اصلی خلقت:
ما انسان را از گِل خشکیده‏اى (همچون سفال) که از گِل بد بوى (تیره رنگى) گرفته شده بود آفریدیم.66
11.تساوی در ماهیت و مختصات از جمله در عقل و وجدان:
و سوگند به (نفس لوّامه و) و جدان بیدار و ملامتگر (که رستاخیز حقّ است)!67
بلکه انسان خودش از وضع خود آگاه است، هر چند (در ظاهر) براى خود عذرهایى بتراشد68
12.تساوی در برابر حقوق طبیعی و وضعی قوانین لازم
3.4.8.1 گفتار سوم ) اصل جاودانه بودن
اسلام انسان را موجودی جاودانه می داند و با مرگ تنها از دنیایی به دنیای دیگر منتقل میشود. لذا دستورات و قوانین اسلام یبه گونه ای مدون شده است که سعادت دنیا واخرت را تأمین نماید و انسان را به تعالی برساند در جهان بینی اسلام دنیا مقدمه آخرت است و انسانی که در جستجوی نیک بختی است باید از تمام ظرفیت های خود بهره جوید و همه هستی را وسیله ای برای رسیدن به ارمان های الهی اش بداند تا اصل معنای واقعی انسان در وجودش متبلور شده و او را به کمال برساند و انسانی که دنیا را صراف جهان مادی نمیداند با رویکردی اخلاقی و انسانی اعمال خود را تنظیم می کند و برای زندگی جاودانه خویش نیز می کوشد. دستورات اسلام نیز جامع و مانع است و تمام ابعاد را در نظر گرفته است. حقوق اجتماعی که در اسلام وضع شده است برای همه انسان ها و ابدی است و نمی توان این حقوق را با گذشت زمان از افراد سلب نمود.
5.8.1 مبحث چهارم) تاریخ حقوق بشر
1.5.8.1 گفتار اول)تعریف حقوق بشر
از ابتدای پیدایش مفهوم حقوق بشر تعریف زیادی از آن شده است ولی به طور کلی هرگاه از حقوق بشر می اید منظور آن دسته از حقوقی است که انسان صرفا به جهت انسان بودن از آن برخوردار می گردد .69
حقوق بشر عبارت از مجموعه از امتیازات متعلق به افراد یک جامعه و مقرر در قواعد موضوعه است که افراد، به اعتبار انسان بودن و در رابطه با دیگر افراد جامعه و با قدرت حاکم، با تضمینات و حمایت های لازم، از آن برخوردار می باشند70 .
2.5.8.1 گفتار دوم) زمینه حقوق بشر
حقوق بشر در تفکر تمام دانشمندان از قرون قبل از میلاد مسیح تا قرن حاضر وجود داشته و دستخوش تغییرات زیادی شده است. فیلسوفان یونان مانند افلاطون و ارسطو و پی از آن در قرون وسطی فیلسوفانی چون اکوینا س، ابلار و اگوستین درباره ماهیت انسان، حقوق او و تکالیفش اندیشه های زیادی داشتند و درباره حقوق انسان ها بسیار نوشته اند. اندیشه برخی از آنها مانند ابلار مبنای حقوق بشر در قرن جدید قرار گرفت .
ابلار با بیان عنوان (آگاهی من از ارزش خودم ) ارزش انسان رابه بشر یاد آوری نمود و این تفکرات زمینه برای مکتب پروتستان اماده ساخت. کلیسا و تفتیش عقاید و سلب آزادی ها به حدی بر مردم و افکار مردم فشار آورد که متفکرین به این فکر افتادند تا مکتبی جدید بسازند و بر علیه حاکمیت کلیسا اعتراض کنند. نقطه پایان دوره هزاره هزار ساله تاریک و دهشتناک سلب آزادی ها و کنترل قرون وسطا از یک طرف و نقطه آغاز نهضت بزرگ آزاد اندیشی و پاره کردن زنجیره اوهام و خرافات و تفتیش عقاید در اروپا رونسانس نامیده می شود. حاکمیت علم جانشین حاکمیت کلیسایی گردید و رهایی از حاکمیت کلیسا منجر به فردیت شد 71.
در قرون 17 و 18دانشمندان با تفکر اومانیستی انسان محور جهان را قرار دادند و منبع حقوق فطری که خداوند بود تبدیل به انسان شد. انسان معیار همه چیز گشت و قدرت تصمیم گیری و تشخیص در انحصار انسان قرار گرفت.
در این دوره عقل بشر منبع حقوق فطری شد وفلاسفه بر این باور بودند که انسان توانایی کشف و درک حقوق طبیعی را دارد. همچنین بنابر این نظریات هدف از تأکید بر حقوق طبیعی، حمایت از حقوق فردی عنوان شد، در حالی که پیش از آن هدف از تأکید بر حقوق فطری را اجرای اراده خداوند و تأمین طاعت از او می دانستند72 .
3.5.8.1 گفتار سوم ) اعلامیه های حقوق بشر و قرار دادهای بین المللی:
قرن بیستم نیز شاهد تحولات گسترده ای در حقوق بشر بود و اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق های بین المللی و ایجاد نسل های مختلف حقوق بشردر قرن بیستم واقع گشت و سبب تحول زیادی گردید. برخی از اعلامیه هایی که صادر شده است که به آنها می پردازیم.
1.3.5.8.1 اعلامیه حقوق بشر فرانسه
اولین اعلامیه حقوق بشر پس از انقلاب کبیر فرانسه در ماه اوت سال 1789م منتشر شد. این اعلامیه شامل 17 ماده بود و در قانون اساسی فرانسه و بعد اعلامیه جهانی حقوق بشر موثر بود.
2.3.5.8.1 اعلامیه جهانی حقوق بشر
این اعلامیه در دسامبر 1948 به صورت قطعنامه ش217در مجمع عمومی به تصویب رسید. این اعلامیه مورد توجه بسیاری از کشورها قرار گرفت و شامل 30 ماده است.
3.3.5.8.1 قراداد اروپایی حمایت از حقوق بشر و آزادی های اساسی
این قرار داد در تاریخ 4 نوامبر به تصویب رسیدو دارای 66 ماده استو از کامل ترین متون حقوق بشر است. دولت های اروپایی ملزم به رعایت این قوانین هستند و کلیه اشخاص حق دارند که اجرای این مقررات را درخواست کنند. در این قرار داد تأسیس یک دادگاه پیش بینی شده است که شکایات مربوطه را رسیدگی می کند.
4.3.5.8.1 منشور اجتماعی اروپا
این منشور در سال 1961 به تصویب رسید و هدف بهره مند شدن اتباع از حقوق اجتماعی مساوی بدون تبعیض از جهت نژاد، رنگ و جنس و مذهب است. این منشور به این موارد اشاره دارد:
حق شرایط کاری امن و سالم
حق برخورداری از امنیت اجتماعی
حق برخورداری از کمک های اجتماعی و پزشکی
حق سالمندان از برخورداری از حمایت 73

مطلب مرتبط :  

5.3.5.81 دیوان اروپایی حقوق بشر
در سال 1959 میلادی در کنار کمیسیون اروپایی حقوق بشر   دادگاه اروپایی حقوق بشر نیز تأسیس شد تا طی یک رسیدگی دو مرحله‌ای نقش نظارت بر اجرای کنوانسیون اروپایی حقوق بشررا ایفاء نماید.
به تدریج با افزایش تعداد اعضای کنوانسیون اروپایی و زیاد شدن تعداد متقاضیان مراجعه کننده به این دو نهاد نظارتی، مدت زمان رسیدگی به شکایات بسیار طولانی شده و به حدود 4 الی 5 سال انتظار برای رسیدگی به یک پرونده رسید. پرونده‌ها ابتدا در کمیسیون اروپایی حقوق بشر مطرح می‌شدند و در صورت تأیید کمیسیون مزبوربه دادگاه اروپایی ارجاع می‌شد. از این جهت در راستای کمتر کردن مدت زمان فرآیند رسیدگی و همچنین آسان‌تر نمودن شیوه رسیدگی با تصویب و لازم الاجرا شدن پروتکل‌ شماره 11، از نوامبر 1998 شاهد سیستمی تک مرحله‌ای برای رسیدگی و نظارت بر مقررات کنوانسیون اروپایی می‌باشیم. روتکل شماره 11 بدون آنکه هیچ تغییر ماهوی در مقررات کنوانسیون اروپایی یا ملاک‌ها ومعیارهای رسیدگی به شکایات در دادگاه اروپایی به وجود آورد با حذف کمیسیون اروپایی از فرایند رسیدگی نقش مهمی را در کاهش زمان رسیدگی به شکایات ایفاء نمود. البته کماکان با افزایش تعداد بسیار زیاد در خواست‌ها به دیوان باز هم روند رسیدگی نسبتاً طولانی است. با این حال نظام رسیدگی و فرایند آن از سیستمی دو مرحله‌ای تبدیل به یک مرحله شده و تا کنون بدین شیوه اداره می‍‍‍شود.74
6.3.5.8.1 اعلامیه اسلامی حقوق بشر
یکی از ابتکارات مهم سازمان کنفرانس اسلامی تدوین (اعلامیه اسلامی حقوق بشر )است که متن نهایی اش در 5 اوت 1990 به تصویب رسید و شامل 25 ماده است و حقوق و ازادی های عمومی را جزئی از دین مسلمین میداند.
7.3.5.8.1 میثاق های حقوق بشر
دو میثاق جدید در 16 دسامبر سال 1966 میلادی به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسیده است که از جهت حقوق مدنی و سیاسی پس از اعلامیه جهانی حقوق بشر ارزش زیادی دارد و در واقع مکمل آن است. یکی از آنها راجع به حقوق سیاسی و مدنی است و دارای یک مقدمه و 53 ماده است. و دیگری مربوط به حقوق اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی است و شامل یک مقدمه و 31 ماده است.

مطلب مرتبط :   مقاله با موضوع نوشته ای با کلید واژگان:

8.3.5.8.1 کنوانسیون اروپایی حمایت از حقوق بشر و آزادی های سیاسی
مراد از کنوانسیون اروپایی حقوق بشر که گاهی از آن به اختصار با نام کنوانسیون اروپایی نیز یاد می‌شود، در حقیقت «کنوانسیون اروپایی حمایت از حقوق بشر و آزادیهای اساسی»است که از آن با علایم اختصاری (ECHR) هم در برخی متون یاد می‌شود.
کنوانسیون مذکور از جمله اسناد تدوین شده توسط شورای اروپا است. این سند بلافاصله بعد از جنگ جهانی دوم به وسیله دولتهای عضو شورای اروپا در سال 1949 با هدف ارتقای فرهنگ، حیات سیاسی و اجتماعی اروپا و ترویج و توسعه حقوق بشر، دمکراسی و حاکمیت قانون در اروپا تدوین شد.
تدوین این سند و آغاز به کار زود هنگام و ایجاد شورای اروپا تا حدودی بیشتر در جهت نشان دادن واکنش و عکس العمل در قبال نقض های خطرناک، جدی و فاحش حقوق بشر بود که در اروپا در طول جنگ جهانی دوم به وقوع پیوسته بود. سرانجام پس از تلاشهای بسیاری که در راستای تدوین این سند صورت گرفت، کنوانسیون مذکور در چهارم نوامبر 1950 مورد تصویب قرار گرفت و در سوم سپتامبر  1953 میلادی لازم الإجرا شد.
سند مذکور از حیث معاهده ‌ای درزمره معاهدات عام والزام آور در حمایت  از حقوق بشر وآزادی های اساسی است که حقوق وآزادی های متعددی ر اپوشش داده و بر اعضای آن رعایت مقررات مندرج در آن الزام آور است و از طرفی با توجه به گسترۀ اجرایی این سند ازآنجایی که سند مذکور درسطح معین و مشخص منطقه ‌ای مجریمی ‌باشد از جمله اسناد منطقه‌ای درحمایت از حقوق بشر محسوب می‌شود.
 
الف ) اهداف تدوین
هدف اولیه از تدوین این کنوانسیون بیشتر حمایت از حقوق مدنی و سیاسی در مقابل حقوق اقتصادی اجتماعی و فرهنگی بود، اما چنین امری در نظرات دادگاه اروپایی حقوق بشر مورد تفکیک قرارنگرفت. تدوین کنوانسیون حاضر گامی بسیار مهم در جهت اجرای رویکردهای خاصی بود که در اعلامیه جهانی حقوق بشر سازمان ملل متحد (19489 مطرح شده بود.
 ب) ویژگی (ECHR)
یکی از مهمترین مزیت ها و ویژگی ممتاز سند حاضر این است که حق دادخواهی فردی را به رسمیت شناخته که به موجب این حق افراد و سازمانها حق دارند اختلافاتشان را با دولتهایشان در خصوص نقض حقوق مندرج در این کنوانیسون به نهادهای استراسبورگ (Strasbourg) ارایه نمایند تا در خصوص آنهارسیدگی صورت پذیرد.
 ج) ساختار (ECHR)
نهادهای استراسبورگ که متشکل از دونهاد بسیار مهم کمیسیون اروپایی حقوقبشر (درسال 1954 تأسیس شده) ودادگاه اروپایی حقوق بشر (درسال 1959 تأسیس شده) است که طی فرایند شکلی خاصی به دادخواهی‌های ارجاع شده رسیدگی می‌نمایند. البته لازم به ذکر است که در پی اصلاح ساختاری که مطابق پروتکل شماره 11 در سال 1998 صورت گرفته، دادگاه اروپایی حقوق بشر بطور مستقیم در خصوص موارد ادعای نقض حقوق وآزادیهای

دسته بندی : علمی