6 کیلومتر، مبداء از مسیر بزرگراه فتح انتهای مسیر شهرک مهدیه
4- رودخانه پرنان به طول 10 کیلومتر، مبداء از مسیر شهرک پرنان انتهای مسیر شهرک احمدآباد مستوفی
5- رودخانه کرج به طول 13 کیلومتر، مبداء از مسیر شهرک امین آباد انتهای مسیر بزرگراه تهران-ساوه
6- رودخانه بادامک به طول یک کیلومتر، مبداء از مسیر شهرک امین آباد انتهای مسیر تقاطع رودخانه کرج
7- رودخانه باباسلمان به طول 12 کیلومتر، مبداء مسیر شهرک باباسلمان انتهای مسیر بزرگراه تهران-ساوه
8- رودخانه شادچای به طول 6.5 کیلومتر، مبداء از مسیر شهرک رضی آباد بالا انتهای مسیر شهرک دینار آباد
از مسیلهای ذکر شده به جز رودخانه شادچای بقیه رودخانه ها فصلی و به جز موارد 3 و 4 بقیه بحران ساز بوده و می بایستی تدابیر خاص حفاظتی شهر برای آنان پیش بینی گردد (برنامه عمرانی پنجساله 86-82 منطقه 18، 1381: 12).

3-7- خصوصیات ژئومورفولوژی منطقه 18
3-7-1- ژئومورفولوژی اقلیمی
جهت کلی جریان رودها در سطح کل استان تهران از شمال به جنوب و از شرق به غرب می ‌باشد. به دلیل عدم وجود رودخانه مهم در سطح منطقه 18 تأثیرات ژئومورفولوژیکی رودخانه در این منطقه قابل پیگیری نمی ‌باشد. جهت جریان آبهای زیرزمینی از شمال به طرف جنوب و جنوب‌ شرق می ‌باشد که از توپوگرافی دشت و نواحی تغذیه خود تبعیت می‌کند، سرعت آبهای زیرزمینی منطقه 18 در مقایسه با سایر نقاط شمالی شهر تهران کمتر است (به دلیل شیب کم این منطقه و تأثیر آن بر طبقات زمین ‌ساختی زیرزمین) و بعلت دانه ریز بودن آبرفت و رسی شدن خاکها غیرقابل نفوذ شده و سطح آب زیرزمینی به سطح زمین نزدیک می ‌شود. بالا آمدن آب زیرزمینی در منطقه 18 بعنوان یکی از عوامل مؤثر در تخریب ساختمانها از محدودیتهای برنامه‌ریزی تلقی می‌گردد. همچنین بیلان آب در منطقه 18 بعلت تغذیه سفره‌های زیرزمینی از فاضلاب شهری باعث بالا رفتن سطح ایسایی سفره‌های آبی می ‌شود. بالا بودن سطح ایستایی سفره‌ های آبی زیرزمینی در استحکام عناصر کالبدی شهر مستقیماً تأثیر منفی می‌گذارد و بسیاری از عوامل دیگر از جمله نکات منفی بالا بودن سطح آب زیرزمینی برای منطقه 18 قابل شمارش است (وبسایت شهرداری منطقه 18، 1393 http://region18.tehran.ir).
3-7-2- ژئومورفولوژی ساختمانی
منطقه 18 از لحاظ ساختمانی و تشکیلات زمین‌ شناسی جوان است و در طی دوره‌ های میوسن‌ ـ پلی اوسن شکل نهایی آن ظاهر شده است. تغییرات زمین ‌شناسی از نظر مورفولوژیکی که امروزه ملاحظه می‌کنیم بیشتر از آغاز دوران چهارم زمین ‌شناسی یعنی از حدود 5/1 میلیون سال پیش تا عصر حاضر مربوط می ‌شود.
منطقه 18 از نظر توپوگرافی بر روی نواحی دشتی در ارتفاعات 900 تا 1500 متری قرار دارد که با شیب ملایمی از شمال به جنوب (2 درصد) و از غرب به شرق در قسمت جنوب‌ شرقی شهر تهران گسترش یافته است. شیب منطقه 18 از حوالی انقلاب تا انتهای محدوده این منطقه 2 درصد است که در مقایسه با قسمتهای شمالی بسیار پایین می‌باشد.
جنس خاکهای منطقه 18 از خاکهای آهکی و رسی با بافت بسیار ریز پوشیده شده است و از اراضی حاصلخیز کشاورزی می‌باشد.
گسلهای متعددی در سطح شهر تهران وجود دارند. دو گسل اصلی این شهر عبارتند از گسل شمالی در جهت شرقی و غربی و گسله جنوبی نیز در امتداد شرقی غربی که در حوالی کرج این دو گسل به همدیگر متصل می‌شوند و کل سطح شهر تهران را بصورت جزیره‌ ای جدا از سایر تشکیلات زمین ساختی درمی ‌آورند. منطقه 18 بر روی خط اصلی گسل جنوبی که از کهریزک عبور کرده و پس از گذشتن از دشت ورامین و در حاشیه جنوبی ارتفاعات کوه سرخ به طرف دشت تهران امتداد می ‌یابد و از منطقه 18 عبور می کند و پس از منطقه 18 در حوالی کرج به گسل شمال تهران متصل می ‌شود. علاوه بر گسل اصلی در منطقه 18، گسلهای متعدد دیگری در جهات مختلف امتداد دارند. بطوریکه 616/5 کیلومترمربع از منطقه 18 در محدوده حریم گسلها قرار دارند که یکی از موانع عمده توسعه شهری در این محدوده می ‌باشند (وبسایت شهرداری منطقه 18، 1393 http://region18.tehran.ir).

3-8- خصوصیات جمعیتی، اجتماعی، اقتصادی، صنعتی، سیاسی و خدماتی منطقه 18
3-8-1- خصوصیات جمعیتی و اجتماعی
3-8-1-1- روند تحولات جمعیت منطقه 18
از ویژگیهای جمعیتی این منطقه در طی دهه 1360 مهاجر پذیری گسترده، از شهرستان های تهران، همچون اسلامشهر و رباط کریم و برخی از استان های غربی کشور می باشد که سبب رشد سریع جمعیت و به وجود آمدن اجتماعات خودرو در منطقه گردیده است. این مهاجرت گسترده، ناشی از کشش منطقه و جاذبه هائی همچون قیمت ارزان تر مسکن و نزدیکی به مراکز صنعتی منطقه، واقع در شمال آن می باشد اما در طی دهه 1370، این نرخ مهاجرت کاهش یافته و رشد جمعیت در آن متعادل تر می گردد (فرخی، 1388: 97). این منطقه در سرشماری سال 1355، 211606 نفر جمعیت، سال 1365، 296430 نفر ، سال 1375، 298600 نفر ، سال 1385، 317110 نفر و در سرشماری سال 1390، جمعیت منطقه به 391368 نفر رسیده است.
جدول 3-3- جمعیت و نرخ رشد منطقه 18 طی دوره های 1390-1355
سال
توضیح
1355
1365
1375
1385
1390
جمعیت
211606
296430
298600
317110
391368
نرخ رشد
3.43
0.07
0.6
4.3
3-8-1-2- الگوی سنی جمعیت
همانطور که در جدول 3-4 قابل مشاهده است، گروه سنی 29-25 سال، بیشترین جمعیت (13.42 درصد) را در منطقه 18 به خود اختصاص داده است و گروه سنی صد سال و بیشتر، کمترین جمعیت (0.009 درصد) را به خود اختصاص داده است. طبق داده های آماری سال 1390، هرم سنی منطقه حاکی از جمعیت جوان در منطقه را دارد.
جدول 3-4- جمع و درصد جمعیت منطقه 18 در گروه های عمده سنی در سال 1390
سن
مرد و زن
مرد
زن

جمع
درصد
جمع
درصد
جمع
درصد
4-0 ساله
31751
8.11
16225
8.12
15526
8.09
9-5 ساله
27703
7.07
14244
7.13
13459
7.01
14-10 ساله
26603
6.79
13714
6.86
12889
6.72
19-15 ساله
28894
7.38
14419
7.22
14475
7.54
24-20 ساله
43107
11.01
20482
1.26
22625
11.79
29-25 ساله
52541
13.42
25962
13.00
26579
13.86
34-30 ساله
44551
11.38
23426
11.73
21125
11.01
39-35 ساله
33321
8.51
17948
8.99
15373
8.01
44-40 ساله
26248
6.70
14256
7.14
11992
8.25
49-45 ساله
20467
5.22
10460
5.23
10007
5.21
54-50 ساله
17658
4.51
8758
4.38
8900
4.64
59-55 ساله
12936
3.30
6412
3.21
6524
3.40
64-60 ساله
8908
2.27
4491
2.24
4417
2.30
69-65 ساله
6229
1.59
3282
1.64
2947
1.53
74-70 ساله
4421
1.12
2446
1.22
1975
1.03
79-75 ساله
2976
0.76
1659
0.83
1317
0.68
84-80 ساله
1779
0.45
802
0.40
977
0.50
89-85 ساله
840
0.21
408
0.20
432
0.22
94-90 ساله
185
0.04
99
0.04
86
0.04
99-95 ساله
61
0.01
37
0.01
24
0.01
صد ساله و بیشتر
39
0.009
9
0.004
30
0.01
نامشخص
150
0.038
84
0.04
66
0.03
مأخذ: مرکز آمار ایران، 1390

نمودار 3-1- هرم سنی منطقه 18 در سال 1390

مأخذ: مرکز آمار ایران، 1390، ترسیم نگارنده
3-8-1-3- خانوار و بعد خانوار
در سال 1390 تعداد خانوار منطقه 18، 115151 نفر و میانگین بعد خانوار 3.39 نفر می باشد.
جدول 3-5- تعداد و بعد خانوار منطقه 18
منطقه 18
سال 1390

تعداد جمعیت
تعداد خانوار
بعد خانوار

391368
115151
3.39
مأخذ: مرکز آمار ایران، 1390

3-8-1-4- مهاجرت
به استناد سرشماری سال 1390 جمعاً 17973 نفر از دیگر نقاط کشور و یا خارج از کشور وارد این منطقه شده اند. طبق نتایج سرشماری مهمترین علت مهاجرت به منطقه “پیروی از خانواده” و بعد از آن “دستیابی به مسکن” می باشد.
جدول 3-6- تعداد مهاجرین وارد شده طی 5 ساله گذشته به منطقه 18 بر حسب علت مهاجرت
علت
جمع
جستجوی کار
جستجوی کار بهتر
انتقال شغلی
تحصیل
ادامه تحصیل
انجام یا پایان خدمت وظیفه
دستیابی به مسکن مناسب تر
پیروی از خانواده
سایر
اظهار نشده
17973
2295
912
524
192
50
147
2439
9336
1187
891
مأخذ: مرکز آمار ایران، 1390
3-8-1-5- ویژگیهای اجتماعی جمعیت
میزان باسوادی منطقه 18 طبق سرشماری سال 1390، 57/88 درصد می باشد که از این میزان 91.59 درصد مردان و 85.43 درصد را زنان