ایجاد تمایز 2. ایجاد رقابت میان شبکه‌ها)
ضمن آنکه دو رسانه باید کار یکدیگر را کامل نمایند و مکمل همدیگر باشند تا به هدف اصلی خود رسیده و بتوانیم مخاطبان خود را جذب نماییم. (طراحی آرایش رسانه‌ای- آرایش مکمل و رقابتی، برای جذب مخاطب)
همچنین به پوشش بخش‌های مختلف محتوا توسط رسانه‌های خود باید توجه داشته باشیم. یعنی مشخص باشد که هر شبکه باید به پوشش کدام بخش بپردازد. در این صورت آرایش رسانه‌ای ما کامل می‌گردد. (طراحی آرایش رسانه‌ای- تفکیک حوزه‌های محتوایی رسانه‌های خودی)
این بخش‌ها به‌واسطه سیاستی که برای هر شبکه در نظر می‌گیریم مشخص می‌شود، وابسته است. مثلاً شبکه‌ی سه، شبکه جوان است؛ بنابراین باید به حوزه مسائل جوانان بپردازد. یا شبکه‌ی چهار، شبکه نخبگان و فرهیختگان است؛ بنابراین باید به حوزه مسائل نخبگان و برنامه‌های علمی بپردازد. پس استراتژی ما تعیین‌کننده نوع آرایش ما به نسبت حوزه‌های مختلف است. (طراحی آرایش رسانه‌ای- تعیین استراتژی هر شبکه برای تفکیک حوزه رسانه‌های خودی)
هر رسانه‌ای باید در ابتدا مأموریت خود و سپس چشم‌انداز و اهداف خود را تعیین کند و آنگاه با درنظر گرفتن آن‌ها آرایش بگیرد. (طراحی آرایش رسانه‌ای- تعیین استراتژی، مأموریت، اهداف، چشم‌انداز شبکه‌های خودی)
دو فضای رقابتی موضوعیت دارد. این دو به هم وابسته‌اند و می‌بایست به‌موازات یکدیگر پیش بروند. ابتدا فضای رقابتی در سپهر رسانه‌ای است که در آن، رقابت میان ما و دیگران که در بیرون مرزهای ما فعال‌اند، بر سر تصرف قلب و ذهن مخاطب و جذب او جریان دارد. این رقابت با جدیت تمام به تولید محتوا برای جلب و به چنگ آوردن مخاطب می‌انجامد. (رقابت در سپهر رسانه‌ای- برای تصرف قلب و ذهن مخاطب)
فضای دوم، رقابت داخلی میان رسانه‌های خودی است، چراکه با این رقابت، کیفیت و کمیت رقم می‌خورد و به وضع مطلوب نیل می‌کند. فرض کنید، بخش‌های مختلف خبری ما بدون هیچ تغییری خبر پخش نمایند و هیچ رقابتی باهم نداشته باشند، نه وجه تمایز و مزیتی برای جلب مخاطب خواهند داشت و نه قادر به رقابت با رسانه‌های رقیب خواهند بود. اکنون در بخش‌های خبری صداوسیما، چنین وضعیتی وجود دارد و بخش‌های خبری، بدون کوچک‌ترین تغییری، اخبار را از روی سایت واحد مرکزی خبر برمی‌دارند و بدون پرداخت مجدد استفاده می‌کنند و این به دلیل عدم رقابت میان آن‌هاست، اگر رقابت و درنتیجه ارزیابی کیفی میان اخبار آن‌ها به وجود آید، مخاطبان نسبت به همه بخش‌های خبری مشتاق می‌شوند. با تعریف چنین رقابتی، چینش بهتر رسانه‌ها و برنامه‌ها، در آرایش رسانه‌ای به وجود می‌آید. (رقابت رسانه‌های خودی- برای افزایش کیفیت و کمیت)
اگرچه وجود انحصار رسانه‌ای در کشور ما، تا حدی جلوی رقابت را گرفته است؛ اما درعین‌حال، این امکان وجود دارد که با وضعیت موجود هم بتوان فضای رقابتی ایجاد کرد. (انحصار رسانه‌ای مانع رقابت)
برای رسانه‌های خودی باید تعریف مأموریت نمود و به‌صرف راه‌اندازی شبکه نمی‌توان خود را واجد آرایش رسانه‌ای دانست. در حال حاضر ما 160 شبکه رادیویی و تلویزیونی داریم که باید یک برنامه مناسب و جامع برای آن‌ها داشت. که برای آن باید، در حوزه نیروی انسانی، برای جذب، آموزش و تربیت آن‌ها باید برنامه داشت و آن‌ها را به‌تناسب اهداف و مأموریت‌های سازمان رسانه‌ای، جذب و تربیت نمود. و ویژگی‌های مورد نیاز برای هر نیرو را مشخص نمود. (نیروی انسانی- جذب و آموزش، متناسب با مأموریت)
برای مخاطبان نیز باید برنامه‌ریزی نمود. (برنامه‌ریزی- برنامه‌ریزی برای مخاطب)
باید رسانه‌های خود را به تجهیزات مناسب و باکیفیت و به‌روز، مجهز نموده و دانش نیروی انسانی را نسبت به این تجهیزات به‌روز نمود. (بسیج منابع و امکانات– تجهیز مناسب، باکیفیت و به‌روز)
این مباحث اگرچه بیشتر در حوزه مدیریت عمومی می‌گنجد، اما در کنار آن می‌بایست، در حوزه مدیریت استراتژیک به استراتژی‌ها، مأموریت و اهداف و وظایف هرکدام از شبکه‌ها و نحوه رقابت و حضور در فضای رسانه‌ای، نیز پرداخت.
هر وضعیت جدیدی را که بخواهیم رقم بزنیم و به وضع مطلوب برسیم؛ نمی‌تواند بدون آسیب‌شناسی وضع موجود باشد. که شامل بررسی و تحلیل نقاط قوت و ضعف و تهدیدات در فضای رقابتی و فرصت‌هایی که با آن همراه است، می‌شود. نظرسنجی‌هایی که پس از پخش هر برنامه انجام می‌شود، همان آسیب‌شناسی و نگاه به عملکرد گذشته و بررسی آن است که برای دستیابی به چشم‌انداز و وضع مطلوب آینده واجد اهمیت است. (آسیب‌شناسی وضع موجود- بررسی و تحلیل نقاط قوت و ضعف و تهدیدات و فرصت‌ها)
این‌گونه نیست که در هنگام برنامه‌ریزی صرفاً به زمان حال توجه شود. بلکه باید برنامه‌ریزی ناظر بر تحولات و بررسی چشم‌انداز تکنولوژی باشد. (آینده‌پژوهی- بررسی سیر تطور تکنولوژیک)
بررسی تحرکات رقیب، بررسی راه‌اندازی‌های شبکه‌های جدید و رویکرد آن‌ها، در فضای سپهر رسانه‌ای (شناخت وضع موجود رقیب- رصد دائم رقیب)
آینده‌پژوهی و نگاه به آینده برای مشخص نمودن وضعیت مثلاً 10 سال آینده را نیز باید مدنظر قرار داد. (آینده‌پژوهی- برآورد افق ده‌ساله)
استراتژی ما باید پویا بوده و در مقابل شرایط جدید انعطاف‌پذیر و قابل‌تغییر باشد. (پویایی و انعطاف‌پذیری استراتژی)
چراکه هنگام بروز شرایط جدید باید تغییر استراتژی داد و آن را به‌روزرسانی، اصلاح و تقویت نمود. لذا باید برنامه‌ریزی ما ناظر به آینده باشد. (پویایی و انعطاف‌پذیری استراتژی)
برای آرایش رسانه‌ای باید اصول و قواعدی را در نظر گرفت. که شامل این موارد می‌شود: باید فضای رسانه‌ای که در آن قرارگرفته‌ایم را بشناسیم. رقبا و برنامه‌های آن‌ها و تکنولوژی‌ای که از آن بهره می‌برند را نیز باید شناخت. (اصول آرایش رسانه‌ای- شناخت فضای رسانه‌ای، شناخت رقبا و برنامه‌های آن‌ها، شناخت تکنولوژی‌های روز)
سپس نسبت خود را با رقیب باید سنجید. (اصول آرایش رسانه‌ای-تعیین نسبت خود با رقیب)
جایگاه ما و سپس رقیب در میان مخاطبان چیست؟ (اصول آرایش رسانه‌ای-تعیین جایگاه خود و رقیب به نسبت مخاطب)
مقایسه ویژگی‌هایی که هرکدام از رسانه‌های ما و رقیب برای جذب مخاطب به کار می‌برند. (اصول آرایش رسانه‌ای- تعیین ویژگی‌های جذب مخاطب خود و رقیب)
مأموریت رسانه‌های ما چیست و چه چشم‌اندازی دارند. (اصول آرایش رسانه‌ای- تعیین چشم‌انداز و مأموریت)
چقدر ما اعتماد مخاطب را به خود جلب نموده‌ایم. رسانه‌های ما چه اعتباری نزد مخاطب دارند. (اصول آرایش رسانه‌ای- برآورد میزان جلب اعتماد مخاطب)
به چه میزان نیروی حرفه‌ای و آشنا به محیط رسانه در اختیار داریم. (اصول آرایش رسانه‌ای- برآورد میزان نیروی انسانی حرفه‌ای)
میزان تمکن مالی و توانایی اقتصادی ما چقدر است. (اصول آرایش رسانه‌ای- برآورد وضعیت اقتصادی)
این‌ها قطعاتی است که باید در پازل رسانه‌ای به‌طور کامل پیاده شود و در غیر این صورت دچار نقص خواهیم شد. این را باید مشابه شرایط جنگ نظامی در نظر گرفت که هرگونه ضعفی باعث حمله دشمن به آن نقطه و نفوذ و رخنه از آن ناحیه می‌شود. (تشابه با وضعیت نظامی- پوشش همه ضعف‌ها)
مخاطب شناسی نیز واجد اهمیت است. نباید نسبت به آن بی‌تفاوت بود. باید دانست که مخاطب ما کیست و چه تجربیات و صفاتی دارد. نیازهایی که دارد چیست و چه برنامه‌هایی باید برای او تدارک دید. نهایتاً رویکرد مخاطب نسبت به ما و سپس نسبت به رسانه‌های رقیب ما باید مطالعه شود. برای مخاطب شناسی باید به این سؤالات پاسخ داد که در همه دنیا این امر شایع است و با مخاطبان خود برای پاسخ دادن به این سؤالات با مخاطب خود ارتباط برقرار می‌کنند. سپس استراتژی‌های خود را نسبت به مخاطب طراحی می‌کنند. (مخاطب شناسی- تبیین کیستی مخاطب، نیازهای مخاطب، رویکرد مخاطب نسبت به ما و رقیب، ارتباط مستقیم با مخاطب، برنامه‌ریزی برای مخاطب، تنظیم استراتژی رسانه با ارزیابی مخاطب)
به لحاظ سازمان‌دهی، در هر رسانه اتاق فکری وجود دارد که شامل افراد نخبه‌ای است که خطوط کلی تولید پیام و محتوا را مشخص می‌نمایند و این‌ها کسانی‌اند که محیط‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی را به‌خوبی می‌شناسند و می‌دانند که چگونه باید تولید محتوا نمود که اثرگذاری روی مخاطب و جامعه هدف، انجام شود. هر رسانه به چنین اتاق فکری که حلقه اصلی تولید محتواست، محتاج است. (اصول آرایش رسانه‌ای- برآورد وضعیت اقتصادی)
در بحث بخش‌بندی محتوا، باید گفت، محتوا نیز می‌تواند به موضوعات مختلفی بخش‌بندی شود ازجمله، موضوعات فرهنگی ، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و … . تقسیم‌بندی دیگر می‌تواند بر مبنای مخاطب و نیازهای او باشد. بنابراین باتوجه به اهداف هر شبکه، مخاطبان خاص هر شبکه، رده سنی مخاطب و خواست او، جنسیت و محل اقامت او و … می‌توان محتوا را تقسیم‌بندی نمود. (تفکیک محتوا- بر مبنای مخاطب)
می‌توان رسانه را به‌مثابه یک بازار دید که هر مخاطبی وارد آن بازار شده و جنس موردنظرش را پیدا، انتخاب و می‌خرد. شبکه یک، چنین ساختاری دارد. یا به‌مثابه یک بازار تخصصی باشد مثل شبکه چهار که مشتری اختصاصی دارد. (رسانه به‌مثابه بازاری برای تأمین نیاز همگان)
در فضای سپهر رسانه‌ای باید حریف و تعداد رسانه‌های او و جنس شبکه‌هایش را شناخت و نسبت به او آرایش گرفت. مثلاً در مقابل شبکه‌های خبری او، شبکه‌های خبری ما قرار دارند و برنامه تولید و پخش می‌کنند. این آرایش در مقابل رویکرد آن‌ها و برنامه‌ها محتواها و پیام‌هایی که تولید می‌کنند، قرار می‌گیرد. مثلاً در مقابل شبکه سرگرمی آن‌ها، شبکه نسیم راه‌اندازی می‌شود که مخاطب به سراغ آن‌ها نرود. لذا همه رسانه‌ها را در فضای رقابتی باید شناخت و همه حوزه‌هایی را که آن‌ها پوشش می‌دهند ما نیز باید پوشش دهیم. (شناخت رقیب- تبیین رقیب، تعداد و جنس شبکه‌هایش، چینش و آرایش نسبت به او، پوشش همه‌ی جبهه‌های تحت پوشش رقیب)
فضای رسانه نسبت به گذشته تغییر کرده و رسانه‌ها دیگر به دنبال مخاطب توده‌ای نیستند، هر رسانه به دنبال مخاطب خاص خود، طبقه‌ای و کلاسه‌بندی شده است. (فضای نوین- کلاسه‌بندی مخاطب و جذب مخاطب خاص خود)
مخاطب عصر ما عجول و بی‌حوصله است و تعارف ندارد، به‌محض اینکه ارضا نشود، به‌سرعت پس می‌زند و به رسانه‌های دیگر، گرایش می‌یابد. (فضای نوین- مخاطب عجول و بی‌حوصله- ریزش سریع مخاطب)
فضای مجازی نیز، تغییرات عمده‌ای را موجب شده است. مخاطب امروز به مدیریت زمان می‌پردازد و انفعال گذشته را ندارد. پیام را و زمان دریافت را مدیریت می‌نماید. (فضای نوین- مخاطب فعال و مدیریت پیام و زمان توسط او)
سعی می‌کنند که مخاطب در تولید

  • 3
مطلب مرتبط :   عربی،، (لغ)، آدم، صفت، مصدر
دسته بندی : علمی