کشورشان و همچنین دنیای پیرامونشان داشته باشند. طبعا شهروندان آگاه میتوانند سفیران بهتری باشند و کمک بیشتری به دموکراسی کنند. (بابلا، 2011)115
شهروندان با اطلاع، باید برای چالشهای جهانی مختلفی از جمله محیطهای کاری چندفرهنگی و همگونسازی فرهنگی آمادگی لازم را داشته باشند؛ شهروندانی که تاریخ خود را بهتر درک میکنند، بهتر میتوانند در تصمیمگیریهای سیاسی، مشارکت کنند و مشارکت مدنی تضمین میکند که تصویر خارجی یک ملت، انعکاسدهنده باورهای آن باشد. (همان، 2011)
در وبسایت مرکز دیپلماسی شهروندی وزارت امور خارجه آمریکا، در خصوص وظیفه و نقش افراد در اجرای دیپلماسی شهروندی آمده است: افراد «حق» دارند و حتی «مسئولیت» دارند که به شکلگیری روابط خارجی ایالات متحده کمک کنند. شهروندان دیپلمات میتوانند دانشجویان، اساتید، ورزشکاران، هنرمندان، بازرگانان، فعالان حقوق بشر و محیطزیست باشند. آنها برای برقراری گفتگویی موثر و سودمند با سایر مردم جهان، احساس مسئولیت میکنند. (برگرفته از سایت مرکز دیپلماسی شهروندی، 2013)
بنابراین، شهروند دیپلمات به فردی اطلاق میگردد که خود را برای برقراری ارتباط دوجانبه با شهروندان سایر کشورها به منظور ایجاد حسن تفاهم و دستیابی به دیدگاهها و ارزشهای مشترک، مسئول میداند. وی با استفاده از رسانههای نوین و یا سایر امکانات و وسایل، به ارائه تصویری مطلوب و مساعد از کشورش میپردازد؛ در عین حال که به هویت ملی، ارزشها، دیدگاهها، فرهنگ و تاریخ کشورهای دیگر نیز احترام میگذارد. هنرمندان، ورزشکاران، بازرگانان، فعالان حقوق بشر و محیطزیست و تکتک افراد جامعه، میتوانند یک شهروند دیپلمات باشند.
یک شهروند دیپلمات باید:
با سعه صدر و با ذهنی باز به دیگران گوش فرا دهد.
تاریخ، فرهنگ و روشهای مختلف زندگی و تفکر دیگران را یاد بگیرد.
به دیدگاهها و نظرات دیگران احترام بگذارد.
کشورها و مکانهای مختلف دنیا را با دقت و گشودگی، مورد کاوش و بررسی قرار دهد.
برای درک مردم مختلف سراسر دنیا و سروکار داشتن با آنان، فعالانه وارد عمل شود.
مشتاقانه تمایل داشته باشد در جامعه جهانی تغییرات مثبت ایجاد کند.
شهروندان دیپلمات، اغلب مردمانی عادیاند که به ویژه در زمینههای آموزشی، فرهنگی، و فعالیتهای بشردوستانه، مشارکت نموده و برنامههای مختلفی را به انجام میرسانند. (همان، 2013)

2 – 7 محدودیتهای دیپلماسی شهروندی
فرآیندهای غیررسمی همواره در معرض آسیبهای محیط بیرونی هستند. مشارکتکنندگان در دیپلماسی شهروندی، در مقابل سیاست، رسانهها و افکار عمومی باید پاسخگو باشند. گاهی اوقات شهروندان مورد آزار و اذیت و یا مورد تهدید واقع میشوند. چنین حملاتی، مشارکتکنندگان را به ستوه آورده و از ادامه کار بازمیدارد. علاوه بر این، آنها باید بین گروههای درگیر، موازنه ایجاد کنند در عین حال که موقعیت خود را نیز حفظ میکنند. این در حالی است که اغلب گروهها از نظر قدرت با یکدیگر در شرایط یکسانی نیستند و همین مسئله بر دیدگاه مشارکتکنندگان تاثیر میگذارد. گروههای ضعیفتر گاهی اوقات این فرآیندها را، نادیده گرفتن نابرابریها تلقی میکنند، و بالاخره اینکه میانجیگران غیررسمی به منابع گسترده و زمان قابل توجه نیاز دارند که همیشه در دسترس نیست. (برگس،2013)116
«برنت ایستوود»117، استاد دانشگاه «جورج میسون»118، معتقد است، هنوز معلوم نیست تلاشهای دیپلماسی شهروندی تا چه حد در بهبود تصویر یک کشور در خارج از مرزهای آن موثر بوده است، اما قطعا میتوان گفت دیپلماسی شهروندی، گام برداشتن در مسیر درست است. انتقال رفتارها و نگرشهای یک ملت در برقراری ارتباط با شهروندان سایر کشورها، سهم حیاتی از یک استراتژی رو به توسعه روابط بینالمللی میباشد. (ایستوود، 2007)119

مطلب مرتبط :   اعتماد، معرفتی، آن‌ها، صدق، تأملی

2 – 8 نمونههایی از کاربرد دیپلماسی شهروندی
2 – 8– 1 نقش دیپلماسی شهروندی در روابط میان هند و پاکستان
طی چند دهه، روابط میان دولتهای هند و پاکستان، با بیاعتمادی و بدگمانی دوطرفه همراه بوده و هر دو کشور، یک مسابقه تسلیحاتی زیانباری را دنبال کردهاند و بحرانهای متعددی را یکی پس از دیگری به وجود آوردهاند، بطوری که دیگر فرصتی برای برقراری روابط دوجانبه باقی نمانده است. دیپلماسی رسمی میان دو کشور به نتایجی مبهم و نامعلوم و بدون اظهارنظرهای عینی و محسوس خاتمه یافته است. از آنجا که دو دولت هند و پاکستان قادر نبودند به نقطهنظرات مشترک دست یابند، گفتگوهای غیررسمی «مردم با مردم» بین هند و پاکستان آغاز شد تا صلح و درک دوجانبه میان دو ملت را افزایش دهد. متعاقبا، هنگامی که مشارکت شهروندان هر دو کشور برای ساختن آینده بهتر و دستیابی به صلح، در این زمینه افزایش یافت، دیپلماسی شهروندی جایگاه و موقعیت بهتری به دست آورد. (برگرفته از سایت دیپلماسی عمومی هند)120
«آنا داوسون»121در مورد تعارضات هند و پاکستان، که چندین دهه به طول انجامیده است، مینویسد: دیپلماسی شهروندی، میتواند با تفکر منفی ملتها راجع به یکدیگر، از طریق تعامل مردم با مردم مقابله نماید. امروزه، گروههای مختلفی از دیپلماتهای شهروند، در هند و پاکستان، در نقاط مرزی دو کشور گردهم میآیند تا زمینههای مشترک و ابزاری برای دستیابی به آیندهای آرام بیابند. «انجمن رسانههای آزاد آسیای جنوبی»122متشکل از روزنامهنگاران هندی و پاکستانی است که برای فراهم آوردن منابع خبری معتدل و میانهرو و مقابله با رسانههای افراطی ملیگرا و تصاویر رسانهای که دیگران را به جنون میکشاند، با هم همکاری میکنند. «انجمن حقوق بشر آسیای جنوبی»123برای ایجاد ابزاری برای حمایت از حقوق بشر، برابری جنسیتی، عدالت و تقویت تعامل منطقهای فعالیت میکند. «فروم مردم هند و پاکستان برای صلح و دموکراسی»،124جایگاه برجستهای در میان گروههای شهروندی دارد که مباحثی همچون کاهش هزینههای نظامی دو کشور و ارائه آموزشهایی که مبتنی بر خصومت میان دو کشور نباشد، در آن مطرح میگردد. 25 نفر از اعضای این گروه اینترنتی، از هر دو کشور هند و پاکستان، برای اولین بار در سال 1994 در «لاهور» پاکستان با یکدیگر دیدار و گفتگو کردند. امروزه این گروه، همایشهای متعددی را به طور متناوب در هر دو کشور برگزار میکند و صدها نفر از مردمی که به افزایش درک دوجانبه و حرکت به سوی صلح علاقهمنداند، در آنها شرکت میکنند. آخرین گردهم آیی این مجمع، از 28 الی 31 دسامبر 2011، در «اللهآباد» هند برگزار گردید. (داوسون، 2011)
منتقدان دیپلماسی شهروندی غیررسمی معتقدند که پیامدها و نتایج حاصل از این همایشها و اجلاسیهها، هرگز به فرآیندهای واقعی سیاستگذاری در هند و پاکستان راه نخواهند یافت. شاید در واقع چنین استدلالی درست باشد، اما نمیتوان این واقعیت را نادیده گرفت که بکارگیری دیپلماسی شهروندی، فضای مساعدی به وجود میآورد که در آن تصمیمات رسمی میان دولتها منجر به پیامدها و نتایج مثبتی میگردد. با برقراری ارتباط مردم با مردم، بسیاری از تعصبات و سوگیریهای هر دو ملت نسبت به یکدیگر کمتر میشود. هنگامی که بیاعتمادی و بدگمانی دوطرفه بین دو کشور شایع و غالب است، کانالهای ارتباطی میان مردم، میتوانند به آن دسته از جنبههای انسانی بپردازند که دولتها از انجام آن عاجزند. (همان، 2011)
در حالی که دیپلماسی شهروندی، ابزار غیررسمی دیپلماسی است، هر دو کشور میتوانند با استفاده از روشهای مختلفی، از تعامل مردم با مردم حمایت کنند. کم کردن محدودیتهای مربوط به صدور ویزا، افزایش حمل و نقل عمومی میان هند و پاکستان و افزایش تبادل رسانهای، ورزشی، هنری، تنها چند نمونه از راهکارهایی است که میتواند به توسعه و ترویج یک محیط مساعد برای درک دوجانبه کمک کند. دو دولت هند و پاکستان میتوانند با حمایت از دیپلماسی شهروندی غیررسمی که مدتهاست به اجرا درآمده، به ایجاد محیط بهتری برای آینده روابط رسمی میان دو کشور کمک کنند. (همان، 2011)

مطلب مرتبط :   عدالت، ترمیمی، اجتماع، ترمیمی،، متخلف

2 – 8 – 2 انجمن رهپویان صلح125 
در سال ۱۹۱۴ گروهی از فعالین جامعه مدنی در کشور سوئیس گردهم آمدند تا شاید راهکاری جهت جلوگیری از وقوع جنگ بیابند.  متاسفانه تا قبل از پایان این گردهمایی، جنگ جهانی ‌اول در اروپا آغاز شده بود.
در راه بازگشت از این گردهمایی، «هنری هاچ کین»126 انگلیسی ‌و «فردریک زیگموند شلتز»127 آلمانی، ‌عهدی با هم بستند که شروع جنگ و دشمنی دو دولت، دلیلی بر عدم فعالیت برای صلح نباشد. این دو در همان ایستگاه قطار تصمیم گرفتند تا راهکاری برای ایجاد صلح و جلوگیری از خشونت بیابند. بر اساس این عهد، این دو و تعدادی از دوستانشان در دسامبر ۱۹۱۴ در انگلستان گرد هم آمدند و گروه رهپویان صلح را پایهگذاری کردند. (برگرفته از سایت ویکیپدیا)
از این تاریخ به بعد، رهپویان صلح یک سازمان چندمذهبی ‌و بینالمللی شد که اکنون در بیش از ۴۰ کشور و در هر ۵ قاره نمایندگی ‌و شعبه دارد. یکی‌از ارکان مهم و اصلی ‌این سازمان، ایجاد و برقراری دیالوگ و مصاحبه بین مذاهب مختلف با هدف ایجاد شناخت بیشتر بین این مذاهب می‌باشد. از این رو، اعضا و گروههایی که این سازمان را تشکیل میدهند مسیحیان، مسلمانان، کلیمیان، بوداییها و سایر گروهها و شعب اهل ایمان بوده که در جهت ایجاد فهم بیشتر از یکدیگر، از طریق دیالوگ و بر اساس اصل خشونتپرهیزی تلاش مستمر دارند. (برگرفته از سایت انجمن رهپویان صلح)128
هر چند موسسه رهپویان صلح، یک سازمان آمریکایی است، اما باید تاکید نمود که مواضع آن بسیار متفاوت و بعضا متضاد با سیاستهای رسمی حکومت آمریکاست. این موسسه همواره با اقدامات جنگ طلبانه دولت آمریکا بر علیه سایر ملل، مخالفت ورزیده و تاکید داشته است که هر گونه جنگ و خشونت، با آرمان برقراری صلح جهانی مغایر است. (همان، 2012)
انجمن رهپویان صلح، فعالیتهای خود در زمینه امور ایران را از اوایل سال 1384 آغاز نمود. هدف اصلی آن، آشنا نمودن مردم آمریکا با کشور و جامعه ایران و یافتن راهکارهایی برای پایان خصومت بین ایالات متحده آمریکا و ایران است. از آنجا که در طول 25 سال گذشته، روابط دو کشور بسیار محدود بوده و رسانههای گروهی نیز تنها با بزرگنمایی اختلافات، به تشدید سوءتفاهمات دامن زدهاند، موسسه تصمیم گرفته است تا با اعزام گروههایی از شهروندان آمریکایی به ایران، نخستین گام را برای ایجاد فضای مناسب جهت اعتمادسازی بوجود آورد. هیئتهای رهپویان صلح، چندین بار به ایران سفر کردهاند و در طول مدت اقامت خود به ایران، با فرهنگ و جامعه ایرانی از نزدیک آشنا شده و تلاش میکنند تا در بازگشت به آمریکا، یافتههای خود در مورد ایران را با سایر شهروندان آمریکایی در میان بگذارند. اعضای هیئتها متشکل از اساتید دانشگاه، دانشجویان

دسته بندی : علمی