تولید فکر در جامعه مبتنی بر اقتصاد است. (مؤلفه آرایش رسانه‌ای-تأمین زیرساخت و اقتصاد رسانه)
اما برای رسیدن به مخاطبی که به حد انسان طراز رسیده است؛ می‌بایست همان حکایت‌های تربیتی قدیم را از مجرای رسانه بازتولید و انتشار داد و مراتب و مراحل رشد و تعالی را پیگیری نمود که یکی از ساده‌ترین اشکال آن، مشارطه، محاسبه و مراقبه است و به متذکر شدن انسان کمک نماید. این همان مدل انسان‌سازی است که می‌بایست در دستور کار رسانه قرار گیرد. (مؤلفه آرایش رسانه‌ای-مدل انسان‌سازی دینی، برای رسیدن به انسان طراز)
آرایش رسانه‌ای، حتی از منظر آسیب‌شناسی وضع موجود و نگاه زمینی آن، باز باید در خدمت انسان بودن رسانه را برجسته دید. (آسیب‌شناسی- انسان در خدمت رسانه) (مؤلفه آرایش رسانه‌ای- رسانه در خدمت انسان)
همچنین باید دانست که “ان خیر من استاجرت، القوی، الامین.” یعنی برای به خدمت گرفتن رسانه توسط انسان، رسانه باید هم امین باشد و هم قوی. (مؤلفه آرایش رسانه‌ای- امین بودن و قوی بودن)
در توصیف آرایش رسانه‌ای، مقام معظم رهبری، ابتدا بحث امین بودن رسانه را می‌کنند و سپس آرایش رسانه‌ای کارآمد را با مؤلفه‌هایی ازجمله پوشش جغرافیایی رسانه و توانایی، چالاکی و انعطاف و انطباق با شرایط جدید دانستند. ضمناً به بحث مواجهه با آرایش رسانه‌ای دشمن نیز پرداخته‌اند. (مؤلفه آرایش رسانه‌ای- پوشش جغرافیایی، توانایی، چالاکی، انعطاف، انطباق با شرایط جدید)
اما این‌جانب از ورود به تعبیر نمودن استعارات مقام معظم رهبری معذورم. چراکه ذهنیات این‌جانب شاید نتواند کمکی در شفاف نمودن آن بنماید. اینجا باید استعارات را به محکمات ارجاع داد. مثل محکمات علم ارتباطات و تئوری‌ها و یافته‌های امروز عالم ارتباطات. (ارجاع استعارات به محکمات)
تجربه اتحادیه رادیو و تلویزیون‌های اسلامی، تجربه بسیار خوبی است. نمونه کارهایی که کیفیت آن‌ها بر کمیت غالب است، در فضای نوین جهانی نمونه‌های خوبی است. (مؤلفه آرایش رسانه‌ای- غلبه کیفیت بر کمیت)
اما در فضای جهانی هر جا که به زبان فطرت انسانی و جهانی، و اخلاق و پیام‌های رشد انسان، سخن گفته‌ایم توانسته‌ایم در عمق میدان قلب و ذهن مخاطب نفوذ نماییم. (مؤلفه آرایش رسانه‌ای- زبان فطرت جهانی ، پیام‌های رشد انسان و نفوذ به قلب و ذهن مخاطب)
درحالی‌که دشمن با غریزه و سکس و پورن به ما تهاجم می‌کند که مبتنی بر غریزه و بخشی از فطرت انسان است و اثرگذار هم می‌باشد؛ ما باید به سراغ بخش‌های دیگر فطرت برویم. مثل فیلم‌های مجید مجیدی، یا سریال یوسف پیامبر که با همه ضعف‌هایش، به دلیل احسن القصص بودن آن، نفوذ بالایی در مخاطبان داشت. یا جدایی نادر از سیمین نیز به روابط انسانی و علقه فرزند و پدر و خانواده می‌پردازد، در سینمای جهان فیلم قابل‌ملاحظه‌ای است. (مؤلفه آرایش رسانه‌ای- زبان فطرت جهانی)
لذا باید رویکردمان، به‌جای توسعه کمی شبکه‌ها، که البته آن‌هم پدیده ضروری است و صداوسیما باید به سمت برنامه‌های انسانی پیش برود. (مؤلفه آرایش رسانه‌ای- افزایش عمق و پیام‌های فطری، به‌جای توسعه کمّی)
همچنین باید گفت، افزایش شبکه‌ها عامل افزایش مخاطب نشده، بلکه مخاطبان ثابت صداوسیما، بین شبکه‌های جدید تقسیم می‌شوند. اما این شبکه‌ها، اگر رویکرد ما محصول محور و تولید محصولات فطری باشد، بستری برای افزایش مخاطب و همچنین تصرف میدان قلب و ذهن مخاطب و رشد و شکوفایی او خواهد بود. (مؤلفه آرایش رسانه‌ای- رویکرد محصول محوری و تولید محصولات فطری)
روش تکنیکی طراحی آرایش نیز با ادبیات نظامی قابل انجام است. یا با ادبیات غیراستعاری با نگاه مدیریت استراتژیک آینده‌پژوهانه و چشم‌انداز محور باید انجام گیرد. (روش طراحی آرایش رسانه‌ای- آینده‌پژوهانه و چشم‌انداز محوی)
تعریف آرایش رسانه‌ای نیز، بهینه‌سازی کیفیت و کمیت رسانه‌ها در کشف و شکوفایی مخاطب برای رسیدن به انسان کامل؛ می‌باشد. (تعریف آرایش رسانه‌ای- بهینه‌سازی رسانه جهت رسیدن به انسان کامل)

مصاحبه شماره 9
مصاحبه با دکتر حسن خجسته
مدرس رسانه و علوم ارتباطات
04/03/93

مطلب مرتبط :   سیاست، جنایی، فقه، دینی، حقوقی

استنباط من از آرایش رسانه‌ای یک مبنایی دارد. ما در سپهر رسانه‌ای درگیر دو رقابت هستیم. (مبنای آرایش رسانه‌ای، سپهر رسانه‌ای)
رقابت در پیام، که رقیب می‌خواهد پیام ما به مخاطب نرسد و یا اینکه اگر رسید، بد فهمیده شود. مثل شبکه‌های فارسی‌زبانی که با ما رقابت دارند. گروه دیگری از رسانه‌ها هستند که رقابت مشتری مدار با ما دارند. مثل شبکه‌های خارجی، عربی، انگلیسی، ترک و… که با پیام ما مشکلی ندارند؛ اما صرفاً می‌خواهند مخاطبان ما را جذب کنند، برای اعتبار، تبلیغات، درآمد و … (رقابت در سپهر رسانه‌ای- رقابت پیام، رقابت مخاطب)
اما این دو رقابت یک نتیجه مشترک به همراه دارند و آن‌هم ربودن ذهن و قلب مشتریان و مخاطبان ماست. (رقابت در سپهر رسانه‌ای-تصرف قلب و ذهن مخاطب)
جمهوری اسلامی حامل یک پیامی است که این پیام، ماهیتاً با همه دنیا متفاوت است. لذا اولاً باید هرکسی که خواست به پیام ما دسترسی داشته باشد و ثانیاً ما به هرکسی که خواستیم دسترسی داشته باشیم. (معنای آرایش رسانه‌ای-دسترسی مخاطب به ما و ما به مخاطب)
این‌یک بلوک‌بندی مخاطب را به همراه دارد. یعنی شما در فضای برودکست رفته و از همه ظرفیت‌های آن بهره ببرید. از طرفی در فضای برودبند نیز باید حضور داشته و از تمامی ظرفیت آن بهره بگیرید. چراکه در بلوک‌بندی جدید مخاطب، ممکن است مخاطبانی باشند که با برودکست به‌هیچ‌عنوان نشود با آنان ارتباط برقرار نمود. مثل جوانی که از گیم آنلاین تا خبر آنلاین و شبکه‌های اجتماعی و … در دسترس اوست؛ لذا دیگر فرصت نشستن پای تلویزیون را ندارد و نمی‌توان نسبت به آن بی‌تفاوت بود. (تأمین دسترسی با حضور در برودبند و برودکست) (فضای نوین رسانه‌ای – بلوک‌بندی جدید مخاطب)
لذا نیاز است که برای فضای مجازی، شورای عالی تدارک دیده شود، تا آنکه با ترتیب دادن یک رگولاتوری درست، امکان بیشترین بهره‌برداری از این فضا به وجود آید و آسیب‌های آن را به حداقل برسانیم. (سازمان‌دهی- شورای عالی فضای مجازی و رگولاتوری- دفع آسیب‌ها و بهره از مزایا)
این مدل مفهومی آرایش رسانه‌ای است. یعنی هرکس خواست به ساده‌ترین شکل و از طریق هر رسانه‌ای به شما دسترسی بیابد و ما نیز به هر طریقی که خواستیم به مخاطب خاص خود دسترسی بیابیم. (معنای آرایش رسانه‌ای-دسترسی مخاطب به ما و ما به مخاطب)
پس ما باید ماهواره داشته باشیم تا به‌صورت ارزان و آنلاین بتوانیم همه‌ی مناطق موردنظرمان را پوشش دهیم. حتی برای پوشش داخل نیز، نیاز به ماهواره است. (متغیر پوشش) این‌یک میدان جدید را به‌پیش روی ما می‌گشاید. دشمن نیز مانع این کار می‌شود. گاهی نیز حتی شبکه‌های ما را از روی ماهواره حذف می‌کند. اینجاست که مفهوم ژئومدیا معنا می‌یابد. رسانه یک عنصر ژئوپلیتیک می‌باشد. (پوشش – ضرورت ماهواره در فضای ژئومدیا)
آن‌ها تحمل شبکه‌های ما را به خاطر تفاوت روایت ما با خودشان ندارند. ما در ایده و در روایت با دنیا متفاوتیم. (تفاوت پارادایم، تفاوت روایت ما با دنیا)
هالیوود با بالیوود هیچ تفاوتی ندارد و از همان چارچوب لیبرالی تبعیت می‌کند جز آنکه به ذائقه انسان شرقی آن حرف‌ها را ترجمه می‌کند. هالیوود هرگز برای ما فیلم نمی‌سازد، بلکه برای بیان روایت خودشان می‌سازند؛ چراکه قصد تقویت چارچوب فرهنگی خود را دارد و در تعارض با چارچوب فرهنگی ماست. (تفاوت پارادایم، منازعه پارادایم ما و غرب)
بحث دیگر آرایش رسانه‌ای، انواع رسانه‌هاست. رسانه‌های مؤثر اعم از سینما و تلویزیون و رادیو و بازی‌های کامپیوتری و مطبوعات و … رسانه‌های فضای مجازی، شبکه‌های اجتماعی و … . (بارگذاری روی انواع رسانه‌ها و ابزارها)
برای تحقق آرایش رسانه‌ای مناسب، باید امکانات فنی را در پلتفرم‌های مختلف در اختیار بگیریم و انواع رسانه‌ها را به کار بگیریم. (بارگذاری روی انواع رسانه‌ها و ابزارها)
چهارم به‌کاربردن انواع فرم‌های برنامه را باید داشته باشیم مثل، انیمیشن و خبر و … . البته باید این برنامه‌ها ناظر به روایت ما باشد. نه آنکه در پارادایم لیبرالی تولید و انتشار یابند. ما باید بتوانیم ایده‌های خود را مبتنی بر روایتی که از محیط داریم، انتشار دهیم. مثل شبکه العالم که با روایت متفاوت خود، نقش بسزایی در بیداری اسلامی ایجاد نمود. (بارگذاری روی انواع فرم برنامه)
بزرگان رسانه‌ای آمریکا، قایلند به اینکه دو جنگ در رسانه در جریان است. جنگ ایده و جنگ روایت. مثل روایتی که ما از جنگ سوریه ارائه می‌دهیم و آنچه رسانه‌های جریان سلطه از آن، در جهان ارائه می‌دهند. (تعارض پارادایم ما و غرب در سپهر رسانه‌ای)
باید المان‌های فرهنگی جامعه را کشف و در برنامه‌ها ارائه نماییم. آمریکایی‌ها همیشه از پرچم و کلاه و شلوار جین و … برای بیان آمریکایی بودن کارکترهایشان بهره می‌گیرند. (کشف و تقویت المان‌های فرهنگی خودی)
هر شبکه باید بتواند خودش را در نظام رسانه‌ای داخلی و سپس جهانی تعریف نماید. (طراحی آرایش- تعریف هر شبکه در سپهر رسانه‌ای)
و باید به این پرسش پاسخ بگوید که چه خلائی در میان حوزه‌های مختلف رسانه‌ای، وجود دارد تا آن بخش را پوشش دهد؟ (طراحی آرایش- تعیین پوشش خلأ هر شبکه در جبه بندی رسانه‌ای خودی)
همچنین نسبت خود را در سپهر رسانه‌ای روشن نماید. یعنی مشخص نماید که چه چیزی را می‌خواهد برجسته و چه چیزی را می‌خواهد تضعیف نماید؟ (طراحی آرایش- تعریف معیارها و مناسبات هر شبکه در سپهر رسانه‌ای)
سوم اینکه نسبت خود را با مخاطب ویژه خود معین نماید. تا آنکه معنا یابد. همچنین باید مشخص نماید که چرا مخاطب باید این برنامه را ببیند؟(طراحی آرایش- تعریف نسبت هر شبکه با مخاطب در سپهر رسانه‌ای)
در حال حاضر مخاطب به 4400 شبکه در سطح جهان دسترسی دارد. اقلاً باید هر شبکه نسبت خود را با 120 شبکه فارسی و 15 شبکه اصلی خارجی مشخص نماید. (طراحی آرایش- تعریف هر شبکه در سپهر رسانه‌ای)
همچنین باید مشخص کند که نسبت به مدام شبکه‌ها باید پاسخگو باشد؟ (طراحی آرایش- تعریف نسبت هر شبکه با شبکه رقیب در سپهر رسانه‌ای)
پس اول نسبت به شبکه‌های داخلی، دوم به نسبت شبکه‌های مهم خارجی و شبکه خانگی، سوم هم نسبتش را با مخاطب خود مشخص نماید. (طراحی آرایش- تعریف هر شبکه در سپهر رسانه‌ای و نسبت به مخاطب)
در آرایش رسانه‌ای باید در دو رقابت مذکور، (پیام و مخاطب) اگر روایت متفاوتی در محتوا داریم، (رقابت در سپهر رسانه‌ای- رقابت پیام، رقابت مخاطب)
پس قواعد و اصولی به‌تبع آن باید رعایت

مطلب مرتبط :   زنان، بازنشستگی، حمایتی، سرپرست، هیأت

  • 7
دسته بندی : علمی