الهی او را به خداوند نزدیک می‏کرد مانند غفلت در برابر آیات الهی، که آمادگی لقای پروردگار و گام نهادن در بساط قرب او را از انسان می‌گیرد، زیرا وصول به این مقام والا، جز در سایۀ معرفت و آگاهی امکان پذیر نخواهد بود. در یکی از مناجاتهای امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) به این موضوع اشاره شده است:
«پروردگار من! اگر غفلت مرا به خواب فرو برده و استعداد لقای تو را از من گرفته، شناخت کرم نعمت هایت مرا از این خواب غفلت بیدار ساخته است. »

2.3.3.7. عدم تزکیه
یکی دیگر از آثار مواجهه‏های نامناسب در برابر آیات الهی عدم تزکیّه و پاک شدن آنها از آلودگی‏هاست زیرا انسانی که با بیان حق مخالفت کرده و مانع از اجرای حق شده است، در نتیجه زمینه‏ای در باطن او برای تمایل به حق، نخواهد بود و در این صورت تطهیر او از صفات و عقائد باطل نتیجه‏ای در بر نخواهد داشت و لذا خداوند متعال عملی را که زمینه‏ای برای آن موجود نباشد انجام نخواهد داد و لذا به دلیل آلودگی باطن و قطع ارتباط با خداوند متعال و رحمت او و انحراف از صراط حق، گرفتار عذاب دردناک خواهد شد. و لذا در مورد آنها می‏فرماید:
(وَلاَ یُزَکِّیهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ )

2.3.3.8. در سرگشتگی و تردید به سر بردن
در سرگشتگی و تردید به سر بردن یکی دیگر از آثار برخوردهای ناشایست در برابر آیات الهی است. تردیدی که هم در دنیا و هم در آخرت آنها را همراهی خواهد کرد. به عنوان نمونه کافران همواره از رفتاری که در برابر آیات الهی از خود نشان می‏دهند در تردید به سر می‏برند، زیرا اعمال و رفتار آنها در نظرشان آراسته شده است و گمان می‏کنند که درست عمل می‏کنند و تا روز قیامت به یقین نخواهند رسید. آنها در سرگشتگی و تردیدی به سر می‏برند که تا قیامت یا روز عذاب از آن رهایی پیدا نمی‏کنند، زیرا آنها به دنبال حقیقت و یقین نبودند بلکه به دنبال خواسته‏های خویش بودند.

2.3.3.9. بازگشت مکر به خود مکار
در قرآن کریم خداوند مکر و خدعه مکاران را خودفریبی دانسته و بازگشت آن به خود مکار بیان نموده است در حالی که خودشان نمی‏فهمند.
نیرنگ منافقان با خداوند و مؤمنان در حقیقت خودفریبی است. منافقان با نیرنگ خود کسی جز خود را فریب نداده و نمی‌دهند و طبق آیات قرآن اثر عمل انسان، نیک باشد یا بد، به خود اوست، و این نکته سرّ پنهان است در قرآن که بازگشت حیله مکاران را به خودشان می‌داند.

2.3.3.10. باقی ماندن پیامدهای نفاق در دل
باقی ماندن پیامدهای نفاق در دل یکی دیگر از آثار مواجهه‏های نامناسب در برابر آیات است که در قرآن بر آن تأکید شده است. تکذیب‏کنندگان منافقان کسانی هستند که در برابر آیات الهی رفتاری دوگانه از خود نشان می‏دهند، آنها در دل ایمان ندارند ولی در ظاهر خود را دیندار نشان می‏دهند. آنها به سزای خلف وعدّه‏ای که با خدا کردند و دروغ هایی که می‏گفتند تا روز قیامت پیامدهای نفاق بر دلهایشان باقی خواهد ماند و در محضر خدا همان گونه که رفتار می‏کردند محشور خواهند شد.

2.3.3.11. رسوایی در دنیا و عذاب در آخرت
رسوایی در دنیا و عذاب در آخرت یکی دیگر از آثاری است که هم در زندگی دنیوی و هم در زندگی اخروی شامل حال کسانی می‏شود که به صورت مناسب در برابر آیات رفتار نکردند مانند تحریف‏کنندگان که در مسیر هدایت انسان‏ها، خلل ایجاد کردند و باعث گمراهی بسیاری از انسانها گشتند، به همین دلیل خداوند هرگز دلهای آنها را پاک نمی‏کند و برای آنها در دنیا رسوایی و در آخرت عذابی بزرگ قرار می‏دهد.

2.3.3.12. ایجاد دشمنی و کینه تا روز قیامت در میان آنها
یکی از آثار به فراموشی سپردن آیات الهی آن است که دشمنی و کینه در میانشان تا روز قیامت برقرار می‏شود مانند کسانی که با خداوند پیمان بستند ولی برای پیمانی که با خدا بسته بودند ارزش قائل نشدند و بخشی از آن چه را که به آنها اندرز داده شده بود، به فراموشی سپردند و به دلیل این بی توجّهی، تا روز قیامت میانشان دشمنی و کینه به وجود آمد.

مطلب مرتبط :   ، تخلفات، شرمساری، بزهکاری، رانندگی

2.3.3.13. طمع شیطان نسبت به آنها
این آیه در مورد برخورد منفی بلعم باعورا در مورد آیات است که از آیات خداوند عاری گشت و به همین دلیل شیطان هم او را دنبال کرد و باعث شد که گمراه شود در حالی که او از ایمان آورندگان بود و این آیه نشان می‏دهد، کسانی هم که ایمان دارند از انجام اینگونه برخوردهای منفی در برابر آیات الهی مبرّا نیستند و ممکن است به برخوردهای ناشایست در برابر آیات الهی دست ببرند، در حالی که از انجام آن در غفلت به سر می‏برند.

2.3.3.14. دور شدن از رحمت الهی
یکی دیگر از آثار برخوردهای منفی در برابر آیات دور شدن از رحمت الهی است. خداوند فرستادگان خود را پیاپی فرستاد تا مردم را هدایت کنند، ولی تمام امتها به تکذیب آیات الهی و فرستادگان پرداختند و بدین وسیله از ایمان آوردن خودداری کردند و از رحمت خداوند دور شدند زیرا کسانی که به تکذیب آیات بپردازند در اصل خود را از رحمت الهی که همان آیات و نشانه‏هاست دور می‏کنند.

2.3.3.15. از دست دادن محبّت خداوند
کسانی که در برابر آیات الهی حق آنها را ادا نکنند و به شایستگی در برابر آنها رفتار نکنند، محبّت و دوستی خدا را از دست خواهند داد مانندکافران که از حقّ انتخابی که خداوند در اختیارشان قرار داده بود درست استفاده نکردند و به جای شکر و فرمان برداری، مسیر عصیان، تجاوز و فساد را انتخاب کردند و با این رفتار مقام بالای انسانیّت را از دست دادند و به بدترین موجود آفریده شده روی زمین مبدّل گشتند. به همین دلیل خداوند آنها را دوست ندارد.

2.3.3.16. خشم خداوند
مواجهه‏ی نامناسب در برابر آیات الهی، خشم خداوند را در پی دارد زیرا سینه‏ای که جایگاه کفر گردد و از ایمان آوردن و فرمانبرداری دوری کند، دوستی و محبّت خداوند را کنار میزند و خداوند نیز نسبت به آن خشمگین می‏شود وکسانی که خداوند بر آنها خشم بگیرد، عذابی بزرگ در انتظار آنها خواهد بود.

2.3.3.17. عدم رستگاری
برخورد نامناسب در برابر آیات، انسان را به ضلالت و گمراهی می‏کشاند و کسی که گمراه شود، رستگاری را از دست خواهد داد مانند کسانی که بر خدا افترا ببندند. زیرا رفتار آنها، لعنت خداوند را به همراه دارد و کسی که توسط خداوند لعنت شود از رحمت او دور می‏شود و در نتیجه به هدایت و رستگاری دست نخواهد یافت.

2.3.3.18. در ستیزه‏ای دور و دراز به سر بردن
اختلاف در مورد کتاب خدا ستیزه و درگیری طولانی است که برای آن پایانی نخواهد بود زیرا آنها به اختلاف و درگیری در مود آیات الهی پرداختند و جز خدا کسی در مورد آنها اطلاعی ندارد و تا روز قیامت اختلاف آنها طول می‏کشد و خداوند در آنجا در مورد اختلاف آنها، داوری خواهد کرد.

نتیجه فصل 3 ( بخش دوّم)
خداوند در قرآن کریم برای آنکه به انجام رفتارهای مناسب ترغیب کند و از انجام رفتارهای ناشایست جلوگیری کند آثاری را برای هر برخورد و رفتار انسان ذکر می‏کند که توجّه به آنها هر قلب آماده‏ای را به راه و رفتار صحیح راهنمایی می‏کند.
در این فصل آثار مواجهه های منفی مورد بررسی و پژوهش قرار گرفت و از آنجا که هر برخورد در برابر آیات از سوی آدمی هم در زندگی دنیا و هم در زندگی آخرت تأثیر می‏گذارد، آثار هر بخش جداگانه معرفی گردید و به دلیل آنکه آثار دنیوی قابل مشاهده و ملموس تر از آثار اخروی است خداوند آثار بیشتری برای برخوردها بر می‏شمارد.
هر چه برخورد و رفتار منفی خطر کمتری را در برابر دین و راه هدایت ایجاد کند، آثار زیان بار کمتری را برای فرد ایجاد می‏کند ‏‏و هر چه آن برخورد در مسیر دین انحراف ایجاد کند و باعث گمراهی فرد و جامعه شود آثار زیان بار بیشتری را به همراه خواهد داشت.

مطلب مرتبط :   داستان، قرآن، داستانهای، داستانها، مِنْ

ارزش افزوده (بخش 2)
بررسی مواجهه‏های منفی در برابر آیات الهی یکی از مهمترین مباحث در این پایان نامه محسوب می‏گردد که در این بخش به صورت مفصل مورد بررسی قرار گرفت. در این بخش به بررسی برخوردها و مواجهه‏های نامناسب در سه فصل پرداخته شد.
1. فصل اوّل: گونه‏های مواجهه‏های منفی در برابر آیات
2. فصل دوّم: زمینه‏های بروز مواجهه‏های منفی در برابر آیات
3. فصل سوّم: آثار مواجهه‏های منفی در برابر آیات
ابتدا گونه‏های متنوع برخوردهای نامناسب در برابر آیات الهی که در قرآن کریم معرفی شده است مورد بررسی قرار گرفت و آیات مرتبط به هر مواجهه‏‏ی نامناسب ذکر گردید و از آنجا که هر برخورد و رفتار انسان ریشه در زمینه‏های تربیتی او دارد پس از آن به ذکر برخی از مهمترین زمینه‏های مؤثربه بروز مواجهه‏های ناشایست پرداخته شد و پس از آن آثار دنیوی و اخروی مواجهه‏های نامناسب مورد بررسی و پژوهش گردید، زیرا آثار هر برخورد نشان‏دهندۀ ماهیت واقعی آن برخورد و رفتار به حساب می‏آید.
در بررسی این بخش نتایجی به دست آمد که به مهمترین آنها اشاره خواهد شد:
1. از آنجا که قرآن برای تربیت انسانها نازل شده است برای از بین بردن رفتارهای بد و منفی با تأکید بیشتر و با بیانی کوبنده‏تر سعی در از بین بردن آن رفتارها در آدمی می‏کند.
2. هر چه برخورد و رفتار در برابر آیات خطر بیشتری برای فرد و جامعه داشته باشد، بیشتر به معرفی زمینه‏های پیدایش و آثار آن تأکید می‏شود.
3. برخورد کفر و تکذیب و تکبّر از مواجهه‏هایی هستند که در قرآن بر آنها تأکید بیشتری شده و در بسیاری از آیات در مورد آنها سخن به میان آمده است.
4. معمولا مواجهه‏های اعتقادی به عنوان پیش زمینه، قبل از مواجهه‏های رفتاری شکل می‏گیرند.
5. آدمی برای از بین بردن مواجهه های اعتقادی همچون کفر و تکذیب ابتدا باید مواجهه های رفتاری که در اثر آن برخوردها پدید آمده‏اند ، را از بین ببرد و پس از آن می‏تواند کم‏کم از اینگونه برخوردها در برابر آیات الهی خودداری کند و به ایمان گرایش پیدا ‏کند. به عنوان مثال کسی که همه چیز را در دین به بازی و شوخی می‏گیرد و با مسخره کردن، مقدسات خود را سرگرم می کند پس از آنکه از اشتباه خود آگاه گردید ابتدا باید از آن رفتار زشت، توبه و بازگشت کند تا بلکه خداوند توفیق ایمان را به او عطا کند.

3. بخش سوم
مواجهه‏های مثبت در برابر آیات الهی

مواجهه‏های مثبت در برابر آیات الهی
با توجّه به تقسیم بندی برخوردها در برابر آیات الهی در این فصل به بررسی برخوردهای مثبت در برابر آیات پرداخته خواهد شد. با توجّه به آنچه مورد بررسی قرار گرفت برخوردها به دو دسته‏ی مثبت و منفی تقسیم گردید و گفته شد که برخوردهای مثبت به رفتارهای مناسبی گفته می‏شود که از سوی بشر در برابر آیات الهی نشان داده شده است و در آیات متعددی در قرآن کریم به معرفی جزئیات آنها پرداخته شده است. در این بخش در

  • 7
دسته بندی : علمی