ابتدایی و اساسی است، باید مجانی باشد.آموزش ابتدایی اجباری است. آموزش حرفه ای باید عمومیت پیدا کند و آموزش عالی باید با شرایط تساوی کامل، به روی همه باز باشد تا همه بنا بر استعداد خود بتوانند از آن بهره مندگردند.
6.2.8.1 گفتار ششم) حق بر مسکن
مسکن محل آرامش افراد وزیستن بدون وجود انسان بیگانه است به گونه ای که فرد احساس راحتی کند و مزاحمتی برایش وجود نمداشته باشد. در بحث آزادی های عمومی باید مفهوم وسیع تری از مسکن درنظر گرفت. مسکن خانه،آپارتمان یا هر محل سکونت فرد و خانواده اش می باشد. مسکن افزون بر محل سکونت شامل توابع و الحاقات متصل به آن حیاط، باغ محصور و حتی اتاق هتل نیز می گردد18.
حق آزادی مسکن دارای چند فرع است که عبارت است از:
حق داشتن و یا نداشتن مسکن ،حق تعیین آزادانه مسکن، حق تغییر مسکن که بررسی هر کدام فرصتی دیگر را می طلبد. تعرض ناپذیری مسکن نیز احترام به مسکن هر شخص و ممنوعیت مأموران قدرت عمومی و پلیس و اشخاص خصوصی در ورود به منزل یک شخص برخلاف میل و خارج از موارد پیش بینی شده در قانون است. این حق از مصادیق ازآزادیهای فردی است 19.
ماده 12 اعلامیه جهانی حقوق بشر در این باره می نویسد:
هیچ احدی نمیبایست در قلمرو خصوصی، خانواده، محل زندگی یا مکاتبات شخصی، تحت مداخله [و مزاحمت] خودسرانه قرار گیرد. به همین سیاق شرافت و آبروی هیچکس نباید مورد تعرض قرار گیرد. هر کسی سزاوار و محق به حفاظت قضایی و قانونی در برابر چنین مداخلات و تعرضاتی است.
7.2.8.1 گفتار هفتم) حق بررفاه
ساده زیستن در اسلام تاکید بسیار شده اما فقر در مکتب اسلام جایی ندارد و انسان ها باید برای نیل به اهداف و آرمانهای خود باید حداقل های یک زندگی را داشته باشد و این جز حقوق اقتصادی و اجتماعی افراد محسوب می شود.
امام جعفر صادق می فرمایند:
مسلمان برادر مسلمان است حق مسلمان بر برادر دینیش این نیست که او سیر و برادرش گرسنه ،او سیراب و برادرش تشنه ،او دارای لباس و برادرش برهنه باشد ،بلکه بایستی برای او همان بخواهد که برای خودش می خواهد …20
در تعریف حق رفاه آمده است:
حق داشتن حداقل وسایل و امکانات در زندگی ،نخستین حق از حقوق اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و مبنای حقوق اخیر می باشد. این حق در معنای اخص خود شامل حق تغذیه، آب و پوشاک می باشد .آ زادی و رهایی از فقر، گرسنگی، سوتغذیه و برهنگی یا داشتن این حق ممکن است. انسانی که گرسنه و برهنه باشد دیگر حقوق و آزادی ها برای وی چه معنا و ارزشی دارد. با وجود این حقوق، زندگی معنا، مفهوم و بهبود می یابد
اعلامیه حقوق بشر نیز می نویسد:
ماده 25- الف) هرکس حق دارد از سطح یک زندگانی برخوردار باشد که سلامت و رفاه او و خانواده اش, منجمله خوراک و لباس و مسکن و رسیدگی های پزشکی آنان را تامین کند. همچنین حق دارد از خدمات ضروری اجتماعی در هنگام بیکاری و بیماری و درمانده گی و بیوه گی و پیری یا در سایر مواردی که بنا به اوضاع و احوالی بیرون از اراده او, وسایل معاش وی مختل گردد استفاده کند.
3.8.1 مبحث دوم: حقوق بشر در اسلام
اسلام مکتبی برای کل زندگی است و سوالی نیست که این مکتب پاسخ ندهد و نیازی نیست که جوابگو نباشد. حقوق بشر عنوانی است که غربی در قرون جدید وارد اندیشه و تفکر بشری کردند تا انسان را از دردهایی که او را می آزارد رهایی بخشند و اسلام این درد ها را قرن ها پیش شناخته و برای تسلی آن برنامه ریزی کرده بود.
پیامبر اسلام از همان ابتدا منادی برابری را سردادند و فرمودند:
عرب را بر عجم و عجم را بر عرب برتری نیست .سفید بر سیاه و سیاه بر سفید فضیلتی نداردجز درسایه پرهیزگاری21
برابری و برادری اصل حقوق انسان ها در اسلام است و برتری انسان ها بواسطه کوشش آنها در درک حقیقت، کسب دانش، ترک لذایذ حیوانی و نزدیک شدن به خداوند است.
قرآن برای تبیین مفهوم ارزشمندی به این آیات اشاره می کند:خدا مردم با ایمان و دانشمند را بر دیگران به مراتب برتری می بخشد22 .
….. گرامی ترین شما نزد خدا پرهیزگارترین شماست23.
…. خدا مردم مجاهد و فداکار را برمردم بی خاصیت و از کار نشسته به پاداشی بزرگ برتری می بخشد.24
اما آنچه اسلام را از سایر مکاتب متمایز می کند ارزش دادن به زن و برابر قرار دادن او با مردان است به گونه ای که او از هیچ حقی محروم نشود و یا به خاطر مسائل جنسیتی حقوقی برایش در نظر گرفته نشده باشد در جایی دیگر جبران گردد .
آیات زیادی شاهد بر این ادعاست که زن دارای ارزش و کرامت والایی است و قبل از زن بودن شایسته مقام والای انسانی است.
…. خدا برای شما از جنس خود شما همسرانی آفرید.25

مطلب مرتبط :   سیاست، اطلاعاتی، اینترنت، نظامی، شبکههای

قرآن با آوردن مثال های زیادی برابری را اینگونه وصف می کند.
الف) برابری در برابر قانون
آیات مربوط به مجازات دزدی و زنا: هر یک از زن و مرد زناکار را صد تازیانه بزنید و نباید رأفت (و محبّت کاذب) نسبت به آن دو شما را از اجراى حکم الهى مانع شود، اگر به خدا و روز جزا ایمان دارید! و باید گروهى از مؤمنان مجازاتشان را مشاهده کنند!26
ب ) برابری در حق مالکیت
مردان از آنچه با کار و کوشش به دست اورده اند نصیبی دارند زنان نیز از انچه بدست می آورند نصیبی دارند27
پ) برابری در رشد و کمال معنوی
زن مانند مرد می تواند به درجات بالای انسانی برسد و قرب الهی برای زنان نیز متصور و ممکن است
مردان و زنان مسلمان با ایمان، فرمانبردار، راستگو، بردبار، خاشع، مسکین نواز، روزه گیر، عفیف و آنان که خدارا بسیار یاد می کنند خدا برایشان امرزش و پاداش بزرگی اماده ساخته است.28
ت) تساوی در مسائل اخلاقی و اجتماعی
ای مردم با ایمان مردانی از شما مردان دیگر را مسخره نکنند چه بسا آنان بهتر باشند و نیززنانی از شما زنان دیگر را مسخره نکنند چه بسا آنان بهترباشند.29
اسلام برای تمام شئون زندگی انسان ها قوانینی وضع نموده و بشر را برای بهتر زیستن هدایت کرده و لذا تمام ابعاد نیازهای انسانی فرد در قران ذکر شده است حقوق مانند حق امنیت،حیات، آزادی های مختلف و…که هرکدام تببین خواهد شد.
ث) امنیت مسکن
منزل هر فردی مکان ارامش اوست و کسی حق ندارد حریم اورا به هر وسیله ای این آسایش را سلب نماید.
قرآن در این باره می فرماید :
ای مومنان به خانه هایی جز خانه های خودتان وارد نشوید مگر انکه آشنایی دهید و اجازه گیرید و بر اهل آن سلام کنید این به خیر شماست اگر پند گیرید و اگر در خانه کسی را نیافتید داخل مشوید تا آنکه به شما اجازه داده شود و اگر به شما گفته شد بازگردید باید بازگردید آن برای شما پاکیزه تر است و خدا به آنچه می کنید داناست.
ج) حرمت جان آنها و حق حیات
هر انسانی صنع خداست و تازمانی که اراده الهی بر حیات اوست زنده خواهد بود وکسی حق سلب جانش را ندارد.
هرکس کسی رابه جز قصاص قتل و یا جزای فساد در روی زمین بکشد مانند این است که همه مردم را کشته باشد و هرکس کسی را زنده بدارد مانند این است که همه مردم را زنده داشته باشد30 .
چ) امنیت مالی
در اسلام مال انسان مانند جان او ارزشمند و تعدی به مال دیگران قابل مجازات است.
اموال خود را به ناحق در میان خودتان مخورید وپاره ای از آن را به حاکمان مدهید تا بدان سبب اموال گروهی دیگر را به ناحق بخورید در حالی که می دانید31.
ح) آزادی عقیده
انسان ها هر کدام دارای عقیده و اندیشه مستقل هستند و حق دارند که بدون وابستگی به جریان فکری خاص بیاندیشند اسلام این آزاد ی را می پذیرد و با این آیه تأیید می کند.
در دین هیچ اجباری نیست.32
… و اگر پروردگار تو می خواست هر که در زمین است همه شان یکجا ایمان می آوردند. آیا با وجود این، تو آدمیان را به اجبار وا می داری که ایمان بیاورند.33
این آیات بیانگر دیدگاه مترقی اسلام نسبت به انسان، تفکر او و نیازهای بشری است.
خ) تحفظ عزت
اسلام به همه انسان ها بواسطه انسان بودن آنها عزت بخشیده است و آنها را عزیز دانسته است در سوره حجرات در این باره آمده است:
اى کسانى که ایمان آورده اید! نباید گروهى از مردان شما گروه دیگر را مسخره کنند، شاید آنها از اینها بهتر باشند; و نه زنانى زنان دیگر را، شاید آنان بهتر از اینان باشند; و یکدیگر را مورد طعن و عیب جوئى قرار ندهید و با القاب زشت و ناپسند یکدیگر را یاد نکنید، بسیار بد است که بر کسى پس از ایمان نام کفرآمیز بگذارید; و آنها که توبه نکنند، ظالم و ستمگرند! 34
اى کسانى که ایمان آورده اید! از بسیارى از گمان ها بپرهیزید، چرا که بعضى از گمان ها گناه است، و هرگز (در کار دیگران) تجسس نکنید; و هیچ یک از شما دیگرى را غیبت نکند، آیا کسى از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده خود را بخورد؟! (به یقین) همه شما از این امر کراهت دارید; تقواى الهى پیشه کنید که خداوند توبه پذیر و مهربان است35.
د) تحفظ زندگی شخصی
زندگی شخصی انسان بسیار حرمت ندارد و کسی حق ندارد در امور شخصی دیگران مداخله نماید .
اى اهل ایمان، هرگز به هیچ خانه مگر خانه‏هاى خودتان تا با صاحبش انس و اجازه ندارید وارد نشوید و (چون رخصت یافته و داخل شوید) به اهل آن خانه نخست سلام کنید که این (ورود با اجازه و تحیت، براى حسن معاشرت و ادب انسانیت) شما را بسى بهتر است، باشد که متذکر (شئون یکدیگر و حافظ آداب رفاقت) شوید36.
ذ) حق اعتراض نسبت به ظلم و ستم
“خدا دوست نمی‌دارد که کسی به گفتار زشت (به عیب خلق) صدا بلند کند مگر آن که ظلمی به او رسیده باشد، همانا که خدا شنوا و داناست”.37
ر) حق آزادی اجتماع و اعتصاب
اجتماع در صورتی که مطابق با شرع باشد و وسیله ایجاد تفرقه نگردد در اسلام مورد قبول است و توصیه نیز شده است.
باید از میان شما، جمعی دعوت به نیکی، و امر به معروف و نهی از منکر کنند! و آنها همان رستگارانند. و مانند کسانی نباشید که پراکنده شدند و اختلاف کردند، (آن هم) پس از آنکه نشانههای روشن (پروردگار) به آنان رسید! و آنها عذاب عظیمی دارند.38
ز) حق آزادی وجدان و اعتقاد
آزادی لازمه زندگی سعادتمندانه است و اکراه در هیچ یک از شئون زندگی راه ندارد. اعتقاد و وجدان نیز مستلزم داشتن آزادی است و هیچ کسی را نمی توان مجبور به داشتن عقیده ای و یا انصراف از عقیده ای نمود39.
و اگر پروردگار تو مى‏خواست قطعاً هر که در زمین است همه آنها یکسر ایمان مى‏آوردند پس آیا تو مردم را ناگزیر مى‏کنى که بگروند40.
فتنه از قتل شدید تر است 41.
ژ) اصل شخصی بودن
کسی مسئول خطاهای دیگران نیست و هر انسانی مسئول کرده خویش است ودیگران نباید

مطلب مرتبط :   علائم روانی بیماری اعتیاد چیست؟

دسته بندی : علمی