فرآیندهای شناختی تأکید دارد. (لرافشار, 1384, ص. 192) که هر سه بخش این طبقه‌بندی به‌طور مشخص شامل حوزه‌ای از مطالعات انسان‌شناسی رسانه‌ها می‌گردد.
مفاهیم انسان‌شناسی رسانه‌ها، ‌شامل دو مفهوم اصلی می‌گردد که هریک نقش بسزایی در فرآیند تولید و انتقال محتوا، تولید و تبادل معنا دارند. مناسک که شامل مجموعه‌ای از فعالیت‌های قالبی،‌ کلیشه‌ای، ‌تکرارپذیر و رسمی است. همچنین اسطوره مفهوم دوم آن است.
آنچه مشخص است اینکه انسان‌شناسی در رسانه با دو بعد همزمان، مناسک‌سازی و اسطوره‌سازی ارتباط تنگاتنگی دارد و زمانی بروز انسان‌شناسی رسانه‌ها تقویت می‌گردد که بر پویاکنش و واکنش اسطوره‌سازی و مناسک‌سازی در ساحت رسانه جریان داشته باشد. (Rothenbuhler & Coman, 2005, pp. 159-163)
3. رویکردهای برنامه‌ریزی ارتباطی در سازمان‌های رسانه‌ای
برنامه‌ریزی ارتباطات از دو محور اصلی آغاز می‌شود. سیاست‌های عمومی و زیرساخت‌های نظام ارتباطات از سوی دیگر برنامه‌ریزی به فناوری وابسته است و با آن شتاب می‌گیرد.
برنامه‌ریزی ارتباطی در سطح نظری فرآیندی است برای تدوین اهداف اجتماعی،‌ مرتبط ساختن آن‌ها با امکانات موجود در نظام ارتباطات و استفاده از فناوری برای فراهم آوردن بهترین گزینه‌ها؛
مسئله مورد توجه این حوزه، برنامه‌ریزی در سطوح مختلف برای یک نظام ارتباطی است. نظامی که همچون مجمعی سازمان‌یافته از اجزای مرتبط با‌هم و به‌عنوان واحدی ارگانیک تعریف شده است. این فرآیند در درون جامعه تحقق می‌یابد و افراد،‌ نهادها و گروه‌ها را در برمی‌گیرد؛ ازاین‌رو نظامی است مبتنی بر اعمال انسانی (هانکوک، 1383،‌ ص 170)
هر تئوری مدیریتی بر مبنای زاویه دید خاص ارائه دهنده آن بنا شده است. یا به عبارت دیگر،‌ ارائه کننده تئوری استعاره‌ای از سازمان را به‌عنوان پیش‌فرض در ذهن دارد که با توجه به آن از روش خود دفاع می‌کند. (Morgan‍, 1998, p. 22)
آیا اصولاً تصویر انسانی سازمان،‌ تصور علمی درستی به شمار می‌آید یا خیر؟ گردون براون معتقد است که «بدون توجه به اندازه و شکل سازمان، ‌هنوز هم سازمان‌ها تابع ابتکار عمل‌های پیچیده و واکنش‌های غیرقابل پیش‌بینی انسان‌هایی هستند که آن‌ها را به وجود آورده‌اند. این در حقیقت همان ماهیت انسانی سازمان‌ها می‌باشد.» (گوردون براون, 1382, ص. 5) همان‌طور روشن است که نویسندگانی سازمان را یک پدیده انسانی و دارای ماهیتی انسانی می‌دانند. این کار مفید در بیان انسان‌گونگی سازمان‌ها به‌ویژه سازمان‌های رسانه‌ای است.
«در عصر کنونی هر چه بیشتر کنکاش می‌کنیم با مسئله‌های مهم‌تری برخورد می‌کنیم و بیشتر متوجه می‌شویم که نمی‌توانیم آن‌ها را در ازایشان درک کنیم. آن‌ها مسئله‌های سیستمی هستند. یعنی هم‌ پیوسته و هم‌ وابسته‌اند.» (Capra, 1996) با یک تعریف ساده می‌توان گفت که سیستم یک کل درهم‌تنیده است که کارکرد آن به اجزایش به تعاملات آن اجزا وابسته است. روش علمی سنتی برای شناخت این سیستم‌ها تجزیه‌گرایی است. البته بدل دیگری غیر از تجزیه‌گرایی وجود دارد و روش آن کل‌گرایی است. کل‌گرایی با جزییات دقیق‌تر در کتاب‌های چک لند (1981) و جکسون (2000) مورد توجه قرارگرفته است. (جکسون, 1391, ص. 19-21)
برخی از مفاهیم و واژه‌های کلیدی برای تحلیل از امنیت بیشتری برخوردارند. باید توجه داشت که چگونگی ارتباط بین این مفاهیم بنیان‌های تجزیه‌وتحلیل نظریه سیستمی را شکل می‌بخشد. این مفاهیم عبارت‌اند از: ‌ثبات و تعادل، کنش متقابل، همبستگی،‌ سازگاری و انطباق، تحول و دگرگونی. (فرانکل, 1372, ص. 66)
ابتدایی‌ترین طبقه‌بندی سیستمی که مورد توجه می‌باشد، طبقه‌بندی‌ای است که معیار پیچیدگی را با وجه متمایز آن به‌کار می‌گیرد. درون سلسله مراتبی از پیچیدگی، بولدینگ «سیستم‌ سیستم‌های» نظری خود و سلسله‌مراتب سیستم‌ها را ارائه کرد.
• سطح1. چارچوب‌ها
• سطح2. ساعت‌گونه‌ها (عوامل متحرک)
• سطح3. فرمان شناسایی (بازخور)
• سطح4. سیستم‌های باز (تک‌یاخته)
• سطح5. تکوین-اجتماعی (گیاه)
• سطح6. سطح حیوانات
• سطح7. انسان
• سطح8. سازمان اجتماعی
• سطح9. ماوراء‌الطبیعه (ناشناخته)
سه سطح نخست سیستم‌ها، ‌از سیستم‌های مکانیکی و فیزیکی تشکیل شده و مورد علاقه و توجه دانشمندان علوم فیزیکی هستند. سه سطح بعدی سیستم‌ها که بیشتر سیستم‌های طبیعی را تشکیل می‌دهند، مورد توجه زیست‌شناسان،‌ گیاه‌شناسان و جانور شناسان می‌باشند. سه سطح باقیمانده،‌ یعنی سیستم‌های انسانی، ‌سازمان‌های اجتماعی و ماوراءالطبیعه مورد علاقه خاص دانشمندان علوم اجتماعی می‌باشد. (الوانی, 1386)
بر این اساس، و در یک جمع‌بندی باید گفت که؛ بدون داشتن رویکردهای انسان‌واره، در عمل همه دستاوردهای دانشی حوزه ارتباطات خالی از محتوای مؤثر خواهند بود. بدین معنا که نقطه عطف بروز شخصیت انسانی زنده و پویا، در تعریف مسیر عملکرد و توسعه رسانه‌هاست. در میان نظریات حوزه رسانه و ارتباطات، آنچه مشهود است، این است که به‌صورت کلان چه نظریات تاثیرات رسانه، چه نظریات هنجاری و یا نظریه‌های انتقادی، هر سه بر این مطلب صحه می‌گذارند که سازوکار تولید و پخش رسانه‌ها بر اساس ادبیات ذهنی و باورهای مالکان،‌ مدیران، و سیاست‌گذاران آن‌هاست. به‌علاوه،‌ کنش‌ها و واکنش‌های رسانه‌ای چه در درون خود و چه در قبال محیط ازآنجاکه با انسان و ابعاد مختلف حیات وی پیوندهای چندجانبه و همگرایی و هم‌راستایی دارد، دارای ماهیتی انسان‌گونه می‌باشد. بدین‌سان رسانه پدیده‌ای «انسان‌واره» است و بسان یک انسان پیشرفته و پیچیده و در حال «شدن» با ابعاد بسیار متنوع در یک زیست رسانه‌ای در حال تبادل با محیط رسانه‌ای می‌باشد.
درک و باور انسان‌واره بودن رسانه‌ها دارای اثرات قابل‌توجهی به امور مربوط به رسانه است. به این معنا که رسانه‌ها نیز موجودات انسان‌واره و دارای ساختار معرفی و ساختار جهان‌بینی هستند که بدون ساختار معرفی و جهان‌بینی امکان زیست در محیط رسانه‌ای را ندارد.
7-3-2 فضای نوین رسانه‌ای جهان
پیش‌ازاین گفته شد که، انعطافپذیری و قدرت انطباق با شرایط جدید، خود از ملزومات آرایش رسانهای است و دستیابی به چنین آرایشی، نیازمند برتافتن یک الگوی جامع الابعاد است که حوزهها و جوانب آرایش رسانهای را تعریف نماید. بر این اساس لازم است که در فرآیند تحقیق و پژوهش، «شرایط جدید» در فضای نوین رسانهای جهانی مورد ارزیابی قرار گیرد؛ تا آنکه رسانه ملی بتواند خود را در نسبت با آن شرایط بازیابد. پس از شناخت از محیط، میبایست به الگویی برای تنظیم آرایش رسانهای و ابعاد و جوانب آن دست یافت، تا آنکه به‌واسطه‌ی آن الگو، امکان «طراحی آرایش رسانهای کارآمد رسانه ملی»، فراهم گردد. لاجرم «فضای نوین رسانهای جهان» در بخشی موسع و مجزا در ادبیات تحقیق (فصل دوم)، مورد مداقه قرار گرفت.
فضای نوین رسانهها در جهان، محصول تطور سه پدیدهی تکنولوژی، مخاطب (و جامعه) و رسانه میباشد. در تمدن سازی بشر امروز، سه مؤلفه‌ی رسانه، تکنولوژی و مخاطب به‌طور همزمان در تطورند که به‌تبع دگرگونی آن‌ها، جامعه نیز دچار دگردیسی و تطور میشود. ازآنجاکه غرب امروز ماهیتی تکنولوژیک یافته است و تکنولوژی را به‌عنوان میوهی تمدن خویش یافته و توسعهی تمدن خود را منوط به توسعه تکنولوژیک میداند؛ در ساخت تمدن خود نیز وابستگی عمیقی به تکنولوژی دارد. این توسعه تکنولوژیک، لاجرم به عرصهی رسانه نیز کشیده شده و به‌تبع آن، «رسانه» بخش عمدهای از ساخت تمدن غرب را بر عهده گرفته است. با دگرگونی و رشد تکنولوژیک رسانه‌ها، مخاطبان نیز دچار دگردیسی و تطور می‌شوند و سپس جامعه را نیز در این تطور، باخود همراه می‌کنند و آن را دستخوش تغییر می‌نمایند.
به‌هرتقدیر در سیر تکوین جوامع امروزین و بخصوص جامعه امروز غرب، رسانه نقشی اساسی دارد. برای شناخت وضعیت جوامع و رسانهها و مخاطبان در آینده، بهناچار باید عناصر و لوازم و تحولات حاکم بر آن‌ها را شناخت. تا بتوان نسبت به آن تغییرات، آرایش رسانه‌ای لازم را اتخاذ نمود.

مطلب مرتبط :   سازمان‌های، سازمان‌ها، بین‌المللی، آن‌ها،

1-7-3-2 سیر تطور رسانه و مخاطب و جامعه
اکنون لازم است که به سیر تطور رسانهای پرداخته شود. در این خصوص آینده‌پژوهان اروپایی، مبتنی بر نظریه داروین، سیری را متصور شدهاند که با عنایت به سه موضوع مورد بررسی قرارگرفته است؛
• ابتدا سیر تطور رسانه و یاMedia Evolution ،
• دوم سیر تغییر و دگردیسی انسان
• و سوم، سیر تطور جامعه
این سیر تطور به‌صورت زیر است:

تصویر 3-2 سیر تطور جامعه
که به‌صورت زیر ترجمه گردیده است:

تصویر 4-2 سیر تطور جامعه

در این نگاه، تطور بشر از مبدأ جوامع باستانی و زبانها و آواهای اولیه(که مبتنی بر اندیشه داروینیستی19 است و انسان را از نسل میمون میانگارد) آغاز میشود و تطور او را تا انسان 2020میلادی میپیماید. پژوهش مذکور در گام دوم، انسان را در جامعهی شکار مییابد که نگارش را به‌وسیله حکاکی علائم بر روی تخته‌سنگ‌ها آغاز مینمود. سپس در ادامه حرکت دگردیسی خویش، به جامعه متمدن رسید. اختراع کاغذ و حروف چاپی ازجمله پدیدههایی است که با این دورهی وی ملازم بوده است.
جامعهی بعدی که انسان آن را رقم میزند، جامعهی صنعتی است. انسان در جامعه صنعتی به ‌روزنامه، تبلیغات بازرگانی، عکاسی و تلفن دست یافت. به همین نسبت در جامعه اطلاعاتی که پس از جامعه صنعتی ظهور و بروز مییابد، مواردی از قبیل، رادیو، تلویزیون، اینترنت، ایمیل و پرینت، نقش بارز خود را ایفا میکنند.
پس از طی این جوامع، اکنون بشر به جامعهی دانشی دست یافته است که در آن، وب 2.020، پادکست21، وبلاگ22، ویکی23، تجارت اجتماعی24 و اجتماع موبایل25 موضوعیت یافته است. گامهای دیگری که بشر در سیر تطور خود به آن دست خواهد یافت؛ جامعهی مجازی26 با سازوکارهایی نظیر، پرش به درون مدیا3.0 27، ادغام سهبُعدی28، کنسولها29،Gaming، جهانهای مجازی30، واقعیت مجازی31، وب معنایی32، جستجوی هوشمند33، و سپس جامعهی الحاقی34 با مواردی چون، اجتماع دیرپا35، فضای متصل36، جو دیجیتالی37، عاملها38، الحاقیها و الصاقیها39، کاشتها40، وب اشیا41، هوشهمراه42 میباشند.
تصویر 5-2 سیر تطور وب
تفاوت دو جامعهی اخیر در آن است که جامعهی مجازی به‌عنوان یک جامعهی منفعل43 است درحالی‌که از جامعهی الحاقی به‌عنوان جامعهی مجازی فعال یاد میشود. نکتهی حائز اهمیت، این است که، در روند سیر
جوامع بررسی شده، به‌مرور از جامعهی واقعی فاصله گرفته و به‌تدریج به جامعهی مجازی نیل میشود. پرداختن به این مباحث و نوع جوامع مذکور از آنجا حائز اهمیت است که همین جوامع

مطلب مرتبط :   مدیران، مدیریتی، کانادا، کارکنان، سازمان،
دسته بندی : علمی