دیدگاه های نظری بزهکاری

نظریه ها و مدل های گوناگونی برای تبیین گسترش رفتارهای بزهکارانه توسط جامعه شناسان و اندیشمندان حوزه های تربیتی و روان شناسی مطرح شده است که در این قسمت به پاره ای از این تئوری ها پرداخته می شود .

نظریه کنترل اجتماعی بر این باور است که بزهکاری نتیجه فقدان پیوندهای اجتماعی بین نوجوانان و یک یا چند نهاد متعارف موثر همچون والدین ، معلمین به عنوان مدل های نقشی ، مدرسه و یا برنامه های اجتماعی به عنوان خطوط متعارف فعالیت ها می باشد ( 47 ) و ( 48 ) . مدل شکست تحصیلی بر این اعتقاد است که رفتار اختلال سلوک به واسطه ی پیشرفت  تحصیلی ضعیف رخ می دهد ( 49 ) . تئوری اوقات فراغت ملال انگیز مدعی است که وقتی تهیج ، چالش و یا تحریک شدن به طرقی رفع نشود که به لحاظ اجتماعی مورد تایید است ، نوجوانان احتمالا درگیر در رفتارهای بزهکارانه می شوند که شامل پرخاشگری ، تشکیل گروه های تبهکاری و مانند آن ها است ( 50 ) و  ( 51 ) . نظریه پردازان کنش کتقابل نمادی جرم و بزهکاری ، به دوران مید و کولی بر می گردند و تاکید بر اهمیت هویت یا خودپنداره به عنوان پیش بینی کننده ی مهم رفتار دارند (52) . نظریه هم نشینی افتراقی که بر اهمیت تعاریف ی زیان به عنوان علت جرم تاکید می کنند ، مبتنی بر کنش متقابل نمادی است (53) . همچنین مدل فشار اجتماعی مدعی است که نوجوانان ، به خصوص نوجوانان ، با پایگاه های اجتماعی – اقتصادی پایین تر ، هنگامی به رفتارهای بزهکارانه می پردازند که از طریق کانال های مشروع و قانونی نتوانند نیازهای خودشان را برآورده سازند . آن ها احساس ناکامی کرده و نسبت به کسانی که در اطرافشان هستند ، اعمال خشونت خواهند داشت ( 54 ) .

مطلب مرتبط :   دینی، بازسازی، مسلط، گفتمان، به‌این

2 – 4 – 7 انواع بزهکاری

از نظر اجتماعی ، بزهکاری را به سه دسته تقسیم کرده اند .

1 : بزهکاری بر علیه اشخاص عادی جامعه ، مانند : ضرب و جرح ، تجاوز به عنف ، کشتن عمد یا غیر عمد.

2 : بزهکاری بر علیه دارایی و مالکیت دیگران ، مانند : دزدی ، جعل اسناد .

3 : بزهکاری بر علیه نظم عمومی مانند فحشا و خرید و فروش مواد مخدر ( 41 ) .

 

2 – 4 – 8 نوجوانی و بزهکاری :

نوجوانی پشت سر گذاشتن موقعیت کودکی و دوره ی آمادگی برای ورود به زندگی اجتماعی و پذیرش مسوولیت های بزرگسالی است . از آنجا که صفت اصلی این دوره ورود به اجتماع بزرگسالان است ، چه از حیث مدت و چه از لحاظ صفات خاص ارتباط بسیار بزرگی با محیط دارد و این خصوصیات می تواند ، واکنش های خاصی را از سوی نوجوانان موجب شود ( 8 ) . هر گاه دسترسی به استقلال اقتصادی و خودنامی زمانی تحقق پذیرد که میان جنبه های گوناگون مناسبت های روانی ، عدم تعادل و ناهمانگی وجود داشته باشد ؛ امکان بحران و واکنش های انحرافی افزایش می یابد . به عقیده ی ( بلوس ) جای تعجب نیست اگر نوجوانان به هنگام شناخت نقش و جای خود در یک فرهنگ گسترده دچار مشکل و بحران های روانی می شوند، زیرا در اجتماعی زندگی می کنند که نقش معینی برای او نمی شناسد و او را برای آن نقش تربیت نمی کند ( 8 ) .  مطالعات نشان داده است که اغلب رفتارهای پرخطر از جمله مصرف سیگار ، الکل ، مواد مخدر ،رفتارهای کنترل نشده جنسی ، اختلال سلوک در نوجوانی یعنی در سنین قبل از 18 سالگی آغاز می شوند ( 55) .

مطلب مرتبط :   شرم، احساسات، دورکیم، مجازات، اخلاقی
دسته بندی : علمی