بود.
9- انکار آیات: انکارکنندگان بر آتش الهی عرضه می‏شوند و در آنجا به درستی آن آتش اعتراف می‏کنند و به سزای برخوردشان، عذاب را خواهند چشید.

2.3.2.3. جهنم
قرآن در توصیف جهنم می‏گوید جهنم جایی است که به کافران وعده داده شده است و کافران بدکار در روز قیامت به آنجا می‏روند. جایی که حکم به مرگ کافران، صادر نمی‏شود تا بمیرند و از عذاب رهایی یابند و حتی از عذابشان ذره‏ای کاسته نمی‏شود و خداوند کافران را که افرادی ناسپاس هستند اینگونه کیفر می‏دهد.

در قرآن کریم با کافران و تکذیب کنندگان به یک صورت برخورد می‏شود و آنها هم ردیف یک دیگر شمرده شده‏اند. هم کافران و هم تکذیب کنندگان اهل دوزخ هستند. آنها مجرمانی هستند که در عذاب جهنم به صورت ماندگار به سر خواهند برد و در آنجا از تخفیف یافتن عذابشان نا امید می‏شوند. خداوند در قرآن کریم گروه‏های از برخوردکنندگان را معرفی می‏کند که به جهنم وارد خواهند شد که در عبارات زیر به آنها اشاره خواهد شد:
1- کافران: کافران در قیامت به خاطر داشتن رفتار نامناسب با آیات، سرانجامی ‏بد خواهند داشت و در جهنم عذاب خواهند شد. آنها گروه گروه به سمت جهنم رانده می‏شوند و زمانی که به آنجا می‏رسند درهای آنجا به رویشان گشوده می‏شود و نگهبانان از آنها می‏پرسند مگر برای شما فرستاده‏ای از سوی خدا نیامد که آیات را برای شما تلاوت کند و به چنین روزی شما را هشدار دهد؟ آنها در جواب اعتراف به آمدن فرستاده‏ای از سوی خدا می‏کنند و آنجاست که فرمان عذاب بر کافران واجب می‏شود، زیرا آنها به فرستادگان ایمان نیاوردند و مسیر درستی در زندگی انتخاب نکردند.
2- تکذیب کنندگان: کافران تکذیب کننده اهل دوزخ خواهند بود. دوزخی که با خواری و خفت به سوی آن کشانده می‏شوند و همان آتشی را که تکذیب می‏کردند آنها را فرا خواهد گرفت.
3- متکبّران: کافران متکبر کسانی هستند که از درهای جهنم وارد می‏شوند و در آن جاودانه به سر خواهند برد. آنها با کمال ذلّت داخل جهنم خواهند شد.
از جمله در آیه 60 سوره زمر «آیا در جهنم جایگاه خاصی برای متکبّران نیست؟!» این نکته قابل توجّه است که از میان تمام صفات رذیله دوزخیان، تکیه بر تکبّر آنها شده است و این نشان می دهد تا چه حد این صفت رذیله در سقوط و بدبختی انسان مؤثر است. آنها در جهنم جاودانه به سر می‏برند و جایگاه متکبرین بد جایگاهی خواهد بود.
4- غافلان: آیاتی متعددی از قرآن کریم حاوی این نکته است که کافران در غفلت به سر می‏برند و جایگاه نهایی کسانی که از یاد خداوند غفلت می‏ورزند، عذاب الهی و آتش دوزخ خواهد بود.
5- افترازنندگان: افترا زنندگان نیز به سزای اعمال خویش می‏رسند و در جهنم جای خواهند گرفت.
6- استهزاء کنندگان:کیفر استهزاگران انبیا و آیات الهی و مؤمنان، نیز جهنّم خواهد بود.

2.3.2.4. حبط اعمال
یکی دیگر از آثار اخروی برخوردهای منفی آن است که خدا اعمال آنها را از بین می‏برد از جمله کافران به همین دلیل نگونساری بر آنها خواهد بود. کسانی که اعمالشان از بین برود، هیچ امیدی در آخرت نخواهند داشت و از رستگاری به دور خواهند بود.
انکارکنندگان نیز به دلیل آنکه، به انکار آیات الهی و دیدار آخرت می‏پردازند، به سزای رفتار آنها ، اعمالشان تباه می‏شود و در روز قیامت خداوند برای آنها ارزشی قائل نخواهد شد.
آنها پس از آشکار شدن راه هدایت به جای پذیرش و فرمانبرداری به مبارزه با پیامبر پرداختند در حالی که آنها هیچ ضرر و زیانی نمی‏توانستند، به خدا برسانند و در این راه شکست خورده‏اند و خدا اعمال آنها از بین می‏برد و آنها در قیامت با دستانی خالی از اعمال خوب، نزد خدا حاضر می‏شوند.
غفلت نیز موجب نابودی اعمال انسان می‌شود. افراد غافل و بی‌خبر به سراغ اعمال صالح کمتر می‌روند و اگر بروند دیگر «غفلت» اجازه نمی‌دهد که اعمال خالص با حضور قلب و با تمام شرایط و اجزاء، برای رضایت خدا انجام دهند. از این رو، امیرالمؤمنان علی (علیه السلام)، فرموده‌اند:
«از غفلت و غرور ناشی از مهلت و فرصت داده شده بپرهیز زیرا غفلت، اعمال آدمی ‏را فاسد می‌کند.»
این احتمال نیز در تفسیر این حدیث وجود دارد که منظور، فساد اعمال گذشته انسان به خاطر غفلتهای آینده است، زیرا غفلت موجب گناه است و گناه موجب حبط اعمال می‌باشد.
استهزای آیات خدا و پیامبران الهی نیز باعث حبط اعمال انسانها می‏گردد. آنها در قیامت ثواب اعمال خود را از ‌دست داده و هیچ بهره‌ای از کارهای خیر دنیوی خود نخواهند برد؛
(أُولئِکَ الَّذینَ کَفَرُوا بِآیاتِ رَبِّهِمْ وَ لِقائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فَلا نُقیمُ لَهُمْ یَوْمَ الْقِیامَهِ وَزْناً* ذلِکَ جَزاؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِما کَفَرُوا وَ اتَّخَذُوا آیاتی‏ وَ رُسُلی‏ هُزُواً)
و جمله (فَلا نُقیمُ لَهُمْ یَوْمَ الْقِیامَهِ وَزْنا)به این حقیقت اشاره دارد که بر اثر بطلان اعمال استهزاگران، آنان هیچ وزن و ارزشی در پیشگاه خداوند ندارند، یا چنان‌که برخی گفته‌اند، بر اثر بطلان اعمال آنها خداوند هیچ میزانی برای سنجش اعمال آنان بر پا نخواهد کرد.
تکذیب آیات و دیدار آخرت نیز باعث از بین رفتن و تباه شدن اعمال می‏شود و این کیفر مطابق با اعمالی است که تکذیب کنندگان انجام داده‏اند.

مطلب مرتبط :   فرهنگ، ، نهج، مصلحت، البلاغه

2.3.2.5. عدم بخشش و آمرزش
یکی از مهمترین آثار اخروی برخوردهای منفی آن است گروهی از آنها هرگز بخشیده نمی‏شوند و آمرزش الهی شامل حال آنها نمی‏گردد. در آیات الهی خداوند باری تعالی متذکر شده است، کسانی که پس از باز شدن راه هدایت و ایمان، در چند مرحله به سوی کفر باز گردند و باعث افزایش کفر و ظلم و ستم خود شوند، هرگز از سوی خدا بخشیده نخواهند شد و همچنین سخن از نبخشیدن کافرانی به میان آمده است که به کفر خود اکتفا نکرده، بلکه مانع راه خدا شدند و بدین وسیله منجر به کفر دیگران نیز گشتند و در همان حال و قبل از آن که توبه کنند، از دنیا رفتند و دستشان از انجام اعمال نیک کوتاه ماند.
خداوند چند گروه از کافران را در قرآن کریم نام می‏برد که هرگز بخشیده نمی‏شوند. در موارد زیر به آن گروه‏ها اشاره شده است:
گروهایی از کافران که هرگز بخشیده نخواهند شد:
1- کافران ظالم : خداوند کسانی را که به واسطه‏ی کفر ظلم و ستم کردند هرگز نخواهد بخشید.
2- مرتدان از هدایت برگشته: خداوند کسانی را که ایمان آوردند و راه هدایت را انتخاب کردند، ولی سپس کافر شدند و باز ایمان آوردند سپس کافر شدند و به واسطه‏ی این رفتار باعث افزایش کفر خود گشتند، هرگز نخواهد بخشید.
3- مانعان راه خداوند: کافرانی که مانع راه خدا شدند و از دستیابی مردم به هدایت خودداری کردند سپس در حال کفر مردند و توفیق توبه و بازگشت پیدا نکردند هرگز خداوند آنان را نمی‏آمرزد، زیرا آنها نه تنها موجب گمراهی خود بلکه باعث انحراف وگمراهی دیگران نیز شده‏اند و به آنها ظلم و ستم کرده‏اند.

2.3.2.6. داشتن سرانجامی ‏بد
یکی دیگر از آثار اخروی مواجهه‏های نامناسب در برابر آیات الهی داشتن سرانجام بد و سرنوشتی زشت است. خداوند کافران انکار کننده را به داشتن سرانجامی بد خبر می‏دهد تا بلکه آنها از رفتار خویش دست بردارند ولی آنها به شدت از قبول آیات دوری می‏کنند و نمی‏خواهند آیات خداوند را بشنوند تا جایی که اگر می‏توانستند، به تلاوت کنندگان آیات حمله‏ور می‏شدند تا آنها را ساکت کنند و خداوند نیز در ازای رفتارشان، آنها را به آتش و داشتن سر انجام بد خبر می‏دهد.
کافران و تکذیب کنندگان گمراهانی هستند که با تکبّر و تکذیب آیات، سرنوشت بدی را برای خود رقم زده‏اند و سرانجام بدی در انتظار آنها خواهد بود . سرانجامی‏که به آتش ماندگار جهنم ختم خواهد شد.
و در آنجا با آبی جوشان و از درختی به نام زقوم پذیرایی خواهند شد ولی با این که آنها برای خوردن مناسب نیستند، ولی آنها شکم هایشان را از آن پر خواهند کرد و مانند شتران تشنه از آن آب جوشان خواهند خورد و آنها در آنجا وضعیت بسیار بدی خواهند داشت. در روز قیامت سرنوشت تکذیب کنندگان آنقدر بد تصور شده است که در آیات قرآن کریم، با کلمه‏ی “ویل” به آن اشاره شده است.

مطلب مرتبط :   ، -، ادبی:، آرایه‌های، مفهوم:

2.3.2.7. نداشتن یار و یاور
کافران در قیامت و در برابر عذاب الهی یار و یاوری نخواهند داشت، عذابی که هم در دنیا و هم در آخرت گریبان آنها خواهد گرفت و در برابر عذاب دنیوی نیز هیچ یار و یاوری بر روی زمین نخواهند یافت و هیچ نجات دهنده‏ی که آنها را نجات دهند، نخواهند داشت.
همچنین کسانی که روز آخرت را به فراموشی بسپارند و رفتاری مانند استهزاء را از خود نشان دهند هیچ یار و یاوری نخواهند داشت.

2.3.2.8. راه نیافتن به بهشت
یکی دیگر از آثار اخروی مواجهه‏های منفی در برابر آیات الهی از جمله تکذیب آیات، راه نیافتن به بهشت است. تکذیب کنندگان مجرمان متکبّری هستند که درهای آسمان برایشان گشوده نمی‏شود و به عالم بالا راه نمی‏یابند و به بهشت وارد نمی‏شوند، مگر آن که شتر یا ریسمان خیلی ضخیم در سوراخ سوزن داخل شود. این مثال در قرآن نشان از این موضوع دارد که ورود آنها به بهشت یک امر محال است که هرگز اتّفاق نخواهد افتاد و این بدان دلیل است که خداوند مجرمان را به سزای اعمالشان می‏رساند.

2.3.2.9. محشور شدن به صورت کور و کر و لال
یکی از مهمترین آثار بی‏توجّهی نسبت به آیات الهی محشور شدن به صورت کور و کر و لال است مانند کسانی که در برابر آیات الهی خود را به کوری و کری بزنند، زیرا آنها از نعمت هایی که خداوند در اختیارشان قرار داده بود، خوب استفاده نکردند و به دلیل این ناشکری نعمت‏های الهی از آنها دریغ خواهد شد و ابزارهای شناخت خویش را از دست می دهند زیرا در دنیا به وسیله‏ی آنها به شناخت حقایق و آیات نرسیدند و در قیامت دیگر به کار آنها نخواهد آمد.
همچنین کسانی که از یاد خدا دل بگردانند، به صورت نابینا محشور خواهند شد و در قیامت، از این که کور محشور شده‏اند، به درگاه الهی اعتراض خواهند کرد، اعتراضی که به نتیجه نخواهد رسید.

2.3.2.10. جدل و گفتگو در برابر خداوند در روز آخرت
یکی دیگر از آثار اخروی مواجهه‏های نامناسب در برابر آیات آن است که آنها در قیامت به جدل و گفتگو می‏پردازند تا عذاب گناهان را از گردن خود باز کنند و از تاوان آنچه که انجام داده‏اند رهایی یابند، در صورتی که این جدال هیچ فایده‏ای ندارد. آنها گمان می‏کنند به وسیله جدال می‏توانند خود را نجات دهند و دیگران را برای مسیری که در زندگی انتخاب کردند مقصر بدانند و به وسیله‏ی آن خود را از مهلکه نجات دهند.
آنها در زمان حیات به هیچ یک از کتاب های الهی و پیام آوران ایمان نیاوردند و با قاطعیت گفتند که ما به هیچ یک ایمان نخواهیم آورد. اگر

  • 4
دسته بندی : علمی