……………………………………………………………………………………………..171
د. انواع شورا در قانون اساسی ……………………………………………………………………………………..172
ت. شورای اسلامی شهر ………………………………………………………………………………………………173
گفتار سوم: وظایف و اختیارات شورای شهر و شهرداری در چارچوب حکمرانی خوب شهری
الف. نقش شوراهای اسلامی شهر و وظایف آنها در چهارچوب نظام حکمرانی شهری…………………………………………………………………………………………………………………………..176
ب. وظایف و اختیارات شهرداری در چهارچوب حکمرانی خوب شهری……………………..181
ج. وظایف و اختیارات محوله به سایر نهادها ………………………………………………………………185
د. مراجع حل اختلاف شهری ……………………………………………………………………………………..187
گفتار چهارم: ساختار تشکیلاتی شهرداری کلان شهر شیراز
الف. حوزه شهردار ……………………………………………………………………………………………………….193
ب. معاونت ها ……………………………………………………………………………………………………………..193
ج. سازمان ها ……………………………………………………………………………………………………………..193
د. مدیریت ها ……………………………………………………………………………………………………………..194
ه. شهرداری مناطق……………………………………………………………………………………………………..195
گفتار پنجم: سنجش کمی، آماری شاخص های حکمرانی و مدیریت شهری در شیراز
الف. توضیح اجمالی پیرامون روش تحقیق، تکنیک های آماری در جامعه آماری……..197
ب. بررسی نتایج آماری مولفه های حکمرانی و مدیریت شهری در شهر شیراز ………..200
گفتار ششم: دستاوردهای حکمرانی خوب شهری در شهر شیراز
الف. مدیریت مشارکتی و مشارکت سایر کنشگران شهری در اداره امور شهر شیراز….233
ب. شفافیت ………………………………………………………………………………………………………………….236
ج. اصل قانونمندی به عنوان جوهره اصلی حکمرانی خوب شهری و حقوق عمومی….237
د. کادرسازی و استخدام نیروهای انسانی متخصص و شایسته ………………………………….237
پ. مسئولیت پذیری و پاسخگویی ……………………………………………………………………………..239
ت. اصل حسابرسی در شهرداری ………………………………………………………………………………..240
ث. کنترل و مبارزه با فساد …………………………………………………………………………………………241
ذ. نظارت و کنترل پذیری در شهرداری شیراز …………………………………………………………..242
ر. تمرکززدایی و واگذاری امور به سایر بخش ها از طریق توانمندسازی آنها …………….243
گفتار هفتم: آسیب ها، موانع و پیشنهادات در جهت تحقق حکمرانی خوب شهری در شهر شیراز
الف. آسیب شناسی حکمرانی خوب شهری در ایران ………………………………………………….244
ب. موانع تحقق حکمرانی خوب شهری در شهر شیراز ………………………………………………255
ج. پیشنهادات و راهبردهایی برای تحقق حکمرانی خوب شهری در شهر شیراز…………….259
نتیجه گیری …………………………………………………………………………………………………………………………266
نتیجه گیری کلی ………………………………………………………………………………………………………………..267
منابع …………………………………………………………………………………………………………………………………….275
پیوست شماره یک ………………………………………………………………………………………………………………..299
پیوست شماره دو …………………………………………………………………………………………………………………..306
پیوست شماره سه …………………………………………………………………………………………………………………312

فصل نخست
مقدمه و کلیات تحقیق

الف.بیان مسئله
در دو دهه اخیر «حکمرانی خوب»1 یکی از رایج‌ترین اصطلاحات و مفاهیم مورد استفاده در محافل آکادمیک دانشگاهی و پژوهشی بوده است و پیرامون آن، پژوهش‌ها و بررسی‌های کمی و کیفی قابل توجهی صورت گرفته است. گرچه این اصطلاح در دو دهه اخیر، به شکل فزاینده‌ای رایج شده است، با این وجود، فاقد پیشینه نیست و در طول تاریخ و نیز در ادیان مختلف به ویژه اسلام از مفاهیم مشابه با آن استفاده شده است.
حکمرانی خوب در نقطه مقابل حکمرانی بد طرح شده و به اعمال حکومت بر مبنای شاخص‌هایی همچون: تعامل مستمر حکومت با شهروندان، گروه‌ها، تشکلات و اصناف، مشارکت دادن آن‌ها در تصمیم‌گیری‌ها، حاکمیت قانون، پاسخگویی، مسئولیت پذیری و نظارت پذیری حکومت‌های مرکزی و حکومت‌های محلی، شفافیت در عملکرد حکومت، گسترش عدالت و تلاش برای کاهش نابرابری‌ها و تبعیض‌ها و مانند آن اطلاق می‌شود. «حکمرانی خوب شهری» نیز اصطلاحی است که در ذیل عنوان کلی حکمرانی خوب و با همان ویژگی‌ها و شاخص‌های فوق، البته در سطح شهری قابل بررسی و اطلاق است. در دنیای آکنده از ارتباطات و آگاهی‌های گسترده و جامعه شهری متنوع و پیچیده، فرایندهای یک سویه و غیر مشارکتی حکمرانی، دیگر اهمیتی ندارند لذا حکمرانی خوب شهری بر مبنای حکمرانی مشارکتی بسیار ضرورت یافته است تا پاسخگوی نیازهای متنوع و رشد یابنده جامعه شهری پیچیده گردند.
حکومت را نباید با حکمرانی، یکی تلقی کرد. حکومت متشکل از نهادهای سیاسی – اداری و دستگاه‌های قانون گذاری، اجرایی، قضایی است که عهده دار بر قراری نظم و امنیت، اداره جامعه و رفع نیازهای متعدد مردم هستند، حال آنکه، حکمرانی به فرایندهای تصمیم گیری، چگونگی اعمال قدرت، تعامل‌های دو سویه دولت و شهروندان اشاره دارد. به مفهوم دیگر، حکمرانی به پویش‌ها یا فرایندهای تصمیم‌گیری، شیوه کاربرد قدرت و تعامل‌های دولت و شهروندان اشاره دارد. در ضمن حکمرانی خوب با ویژگی‌هایی همچون حکومت قانون، مدیریت کارآمد، پاسخگویی و روشن بودن رفتارها و تصمیم‌های حکومت و روشن بودن رفتارها و تصمیم‌های حکومت، نظارت‌های نهادمند، عدالت‌گستری، امنیت گستری، توزیع عادلانه و منطقی کالاها، خدمات و ارزش‌های بنیادی، مشارکت سیاسی و مدنی گروه‌ها و نهادهای مدنی و کاهش چشمگیر فساد و تبعیض در زمینه‌های گوناگون همراه خواهد بود(سردارنیا،1389: 71). به طور بنیادی، حکمرانی در مورد اعمال قدرت، تعامل و پاسخگویی است و با پرسش‌های مهمی همچون، چگونه تصمیم‌ها اتخاذ می‌شوند، چه کسی یا کسانی تصمیم گیر هستند، تعامل دولت و شهروندان چگونه باید صورت گیرد؟ مرتبط است و این پرسش‌ها را می‌توان در سطح محلی، منطقه‌ای، کشوری، جهانی مطرح کرد.
در چند دهه اخیر، نوسازی و تحولات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی شتابان در کشورهای جهان از یک سو و انقلاب ارتباط و اطلاعات و جهانی شدن شتابان از سوی دیگر منجر به پیچیده‌تر شدن جوامع و روابط بین حکومت‌ها و جامعه‌هایشان و نیز در سطح جهانی به در هم تنیدگی بیشتر جوامع و حکومت‌ها شده‌اند. در بستر تحولات یاد شده، این پیچیدگی و تنوعات در سپهرهای داخلی، منطقه‌ای و جهانی، فرایندی طبیعی است؛ در عین حال، پتانسیل بحران و بی‌ثباتی را نیز به همراه دارد. حکومت‌ها در بستر پیچیدگی‌های داخلی، منطقه‌ای و جهانی با چالش‌های گوناگون بالقوه و بالفعل مواجه می‌شوند، لذا توجه جدی و روزافزون آن‌ها به مقوله حکمرانی خوب و تحقق بخشیدن به شاخص‌های آن‌ها برای مدیریت مطلوب و کارآمد جامعه و کسب و استمرار بخشیدن به رضایت عمومی از حکومت‌ها، بسیار ضرورت دارد.
یکی از ابعاد تحول در جهان امروز، گسترش شهرنشینی و پیچیده‌تر شدن این عرصه از منظر تعاملات و ارتباطات در سطوح فردی، گروهی و نهادی، تنوعات نهادی، صنفی و نیز آگاهی‌های سیاسی و اجتماعی فزاینده شهرنشینان است. در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه، جامعه شهری به تبع پیچیدگی‌های نهادی، فیزیکی و ارتباطی و آگاهی فزاینده، به مراتب بسیار بیش از گذشته نسبت به حکومت و عملکردهای آن در نحوه مدیریت و حکمرانی شهری حساس بوده و واکنش نشان می‌دهد و حکومت‌ها و زیر مجموعه‌های نهادی آن در حوزه مدیریت شهری با تقاضاهای فزاینده اجتماعی، خدماتی، اقتصادی، سیاسی شهروندان مواجه شده‌اند؛ لذا توجه به مقوله حکمرانی خوب شهری برای مدیریت مطلوب و کارآمد شهری و خدمات رسانی به هنگام، کافی، منصفانه، عدالت جویانه و قانونمند در زمینه‌های گوناگون بیش از گذشته ضرورت می‌یابد.
در این راستا باید خاطر نشان کرد که پیچیده‌تر شدن شهرها و شهرنشینی در جهان امروز، قطعاً پیچیده‌تر شدن حکومت را می‌طلبد؛ لذا توجه به حکمرانی خوب شهری با شاخص‌هایی مانند: مشارکت دادن شهروندان در تصمیم‌سازی و نظارت آن‌ها، پیچیدگی نهادی، کادر سازی از نیروهای انسانی توانمند، حاکمیت قانون، پاسخگویی، شفافیت در تصمیم گیری‌های شهری و مناسبات، رفع بحران‌ها و جلوگیری از بحران‌های سیاسی و اجتماعی بزرگ در جامعه شهری بسیار ضروری است.
شایان ذکر است که موضوع حکمرانی خوب شهری، قلمرو گسترده‌ای دارد، و پرداختن به این قلمرو گسترده منطقی نیست و در ضمن محدودیت زمانی و نیز اصول علمی تحقیق چنین امری را مجاز نمی‌سازد، لذا در ای

مطلب مرتبط :