اصلی رسانه، عملیاتی می¬کند. مرکز نوآوری مثل مدیالب نیاز ضروری یک رسانه، برای آزمایش روش¬ها، گزارش¬ها، نحوه اخبار و سایر برنامه¬هاست،‌تا آن‌ها را در قالب آزمایش، در روایت‌گویی بسنجد و سپس به بهره¬دهی برساند و سیستم رسانه¬ای را مداوم به‌روزرسانی کند.
پیوند با دستگاه¬های اطلاعاتی نیز بخشی از سازمان‌دهی است که بخش عمده¬ای از رسانه‌های قدرتمند دنیا این ارتباط را با دستگاه‌های اطلاعاتی کشور متبوع خود برقرار نموده‌اند. به‌عنوان نمونه سرویس خارجی بی¬بی¬سی، عقبه اطلاعاتی خود را از ام‌آی6 می‌گیرد و با دستگاه¬های اطلاعاتی همسوی خود در یک راستا حرکت می¬کند. رسانه‌ باید ارتباطات برون‌سازمانی محکمی برقرار نماید.
نکته دیگر پیوند ارتباط رسانه و دانشگاه متناظر با صنعت و دانشگاه است. که برای مرکز غنی¬سازی رسانه¬ای مهم است. که بخشی از زنجیره تأمین است.
به لحاظ سازمان‌دهی، در هر رسانه اتاق فکری وجود دارد که شامل افراد نخبه¬ای است که خطوط کلی تولید پیام و محتوا را مشخص می¬نمایند و محیط‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی را به‌خوبی می‌شناسند و می¬دانند که چگونه باید تولید محتوا نمود که اثرگذاری روی مخاطب و جامعه هدف، انجام شود. هر رسانه به چنین اتاق فکری که حلقه اصلی تولید محتواست، محتاج است.
مراکز تحقیقات استراتژیک در هر کشور، ازجمله اتاق فکرهایی هستند که ضمن تولید فکر و مفهوم برای رسانه‌ها، به تصمیم¬سازی برای آن‌ها نیز می‌پردازند. لذا باید هر رسانه‌ای ضمن برخورداری از این اتاق فکرها،‌ مراکز تحقیقات استراتژیک رسانه‌های معارض را رصد نماید.
رگولاتوری که پیش‌ازاین به‌عنوان بخشی از نظام جامع رسانه‌ای تعریف شد نیز از ضروریات نهادسازی در حوزه سازمان‌دهی است. به‌عنوان نمونه، نیاز است که برای فضای مجازی، شورای عالی فضای مجازی تدارک دیده شود، تا آنکه با ترتیب دادن یک رگولاتوری درست، امکان بیشترین بهره¬برداری از این فضا به وجود آید و آسیب¬های آن را به حداقل برسانیم. در ذکر نمونه‌های خارجی، می‌توان به کمیسیون فدرال ارتباطات آمریکا (fcc) به مثابه نهاد رگولاتوری و تنظیم مقررات تلویزیون و رادیوی آمریکا، ‌اشاره نمود.
سازمان‌دهی در آرایش رسانه‌ای، منوط به برتافتن تفکر سیستمی و تنظیم آرایش بر اساس تئوری سیستم‌هاست که در آن چگونگی تنظیم روابط معنادار میان اجزای‌ سیستم در نسبت با کل سیستم برای حصول بهترین محصول از آن، نهفته است. تفکر سیستمی از رشد زائد و سرطانی در یک بخش و عدم رشد در بخش‌های دیگر جلوگیری نموده و موجب رشد همگون سایر اجزای سیستم می‌شود. به‌هرتقدیر با طبقه‌بندی گزاره‌های حاصل از مصاحبه با کارشناسان در حوزه «سازمان‌دهی»، می‌توان این موارد را به‌صورت زیر کلاسه‌بندی نمود.

تصویر 27-4 سازمان‌دهی

7-4. منابع انسانی و تأمین امکانات در آرایش رسانه‌ای
الف) تأمین نیروی انسانی
از منظر کارشناسان که مورد مصاحبه قرار گرفتند، «نیروی انسانی» ازجمله موارد بسیار مهم در تأمین آرایش رسانه‌ای مناسب است. چراکه بدون داشتن نیروی انسانی متخصص، متعهد، کارآمد،‌ خلاق و حرفه‌ای، امکان اجرای صحیح آرایش رسانه‌ای به وجود نمی¬آید. لذا «نیروی انسانی» بحث مفصلی در آرایش رسانه‌ای است که می¬بایست در رسانه ملی با ایجاد هماهنگی بهتر و تربیت و آموزش نیروهای انسانی متخصص و یا بهره گرفتن از حوزه¬ها و دانشگاه¬ها، خلاقیت را از جامعه و هنرمندان گرفته و با توجه به استانداردهای لازم تبدیل به برنامه نمود و در اختیار مخاطبان قرار داد.
پیش‌ازاین در باب طراحی آرایش رسانه‌ای، به بیانات کارشناسان درباره «آرایش نیروی انسانی» اشاره شد و بیان شد که باید آرایش نیروی انسانی را بر اساس تنوع و تکثر در نظر بگیریم و از قالب¬های کلیشه¬ای خارج شویم. معیارهای ثابت را برای آن نباید در نظر بگیریم. از تولیدات فکر افراد متفاوت در تولید برنامه و سوژه و فرم و … استفاده کنیم که این دیدگاه در رسانه¬های دولتی، غریب است. در فضای نوین رسانه¬ای، این نگاه غلطی است. رعایت منویات و مبانی، کاملاً صحیح است، اما باید بدانیم که مانع تنوع و تکثر هم نیست. این موجب تک¬صدایی می¬شود و مخاطب، ما را متهم به یک‌جانبه بودن و یکنواختی می¬کند و باعث ریزش مخاطب می‌شود. با عدم تنوع، ممکن است مخاطبان بگویند که تعداد زیادی شبکه تلویزیونی، صرفاً یک حرف را می¬زنند. باید برآورد نمود که در حوزه نیروی انسانی به چه میزان نیروی حرفه‌ای و آشنا به محیط رسانه در اختیار داریم. رسانه‌ ملی واجد نیروی انسانی بیش از ظرفیت خود است. اما به طرز نادرستی، نیروها و امکانات و منابع انسانی را تخصیص می¬دهد.
این‌ها مواردی است که به‌طور عادی در رسانه‌ می‌بایست رعایت شود؛ اما آنچه که در حوزه نیروی انسانی، از منظر کارشناسان، به‌طور مستقیم به آرایش رسانه‌ای مربوط است؛ این است که؛ برای رسانه‌های خودی باید تعریف مأموریت نمود و به صرف راه‌اندازی شبکه نمی‌توان خود را واجد آرایش رسانه‌ای دانست. در حال حاضر رسانه ملی 160 شبکه رادیویی و تلویزیونی دارد که در حوزه نیروی انسانی، برای جذب، آموزش و تربیت آن‌ها باید برنامه مناسب و جامع داشت و آن‌ها را به‌تناسب اهداف و مأموریت‌های سازمان رسانه¬ای، جذب و تربیت نمود و ویژگی‌های مورد نیاز برای هر نیرو را مشخص نمود. بنابراین جذب و آموزش نیروی انسانی ، متناسب با مأموریت هر رسانه باید صورت گیرد.
لذا در حوزه نیروی انسانی، استراتژی تعریف شده در رسانه را باید در نظر گرفت و مثلاً آموزش و بهره¬گیری از نیروهای توانمند برای شناخت، تولید و تحلیل و انتشار پیام را باید در دستور کار قرار داد. بنابراین توانمندسازی نیروی انسانی در تولید پیام و تحلیل و انتشار آن از موارد مهم نیروی انسانی است.

مطلب مرتبط :   فرهنگ، انقلاب، ، شیعیان، "

ب) تأمین منابع و امکانات
بخش دیگر حوزه «منابع انسانی و تأمین امکانات در آرایش رسانه‌ای» مربوط به تأمین منابع و امکانات است. در این حوزه اگرچه مطالب حصول شده از مصاحبه¬ها توسط محقق اندک بود؛ اما کارشناسان در بحث¬های خود به دو مقوله کلی در این حوزه اشاره کردند که این دو مقوله، شامل اقتصاد رسانه و تأمین زیرساخت¬ها می‌باشد.
آنان تأکید داشتند که باید رسانه‌های خود را به تجهیزات مناسب و باکیفیت و به‌روز، مجهز نموده و دانش نیروی انسانی را نسبت به این تجهیزات به‌روز نمود. در تأمین زیرساخت‌ها باید به این نکته توجه داشت که برای برتافتن ژئومدیا در فضای ژئوپلیتیک نوین جهان، ماهواره نقشی استراتژیک را داراست و باید از مزایای آن برخوردار بود. چراکه، باید ماهواره داشت تا به‌صورت ارزان و آنلاین بتوانیم همه مناطق موردنظرمان را پوشش دهیم. حتی برای پوشش داخل نیز، نیاز به ماهواره است. این یک میدان جدید را به پیش روی ما می¬گشاید. دشمن نیز مانع این کار می¬شود. گاهی نیز حتی شبکه¬های ما را از روی ماهواره حذف می¬کند. اینجاست که مفهوم ژئو مدیا معنا می¬یابد. رسانه یک عنصر ژئوپلیتیک می¬باشد. در اقتصاد رسانه باید به این پرسش پاسخ گفت که میزان تمکن مالی و توانایی اقتصادی ما چقدر است؟‌ چراکه منابع مالی از متغیرهای مهم در آرایش رسانه‌ای است و باید رسانه¬های ما بتوانند اقتصاد خود را تأمین نمایند.
اقتصاد رسانه بخشی از همان اقتصاد فرهنگ است که مقوله مهمی است. عموماً هر رسانه یا منبع درآمد خاصی دارد یا آنکه که بخشی درآمدزا را در کنار بخش‌های دیگر تعریف می‌کنند و آن را صرف آن بخش‌های دیگر می‌نمایند، که این امر ضرورتاً آرایش رسانه‌ای را تحت‌الشعاع قرار می¬دهد و باید متناسب با متغیری به نام منابع مالی،‌ آرایش رسانه¬ای خود را تنظیم نماید.
بیان یا دانستن اینکه منابع محدود است کفایت نمی¬کند. بلکه باید با تحلیل بحث متوجه جزییات و ابعاد و جوانب آن شویم. مثلاً قرار است منابع مالی ما از طریق دولت تأمین شود، یا آنکه از طریق آگهی¬های بازرگانی و درآمدزایی خود رسانه صورت گیرد، یا ترکیبی از این دو باشد. هرکدام از این سه نوع از تأمین مالی اثر متفاوتی در آرایش رسانه¬ای ما خواهد داشت. لذا در اقتصاد آرایش رسانه¬ای، متغیرهای مالی شامل ۱. تأمین دولتی ۲. خودکفایی ۳. حالت ترکیبی می¬شوند. به‌عنوان‌مثال بی‌بی‌سی، با مدل مشخص پابلیک سرویس و منبع درآمد دولتی خود، آرایش رسانه¬ای خاص خود را می‌گیرد.
نکته دیگر اینکه، پیش‌ازاین در مراحل طراحی آرایش رسانه،‌ به تعیین سهم برودبند و برودکست اشاره شد. برای این منظور نیز باید این منابع و زیرساخت¬ها را در نظر گرفت و تا اینکه به نسبت منابع، سهم برودبند و برودکست را از منابع مشخص نمود.
در جمع‌بندی تعابیر به کاربرده شده توسط کارشناسان،‌ در یک تعریف، آرایش رسانه‌ای کاربرد صحیح انرژی¬ها، توان¬ها، بودجه¬ها و منابع انسانی، برای سیاست‌گذاری دقیق و هدف‌گذاری شده روی مخاطبان، رسانه¬ها و نیروهای سیاسی خودی و دشمن و بی‌طرف تعبیر شده است.

مطلب مرتبط :   هارونی، زیدیه، ابوطالب، حکومت، امامت

تصویر 28-4 منابع انسانی و امکانات

8-4. هدایت و رهبری در آرایش رسانه‌ای
یکی از وظایف اساسی مدیر یک سازمان رسانه‌ای، هدایت و سرپرستی سازمان دانسته‌اند. این وظیفه یعنی تلاش مدیر برای ایجاد ارتباط درون و برون‌سازمانی و ایجاد انگیزه و رغبت در کارکنان جهت دست یافتن به اهداف سازمان، با عنایت به ارزش‌های فرد و ارزش‌های حاکم بر جامعه. وظیفه هدایت و رهبری مدیر شامل سه بخش رهبری، انگیزش و ارتباط می‌باشد که در خصوص مؤلفه «ارتباط» در کلام کارشناسان مورد مصاحبه،‌ ‌ازآنجاکه با قید تفکر سیستمی همراه بود، در بخش سازمان‌دهی گنجانده شد.
همچنین بر اساس نظر کارشناسان، شکل‌دهی به رسانه‌های همسو و مالکیت و مدیریت رسانه‌های بین‌المللی همسو نیز از وظایف رهبری در الگوی آرایش رسانه‌‌ای عنوان گردید. ضمن آنکه موارد دیگری که مربوط به هدایت و رهبری صرفاً در طراحی آرایش رسانه‌ای باشد، ‌از دل داده‌های اولیه به‌دست نیامد و به گزاره و کد و مقوله‌ی مربوط به رهبری و هدایت نیز نینجامید و اشباع شده تلقی گردید.

تصویر 29-4 رهبری و هدایت

9-4. نظارت و کنترل در آرایش رسانه‌ای
بخش نظارت و کنترل در آرایش رسانه‌ای زمانی رخ می‌دهد که طراحی صورت گرفته و چیدمان و آرایش رسانه‌ای لازم به‌طور کامل اتخاذ گردیده و سپس، عملکرد آرایش رسانه‌ای اتخاذشده، مورد ارزیابی و نظارت قرار می‌گیرد تا اگر ضعفی در اجرا و یا آسیبی در طراحی آرایش رسانه‌ای موجود وجود دارد،‌یا آنکه شرایط جدیدی بروز نموده و لازم است نسبت به آن موضع گرفت، ‌آن را با ارزیابی صحیح سیستم، شناسایی و سپس با اِعمال انعطاف، سیالیت، چالاکی و توانایی انطباق با شرایط جدید و تغییر اولویت‌ها، به‌روزرسانی نموده و ضعف‌ها و

  • 4
دسته بندی : علمی