اخذ شده از مرکز آمار و اطلاعات اداره کل آموزش و پرورش استان آذربایجان شرقی، مجموع کل دانشآموزان پایه سوم دبیرستان نواحی پنج گانه تبریز (دولتی و غیردولتی بدون بزرگسالان) 20265 نفر می باشد. جدول (4-10) جمعیت تحقیق را به تفکیک جنس و نواحی نشان میدهد.

جدول‏410: جمعیت تحقیق به تفکیک جنس و نواحی
کل
دختر
پسر
نواحی تبریز
4435
1964
2471
ناحیه یک
3849
1386
2463
ناحیه دو
4172
2274
1948
ناحیه سه
4604
2124
2480
ناحیه چهار
3205
1579
1626
ناحیه پنج
20265
9327
10988
کل

روش نمونهگیری و تعیین حجم نمونه
حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران محاسبه شده است. برای انتخاب نمونه، از روش نمونهگیری تصادفی طبقه‌ای چندمرحله‌ای استفاده شده است. پسران و دختران در این تحقیق، به مثابه دو طبقه نمونهای اصلی انتخاب گردیدند. دلیل انتخاب جنسیت به مثابه طبقه نمونهای، تأکید نظریه شرمساری بازپذیرکننده بریث ویت (1989) بر توانایی تبیینی بهتر تفاوتهای جنسیتی بزهکاری توسط این نظریه بوده است. روش کار به این صورت بوده است که در مرحله اول از کلیه نواحی پنج گانه تبریز که دارای 305 دبیرستان پسرانه و دخترانه است، تعداد 30 مدرسه به صورت تصادفی انتخاب شد. بعد از مشخص شدن مدارس، یک کلاس به طور تصادفی انتخاب و تست های لازم اجرا شد. پس از گردآوری دادهها، فرضیات تحقیق به محک آزمون نهاده شدند.
تعداد نمونه لازم بر اساس فرمول زیر جهت برآورد حجم نمونه برای متغیرهای پیوسته (کمّی) محاسبه میگردد.
(فرمول ‏4-1:فرمول کوکران)
N: جمعیت مبنای نمونه گیری
n: اندازه نمونه مورد نیاز
t: مقدار متغیر نرمال واحد متناظر با سطح اطمینان 95/0 که معادل 96/1 است.
:sانحراف استاندارد جمعیت تحقیق (با توجه به اینکه اندازه دقیقی در مورد میزان پراکندگی (انحراف استاندارد) نمره های متغیر وابسته در جمعیت تحقیق در دست نیست، اندازه بدست آمده از مطالعه ابراهیمی (1389) که از جمعیت وسیعی از جوانان کشور (5028 نفر) بدست آمده است (برابر با 6/0) به عنوان برآوردی از مقدار این پارامتر تلقی گردید.
d: مقدار خطای مجاز یا میزان خطای نسبی برآورد برای صفت مورد نظر است. با توجه به این که مقدار d به میزان پراکندگی و در نتیجه انحراف استاندارد نمرههای پاسخگویان در متغیر وابسته بستگی دارد، مقدار آن کوچک و به میزان تقریبی 04/0 اختیار گردید. از طریق کوچک اختیار کردن تعمدی مقدار d سعی شده است اندازه نمونه، کمی بیشتر از حد معمول برآورد شود. بیش برآورد اندازه نمونه، به سه دلیل صورت گرفته است:
اولاً، اگر خطاهایی، آمارگیری و استخراج نتایج را تهدید کند، نتایج حاصله هنوز هم از درجه اطمینان کافی و قابل قبول برخوردار باشند. ثانیاً، نمونه کافی برای مطالعه گروههای فرعی تشکیلدهنده جامعه در دسترس قرار گیرد؛ و ثالثاً، در چارچوب امکانات موجود (هزینه، زمان، …)، بتوان به بالاترین حد دقت احتمالی ممکن دست یافت.
بنابر آنچه گفته شد، برآورد اندازه نمونه برای جمعیت دانشآموزان دختر و پسر دبیرستانی سال سوم مشغول به تحصیل در نیمسال اول سال تحصیلی 94-1393 در شهر تبریز به شرح زیر تعیین گردید:

برای جبران مواردی که ممکن است به سوال های پرسشنامه پاسخ کافی ندهند یا پاسخ شانسی بدهند و یا تمایلی به شرکت در مطالعه نداشته باشند، اندازه نمونه مورد نیاز به میزان تقریبی 8 درصد افزایش داده شد. بدین ترتیب، اندازه نمونه جمعاً برابر با 900 نفر تعیین گردید. از آنجا که کسر نمونه ای (= n/N) تقریباً برابر با 04/0 و از حد نصاب 05/0 کمتر است، نیازی به تصحیح رقم بدست آمده نیست.
این تعداد نمونه (900 نفر) متناسب با حجم جمعیت دانشآموزان دختر و پسر مزبور ، بین نواحی پنج گانه آموزش و پرورش تبریز توزیع گردید (هر ناحیه به تفکیک جنس معرف یک طبقه ‌می‌باشد). تعیین حجم نمونه در هر یک از این ده طبقه ناهمپوش بر اساس فرمول (4-1) محاسبه می‌شود.

مطلب مرتبط :   ، RMSEA، بزهکاری، AGFI، میدهد.

nx= فرمول ‏4-2:تعیین حجم نمونه در هر طبقه
N: جمعیت تحقیق
Nx: جمعیت هر طبقه
n: کل نمونه
nx: نمونه هر طبقه
بر اساس اعمال فرمول فوق‌الذکر، نتایج نهایی مربوط به تعداد نمونه‌های دانش‌آموز و توزیع آن به تفکیک جنس و نواحی آموزشی به شرح ذیل در جدول 4-11 منعکس شده است.

جدول ‏411: حجم نمونه تحقیق برحسب دانش‌آموز به تفکیک جنس و نواحی آموزشی
کل
دختر
پسر
نواحی تبریز
197
87
110
ناحیه یک
169
61
108
ناحیه دو
188
101
87
ناحیه سه
204
94
110
ناحیه چهار
142
70
72
ناحیه پنج
900
413
487
کل

مع‌الوصف، چون عنصر نمونه‌گیری در تحقیق حاضر «کلاس» می‌باشد (به دلیل سهولت و کارآمدی شیوه جمع‌اجرا)، برای گردآوری دادههای مورد نیاز با احتساب متوسط جمعیت هر کلاس به تعداد تقریبی30 نفر (طبق آمارهای رسمی وزارت آموزش و پرورش، میانگین دانشآموزان در شهر تهران 31 نفر و در تمام کشور 32 می باشد) نمونه تحقیق شامل 30 کلاس سوم دبیرستان (16 کلاس از مدارس پسرانه و 14 کلاس از مدارس دخترانه متناسب با درصدی که در جمعیت دانشآموزان سال سوم تبریز دارند) خواهد شد که از بین پنج ناحیه آموزشی شهر تبریز مطابق با جدول 4-12 بطور تصادفی انتخاب می‌شوند.

جدول ‏412: حجم نمونه تحقیق برحسب کلاس به تفکیک جنس و نواحی آموزشی
کل
دختر
پسر
نواحی تبریز
7
3
4
ناحیه یک
5
2
3
ناحیه دو
7
4
3
ناحیه سه
7
3
4
ناحیه چهار
4
2
2
ناحیه پنج
30
14
16
کل

بدین‌سان،‌ در مرحله اجرا ابتدا براساس‌ فهرست‌ مدارس‌ متوسطه هر یک‌ از نواحی آموزشی شهر تبریز ، مدارس‌ مورد نیاز بصورت‌ تصادفی‌ سیستماتیک‌ برگزیده‌ و‌ سپس در هر مدرسه‌ یک‌ کلاس‌ سوم‌ به‌ شیوه‌ تصادفی‌ ساده‌ (قرعه‌کشی‌) از بین‌ کلاس‌های‌ سوم‌ مدرسه‌ توسط‌ پرسشگر انتخاب‌ و کلیه دانش‌آموزان آن کلاس مورد پرسش قرار ‌می‌گیرند.

واحد تحلیل474، واحد مشاهده475و سطح تحلیل476
واحد تحلیل نشانگر موضوع یا چیزی است که مفهومسازی روابط رفتاری ما بین سازههای نظری در زمینه آن صورت میگیرد. فرد یک واحد تحلیل طبیعی است. البته فرد تنها واحد تحلیل قابل تعریف نیست. واحد تحلیل شامل خانوارها، اسطورهها، سیستمهایی نظیر سیاست و اقتصاد، اجتماعات محلی، فرهنگها و جامعهها میباشد. واحد مشاهده نیز حاکی از یک موضوع یا چیزی است که در مورد آن اندازهگیری انجام میگیرد. (دنتون477،4:2007). واحد تحلیل اندازهگیری را در یک مطالعه کمّی امکانپذیر میسازد. (ماتوسو478،311:2007). واحد تحلیل و واحد مشاهده در این پژوهش فرد و سطح تحلیل، دانشآموزان سال سوم دبیرستانهای شهر تبریز است. به عبارتی فرد، موضوعی است که متغیرهای تحقیق صفت آن میباشند. واحد مشاهده نیز فرد است. چرا که اندازهگیری متغیرها، از تک تک افراد انجام میگیرد و نه از یک سیستم یا جامعه و یا فرهنگ. واحد تحلیل با سطح تحلیل ارتباط نزدیک دارد (ساعی،93:1387). با توجه به واحد تحلیل (فرد)، سطح تحلیل نیز خرد میباشد.
اعتبار479 و پایایی480 تحقیق
بخش مهمی از تحقیقات علوم اجتماعی، به تعریف و تصریح رفتار انسانی اختصاص دارد. یعنی استفاده از ابزارهای اندازهگیری برای مشاهده رفتار انسانی. (دروست481،105:2011). اعتبار مفهوم سادهای نیست و مولفههای آن توسط نویسندههای مختلف، به صورتهای متفاوتی تعریف شده است. (لامک482،212:2013؛ویرسما483،2:2010). اعتبار درونی به میزانی اشاره دارد که مشاهدات و اندازهگیریهای علمی، معرفهای قابل اعتمادی از واقعیت باشند. اعتبار بیرونی نیز ناظر به این موضوع است که این معرفها، تا چه اندازه، در بین گروهها به طور موجه و پذیرفتهشدهای، قابل مقایسهاند (لکاپت484،32:1982)
تقسیمبندی دیگری نیز از اعتبار وجود دارد. سه گونه اعتبار از هم قابل تفکیک است: 1) اعتبار وابسته به معیار؛ 2) اعتبار محتوا؛ 3) اعتبار سازه485… (کارمینس486،1979: 17-23). در این قسمت، به اعتبار سازه متغیرهای اصلی تحقیق پرداخته میشود.

مطلب مرتبط :   سیاست، جنایی، معرفت، حقوق، در‌این

اعتبار سازه
اعتبار متغیرهای شرمساری، بازپذیری و انگزنی
در این رساله، قبل از هر چیز، لازم است اعتبار مفاهیم اصلی نظریه بریث ویت بررسی شود. مطابق با پیشنهاد تجدید نظر شده بریث ویت (بریث ویت و بریث ویت،2001)، شرمساری، بازپذیری و انگزنی به عنوان سه مفهوم مستقل در نظر گرفته شد. در اینجا، در واقع، به طرح این سئوال پرداخته میشود که ساختار نظریه «شرمساری بازپذیرکننده» بریث ویت، چندبعدی است؟ برای پاسخ به این پرسش، با توجه به ابهامات موجود در تعریف مفهوم شرمساری بازپذیرکننده و بدست آمدن نتایج مغشوش و نامنظم و غیریکدست، نخست به تحلیل عاملی اکتشافی تمسک جستهایم.
در انجام تحلیل عاملی، باید ابتدا از این مسأله مطمئن گشت که میتوان دادههای موجود را برای تحلیل مورد استفاده قرار داد. به عبارت دیگر آیا تعداد دادههای مورد نظر برای تحلیل عاملی مناسب هستند یا خیر؟ بدین منظور از شاخص KMO و آزمون بارتلت487 استفاده میشود. KMO شاخصی از کفایت نمونهگیری است که کوچک بودن همبستگی جزئی بین متغیرها را بررسی میکند و از این طریق مشخص میسازد که آیا واریانس متغیرهای تحقیق، تحت تأثیر واریانس مشترک برخی عوامل پنهانی و اساسی است یا نه. مقدار این شاخص از صفر تا یک متغیر است. هر چه مقدار شاخص نزدیک به یک باشد، دادههای مورد نظر برای تحلیل عاملی مناسبتر هستند. معمولاً در شرایطی که KMO کم (معمولاً کمتر از 6/0) باشد، نتایج تحلیل عاملی برای دادههای مورد نظر چندان مناسب نمیباشند.
آزمون بارتلت نیز، این مسأله را بررسی میکند که آیا ماتریس همبستگی، برای شناسایی ساختار مدل عاملی مناسب است یا نه. اگر Sig آزمون بارتلت کمتر از 5 درصد باشد، تحلیل عاملی برای شناسایی ساختار مدل عاملی مناسب است؛ زیرا فرض شناخته شده بودن ماتریس همبستگی رد میشود.
مقدار شاخص KMO در جدول 4-13 (که به یک نزدیک است) حاکی از کفایت نمونهگیری است. مقدار Sig آزمون بارتلت نیز از 05/0 کوچکتر است، که نشان میدهد ماتریس، واحد نیست و میتوان از تحلیل عاملی برای شناخت ساختار عاملی استفاده کرد.
جدول ‏413:تحلیل عاملی: آزمون KMO و بارتلت
کفایت (شاخص KMO)
881/0
آزمون بارتلت

کیدو د2
017/4425

درجه آزادی
171

Sig
000/0

جدول 4-14 نشان میدهد که سه عامل پنهان منتج از تحلیل عاملی، مجموعاً 736/44 درصد از واریانس کل را تبیین میکنند. در اینجا، از روش چرخشی واریماکس (Varimax) استفاده شده است.

جدول ‏414: تحلیل عاملی: واریانس تبیین شده
عوامل پنهان
مقادیر

دسته بندی : علمی