. گروه دیگری از رسانه‌ها هستند که رقابت مشتری مدار با ما دارند. مثل شبکه‌های خارجی، عربی، انگلیسی، ترک و… که با پیام ما مشکلی ندارند؛ اما صرفاً می‌خواهند مخاطبان ما را جذب کنند، برای اعتبار، تبلیغات، درآمد و … (رقابت در سپهر رسانه‌ای- رقابت پیام، رقابت مخاطب)
اما این دو رقابت یک نتیجه مشترک به همراه دارند و آن‌هم ربودن ذهن و قلب مشتریان و مخاطبان ماست. (رقابت در سپهر رسانه‌ای-تصرف قلب و ذهن مخاطب)
جمهوری اسلامی حامل یک پیامی است که این پیام، ماهیتاً با همه دنیا متفاوت است. لذا اولاً باید هرکسی که خواست به پیام ما دسترسی داشته باشد و ثانیاً ما به هرکسی که خواستیم دسترسی داشته باشیم. (معنای آرایش رسانه‌ای-دسترسی مخاطب به ما و ما به مخاطب)
این‌یک بلوک‌بندی مخاطب را به همراه دارد. یعنی شما در فضای برودکست رفته و از همه ظرفیت‌های آن بهره ببرید. از طرفی در فضای برودبند نیز باید حضور داشته و از تمامی ظرفیت آن بهره بگیرید. چراکه در بلوک‌بندی جدید مخاطب، ممکن است مخاطبانی باشند که با برودکست به‌هیچ‌عنوان نشود با آنان ارتباط برقرار نمود. مثل جوانی که از گیم آنلاین تا خبر آنلاین و شبکه‌های اجتماعی و … در دسترس اوست؛ لذا دیگر فرصت نشستن پای تلویزیون را ندارد و نمی‌توان نسبت به آن بی‌تفاوت بود. (تأمین دسترسی با حضور در برودبند و برودکست) (فضای نوین رسانه‌ای – بلوک‌بندی جدید مخاطب)
لذا نیاز است که برای فضای مجازی، شورای عالی تدارک دیده شود، تا آنکه با ترتیب دادن یک رگولاتوری درست، امکان بیشترین بهره‌برداری از این فضا به وجود آید و آسیب‌های آن را به حداقل برسانیم. (سازمان‌دهی- شورای عالی فضای مجازی و رگولاتوری- دفع آسیب‌ها و بهره از مزایا)
این مدل مفهومی آرایش رسانه‌ای است. یعنی هرکس خواست به ساده‌ترین شکل و از طریق هر رسانه‌ای به شما دسترسی بیابد و ما نیز به هر طریقی که خواستیم به مخاطب خاص خود دسترسی بیابیم. (معنای آرایش رسانه‌ای-دسترسی مخاطب به ما و ما به مخاطب)
پس ما باید ماهواره داشته باشیم تا به‌صورت ارزان و آنلاین بتوانیم همه‌ی مناطق موردنظرمان را پوشش دهیم. حتی برای پوشش داخل نیز، نیاز به ماهواره است. (متغیر پوشش) این‌یک میدان جدید را به‌پیش روی ما می‌گشاید. دشمن نیز مانع این کار می‌شود. گاهی نیز حتی شبکه‌های ما را از روی ماهواره حذف می‌کند. اینجاست که مفهوم ژئومدیا معنا می‌یابد. رسانه یک عنصر ژئوپلیتیک می‌باشد. (پوشش – ضرورت ماهواره در فضای ژئومدیا)
آن‌ها تحمل شبکه‌های ما را به خاطر تفاوت روایت ما با خودشان ندارند. ما در ایده و در روایت با دنیا متفاوتیم. (تفاوت پارادایم، تفاوت روایت ما با دنیا)
هالیوود با بالیوود هیچ تفاوتی ندارد و از همان چارچوب لیبرالی تبعیت می‌کند جز آنکه به ذائقه انسان شرقی آن حرف‌ها را ترجمه می‌کند. هالیوود هرگز برای ما فیلم نمی‌سازد، بلکه برای بیان روایت خودشان می‌سازند؛ چراکه قصد تقویت چارچوب فرهنگی خود را دارد و در تعارض با چارچوب فرهنگی ماست. (تفاوت پارادایم، منازعه پارادایم ما و غرب)
بحث دیگر آرایش رسانه‌ای، انواع رسانه‌هاست. رسانه‌های مؤثر اعم از سینما و تلویزیون و رادیو و بازی‌های کامپیوتری و مطبوعات و … رسانه‌های فضای مجازی، شبکه‌های اجتماعی و … . (بارگذاری روی انواع رسانه‌ها و ابزارها)
برای تحقق آرایش رسانه‌ای مناسب، باید امکانات فنی را در پلتفرم‌های مختلف در اختیار بگیریم و انواع رسانه‌ها را به کار بگیریم. (بارگذاری روی انواع رسانه‌ها و ابزارها)
چهارم به‌کاربردن انواع فرم‌های برنامه را باید داشته باشیم مثل، انیمیشن و خبر و … . البته باید این برنامه‌ها ناظر به روایت ما باشد. نه آنکه در پارادایم لیبرالی تولید و انتشار یابند. ما باید بتوانیم ایده‌های خود را مبتنی بر روایتی که از محیط داریم، انتشار دهیم. مثل شبکه العالم که با روایت متفاوت خود، نقش بسزایی در بیداری اسلامی ایجاد نمود. (بارگذاری روی انواع فرم برنامه)
بزرگان رسانه‌ای آمریکا، قایلند به اینکه دو جنگ در رسانه در جریان است. جنگ ایده و جنگ روایت. مثل روایتی که ما از جنگ سوریه ارائه می‌دهیم و آنچه رسانه‌های جریان سلطه از آن، در جهان ارائه می‌دهند. (تعارض پارادایم ما و غرب در سپهر رسانه‌ای)
باید المان‌های فرهنگی جامعه را کشف و در برنامه‌ها ارائه نماییم. آمریکایی‌ها همیشه از پرچم و کلاه و شلوار جین و … برای بیان آمریکایی بودن کارکترهایشان بهره می‌گیرند. (کشف و تقویت المان‌های فرهنگی خودی)
هر شبکه باید بتواند خودش را در نظام رسانه‌ای داخلی و سپس جهانی تعریف نماید. (طراحی آرایش- تعریف هر شبکه در سپهر رسانه‌ای)
و باید به این پرسش پاسخ بگوید که چه خلائی در میان حوزه‌های مختلف رسانه‌ای، وجود دارد تا آن بخش را پوشش دهد؟ (طراحی آرایش- تعیین پوشش خلأ هر شبکه در جبه بندی رسانه‌ای خودی)
همچنین نسبت خود را در سپهر رسانه‌ای روشن نماید. یعنی مشخص نماید که چه چیزی را می‌خواهد برجسته و چه چیزی را می‌خواهد تضعیف نماید؟ (طراحی آرایش- تعریف معیارها و مناسبات هر شبکه در سپهر رسانه‌ای)
سوم اینکه نسبت خود را با مخاطب ویژه خود معین نماید. تا آنکه معنا یابد. همچنین باید مشخص نماید که چرا مخاطب باید این برنامه را ببیند؟(طراحی آرایش- تعریف نسبت هر شبکه با مخاطب در سپهر رسانه‌ای)
در حال حاضر مخاطب به 4400 شبکه در سطح جهان دسترسی دارد. اقلاً باید هر شبکه نسبت خود را با 120 شبکه فارسی و 15 شبکه اصلی خارجی مشخص نماید. (طراحی آرایش- تعریف هر شبکه در سپهر رسانه‌ای)
همچنین باید مشخص کند که نسبت به مدام شبکه‌ها باید پاسخگو باشد؟ (طراحی آرایش- تعریف نسبت هر شبکه با شبکه رقیب در سپهر رسانه‌ای)
پس اول نسبت به شبکه‌های داخلی، دوم به نسبت شبکه‌های مهم خارجی و شبکه خانگی، سوم هم نسبتش را با مخاطب خود مشخص نماید. (طراحی آرایش- تعریف هر شبکه در سپهر رسانه‌ای و نسبت به مخاطب)
در آرایش رسانه‌ای باید در دو رقابت مذکور، (پیام و مخاطب) اگر روایت متفاوتی در محتوا داریم، (رقابت در سپهر رسانه‌ای- رقابت پیام، رقابت مخاطب)
پس قواعد و اصولی به‌تبع آن باید رعایت گردد. مثلاً در عرصه خبر باید بیان ویژه‌ای از آن روایت بدهیم تا دیده شود. چه در سرعت و چه در صحت خبر. (رقابت در سپهر رسانه‌ای-ارائه خلاقانه و سرعت و صحت در برنامه‌ها)
در حوزه دوم که مشتری مداری است، که باید مشتری از دیدن برنامه‌های شما به حظ بصری برسد. اگر روایت ما متفاوت است و چارچوب فرهنگی متفاوتی نیز داریم با استفاده از جاذبه‌های جنسی نمی‌توانیم، بنابراین باید از حظ بصری دیگر و تجربه‌های نو مثل تصاویر ویژه سه‌بعدی و اچ‌دی، یا دوربین‌های عنکبوتی استادیوم‌ها، که به جذابیت برنامه برای مخاطب منجر می‌شود، استفاده نمود. پس چالاکی در ارائه برنامه و توانمندی و ارائه حظ بصری. (رقابت در سپهر رسانه‌ای-مشتری مداری- ارائه جذاب و باکیفیت، چالاکی، توانمندی)
در روش طراحی آرایش رسانه نیز باید این منابع و زیرساخت‌ها را در نظر گرفت (طراحی آرایش رسانه‌ای-تعیین منابع و زیرساخت‌ها)
تا اینکه به نسبت منابع، سهم برودبند و برودکست را از منابع مشخص نمود. (طراحی آرایش رسانه‌ای-سهمبندی برودکست و برودبند)
باقی مسائل طراحی به روش‌های اجرا و عملیات برمی‌گردد که متغیرهای زیادی دارد و بسته به شرایط و زمان و مکان و … است. اما در ابتدا تعیین میدان عمل اهمیت دارد. اینکه سهم‌بندی شما از برودکست و برودبند چقدر است و چه تناسبی دارد و نوع توسعه موازی شما چیست. (طراحی آرایش رسانه‌ای-سهمبندی برودکست و برودبند)
یا زدن یک شهرک سینمایی برای شما یک امر مهم در آرایش رسانه‌ای است. چراکه منجر به تولید ارزان‌قیمت می‌گردد. (طراحی آرایش رسانه‌ای-تولید ارزان‌قیمت و باکیفیت)

مصاحبه شماره 10
مصاحبه با دکتر داوود نعمتی انارکی
مدرس رسانه و علوم ارتباطات
03/04/93

مطلب مرتبط :   ، اسب، شاه، خورشید، (معین)

تعریف آرایش رسانه‌ای، این است که ما چگونه و با چه وضعیتی، امکانات رسانه‌ای خود را در فضای رقابتی رسانه بسیج و استفاده می‌کنیم و از قابلیت‌های رسانه‌ای‌مان در فضای رقابتی رسانه‌ای موجود استفاده نماییم. و در این فضای رقابتی با این وضعیت که از رسانه‌ها می‌بینیم و برایشان تعریف می‌کنیم، که می‌تواند سیاست، اهداف، چشم‌انداز، استراتژی‌ها را در بربگیرد، از رفتن مخاطب خود در دامن رقیب جلوگیری نماییم و برای خود حفظ نماییم و مأموریت، اهداف، استراتژی و وضعیت جدیدی را برای خودمان تعریف نماییم. این را می‌توان به آرایش رسانه‌ای نسبت داد. (تعریف آرایش رسانه‌ای، چگونگی بهره‌گیری از امکانات برای عدم از دست دادن مخاطب در فضای رقابتی)
ازآنجاکه این تعریف، به دو حوزه‌ی مدیریت استراتژیک و مدیریت عمومی رسانه نزدیک است، در آرایش رسانه‌ای می‌بایست به هردو حوزه مدیریت استراتژیک و مدیریت عمومی رسانه پرداخته شود. (مبنای آرایش رسانه‌ای- مدیریت استراتژیک و مدیریت عمومی رسانه)
مثلاً در حوزه نیروی انسانی، استراتژی تعریف‌شده در رسانه را در نظر می‌گیریم و مثلاً آموزش و بهره‌گیری از نیروهای توانمند برای شناخت، تولید و تحلیل و انتشار پیام است، که در حوزه مدیریت عمومی کاربرد دارد. اما به‌عنوان‌مثال در حوزه مدیریت استراتژیک، استراتژی‌ای که داده می‌شود این است که میان دو شبکه تلویزیونی در رسانه ما، باید تفاوت و وجه تمایز وجود داشته باشد (مبنای آرایش رسانه‌ای- مدیریت استراتژیک و مدیریت عمومی رسانه) (نیروی انسانی- توانمندسازی در تولید پیام ) (استراتژی تفاوت و تمایز میان شبکه‌های خودی)
و مدیریت استراتژیک به ما می‌گوید که باید استراتژی این دو شبکه باهم متمایز باشد و یک استراتژی رقابتی میان آن دو تعریف می‌نماییم. (استراتژی تفاوت و تمایز – استراتژی رقابتی)
اگر دو رسانه داشته باشیم که میان عملکرد هردو هیچ تفاوتی نباشد، یکی از آن‌ها کفایت می‌کند. پس مدیریت استراتژیک به ما می‌گوید که کارکرد دو رسانه باید با هم متفاوت باشد. در صورت رقابت آن دو، کیفیت تولید نیز افزایش می‌یابد. (استراتژی رقابتی- افزایش کیفیت تولید)
اگر فضای رقابتی میان آنان تعریف نشود و تمایزشان مشخص نشود یعنی، آرایش رسانه‌ای نداریم. ( عدم استراتژی رقابتی- فقدان آرایش رسانه‌ای)
چراکه ده‌ها رسانه داریم که از یک وضعیت در تولید رسانه‌ای برخوردارند و با مغفول ماندن اصل رقابت رسانه‌ای، آرایش رسانه‌ای مخدوش شده است. (استراتژی رقابتی- اصل رقابت رسانه‌ای)
لذا در آرایش رسانه‌ای باید ابتدا تمایز میان شبکه‌ها تعیین گردد و سپس میان آن‌ها رقابت ایجاد گردد. (طراحی آرایش- 1.

مطلب مرتبط :  

  • 2
دسته بندی : علمی