مهدوی باید چه ویژگی داشته باشد؟ تجربه 36 ساله رسانه ملی نشان می‌دهد که در فضای جهانی هرجا که به زبان فطرت انسانی و جهانی، و اخلاق و پیامهای رشد انسان، سخن گفتهایم توانستهایم در عمق میدان قلب و ذهن مخاطب نفوذ نماییم. درحالی‌که دشمن با تحریک غریزه و با استفاده از سکس و پورن به ما تهاجم میکند که مبتنی بر غریزه بوده و آنهم بخشی از سرشت انسان است و اثرگذار هم میباشد؛ اما در مقابل ما باید به سراغ بخش‌های دیگر فطرت برویم. مثل فیلمهای مجید مجیدی، یا سریال یوسف پیامبر که با همه ضعفهایش، به دلیل احسن القصص بودن آن، نفوذ بالایی در مخاطبان داشت.
از سوی دیگر برای مخاطب جهانی خود که ممکن است فضای ذهنی ما را نداشته باشد؛ می‌بایست به زبان فطرت سخن گفت. چراکه این تنها زبان مشترک میان‌ همه انسان‌هاست و هرکس به این زبان بتواند با مخاطب خود تکلم نماید،‌ از بالاترین برد و توفیق رسانه‌ای برخوردار خواهد بود. چراغ فطرت انسان و نیازهای فطری او به‌گونه‌ای است که شاید بتوان آن را برای مدتی هرچند طولانی کمسو نمود، ‌اما خاموشی‌پذیر نیست و از منتهای ضلالت، روشنای خود را حفظ نموده و بر انسان گمراه میتابد. بر این اساس ترسیم وضع مطلوب ما مبتنی بر گزارههای جامعه مهدوی باید شکل پذیرفته و در سه بعد رسانه، مخاطب و پیام، به‌صورت دعوت‌‌محور، متعالی و فطری شکل پذیرد.

تصویر 13-4 برنامه ریزی- ترسیم وضع مطلوب و فضای نوین رسانه‌ای جهان

این وضع مطلوب به همراه برآوردی که از وضع موجود نیروهای رسانه‌ای خودی و غیر تهیه گردید، میبایست به مرجع تصمیم‌گیری ارجاع شود تا آنکه برای آن اتخاذ تصمیم و طراحی آرایش رسانه‌ای مطلوب صورت گیرد. این مرجع تصمیمگیری می‌بایست به‌صورت متمرکز باشد و در یک مجموعه صورت گیرد تا آنکه طراحی یکنواخت و یکپارچه‌‌ای به عمل آید.

4-5-4 . طراحی آرایش رسانه‌ای در برنامه‌ریزی
با مشخص شدن وضع موجود و ترسیم وضع مطلوب، اکنون در حیطه برنامهریزی میبایست به اقدام نهایی برنامه‌ریزی که طراحی آرایش رسانه‌ای است، پرداخته شود.

1-4-5-4. طراحی آرایش رسانه‌ای در برنامه‌ریزی- گام اول،‌ ‌تنظیم اصول و قواعد طراحی آرایش
در انجام مصاحبه عمیق با کارشناسان این امر محقق به نکاتی رسید که در دسته‌بندی کلی و مقولهبندی‌ها برای رسیدن به الگوی آرایش رسانه‌ای جایی نمی‌گرفت. اما این نکات و گزاره‌ها به‌خودی‌خود واجد ارزش بود. لذا آن‌ها را تحت عنوان اصول و قواعد آرایش رسانه‌ای تنظیم نموده و در بخش برنامه‌ریزی جای داد. این گزاره‌ها که گاهی استراتژی‌های مدیریتی هستند، در قالب چهارگانه رسانه، پیام، مخاطب و استراتژیهای مدیریتی طبقهبندی شده‌اند که در ادامه می‌آیند.

تصویر 15-4 برنامه‌ریزی- طراحی آرایش رسانه‌ای- تنظیم اصول و قواعد طراحی

گزاره‌هایی که به بیش از همه به حوزه رسانه متمرکز است شامل موارد زیر است:
داشتن کلان‌نگری و نگاه جامع‌ و برتافتن همه‌جانبه‌نگری و آینده‌نگری ازجمله مواردی است که در حوزه مدیریت رسانه باید به آن توجه داشت. مصونیت‌بخشی به جامعه نیز ازجمله وظایف رسانه ملی است که مأموریت محوری آن را نیز در برمی‌گیرد.
چالاکی و توانایی نیز دو صفتی است که مورد توجه ویژه کارشناسان بوده است و در مصاحبه‌ها مورد تأکید ایشان قرار میگرفت. همچنین با مطالعه‌ی نگاه مقام معظم رهبری بیشتر به نگاهی تلطیف یافته و نرم از آرایش رسانه‌ای، در وجه فرهنگی آن بر میخوریم که وجوهی مثل قدرت انعطاف، توانایی و چالاکی، ناظر به همین امر است.
در مورد توانایی همچنین به این روایت اشاره شد که «ان خیر من استاجرت، القوی، الامین.» یعنی برای به خدمت گرفتن رسانه توسط انسان، رسانه باید هم امین باشد و هم قوی. پس چالاکی در ارائه برنامه و توانمندی از ویژگی‌های مهم و ضروری رسانه است. و ارائه‌های جذاب برای جلب مخاطب و ایجاد حظ بصری نیز از نکاتی است که در رسانه باید رعایت شود.
انعطاف و توانایی انطباق با شرایط جدید از امور ضروری در مدیریت رسانه است. رسانه میبایست در برابر شرایط گوناگون، مثل آب خاصیت ژیروسکوپیک و انطباق با شرایط گوناگون داشته باشد و منعطف باشد. عندالضروره می‌بایست توانایی تغییر اولویتها و تغییر مؤلفه‌ها را دارا بود.
چراکه آرایش گرفتن و داشتن انعطافپذیری در آرایش رسانه‌ای، تابعی از شرایط است و در نسبت با شرایط تنظیم می‌شود. درواقع شرایط است که به ما می‌گوید چگونه باید آرایش رسانهای بگیریم. اینجا نیاز به یک الگویی است که آن الگو نیز باید دارای انعطاف باشد که بتواند نسبت به محتواهای متنوع و مختلف و شرایط متنوع، منعطف بوده و کارایی داشته باشد. لذا به مفهوم کارآمدی آرایش رسانه‌ای نیز عنایت می‌شود.
هنگامی که بخواهیم انعطاف داشته باشیم، لزوماً میبایست همه‌جانبه نگری هم داشته باشیم. بنابراین، داشتن همه‌جانبه نگری، نیز از لوازم آرایش رسانه‌ای است. در مقابل دشمن، همه‌جانبهنگر بوده و خود را از زاویه دشمن نیز بتوانیم ببینیم، ضمن اینکه خودمان را از زاویه خودمان ‌هم ببینیم. لذا از همه‌جانبهنگری به‌عنوان الزام انعطاف در آرایش رسانهای یاد می‌شود.
در برتافتن این انعطاف، ‌استراتژی ما نیز باید پویا بوده و در مقابل شرایط جدید انعطافپذیر و قابل‌تغییر باشد. چراکه هنگام بروز شرایط جدید باید تغییر استراتژی داد و آن را به‌روزرسانی، اصلاح و تقویت نمود. لذا باید برنامهریزی ما ناظر به آینده باشد.
سیالیت و انعطاف به‌عنوان دو صفتی که لازم است همواره یک رسانه داشته باشد نیز به همان به‌روزرسانی مربوط میشود و یک رسانه باید در آرایشی که میگیرد همواره منعطف عمل کند و پس از مشخص شدن آسیبهای درونی آن را به‌سرعت پوشش دهد. سیالیت و انعطاف به کارآمدی آرایش میانجامد. مثلاً بخش یا شبکهای اگر از بیننده لازم برخوردار نبود میتوان آن را برچید. این انعطافی است که در قبال شرایط جدید داریم.
امین مردم بودن نیز صفت یک رسانه مورد اعتماد است که باعث کارآمدی آرایش رسانه‌ای میگردد.
ازجمله مبانی و اصول آرایش رسانه‌ای داشتن آرایش فراسازمانی و طراحی آرایش جامع در سطح حکومت است. این یک نگاه جامع فراسازمانی را میطلبد که یک حکومت برنامه رسانهای خود را در این قالب تنظیم می‌کند.
کارآمدی آرایش رسانه‌ای نیز از صفات مهمی است که باید آن را در آرایش رسانه‌ای رعایت نمود. در توصیف آرایش رسانه‌ای، مقام معظم رهبری، ابتدا بحث امین بودن رسانه را میکنند و سپس آرایش رسانهای کارآمد را با مؤلفه‌هایی ازجمله پوشش جغرافیایی رسانه و توانایی، چالاکی و انعطاف و انطباق با شرایط جدید دانستند. این امور ناظر بر پویایی در طراحی آرایش میشود. ایستا بودن در آرایش موجب ناکارآمدی آن نیز می‌باشد.
پیشرو بودن و به‌روز بودن نیز از صفات یک رسانه محبوب است. ارائه جذاب و باکیفیت نیز موجب مشتریمداری است، چراکه باید مشتری از دیدن برنامههای شما به حظ بصری برسد. اگر روایت ما متفاوت است و چارچوب فرهنگی متفاوتی نیز داریم با استفاده از جاذبههای جنسی نمیتوانیم، بنابراین باید از حظ بصری دیگر و تجربههای نو که به جذابیت برنامه برای مخاطب منجر میشود، استفاده نمود. کیفیت فنی و کیفیت محتوایی باید هردو با همدیگر وجود داشته باشند تا یک رسانه را در میدان رقابت حفظ نمایند.
سطح پوشش جغرافیایی نیز باید در آرایش رسانه‌ای به‌طور جامع رعایت شود و در سطوح استانی، ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی واجد منطقه‌الفراق و خلأ نباشد. در سطح بین‌المللی ضرورت داشتن ماهواره در فضای ژئومدیا ایجاب میکند که ماهواره داشته باشیم تا به‌صورت ارزان و آنلاین بتوانیم همهی مناطق موردنظرمان را پوشش دهیم. حتی برای پوشش داخل نیز، نیاز به ماهواره است. این یک میدان جدید را به پیش روی ما میگشاید. دشمن نیز مانع این کار میشود. گاهی نیز حتی شبکههای ما را از روی ماهواره حذف میکند. اینجاست که مفهوم ژئو مدیا معنا مییابد. چراکه در عرصه منازعات پارادایمی جهانی، رسانه یک عنصر ژئوپلیتیک می‌باشد.
ذکر این نکته نیز خالی از لطف نیست که کارشناسان در مصاحبههای خود گاه نظر متفاوتی با یکدیگر ارائه میدادند که به‌عنوان نمونه یکی از کارشناسان مؤلفه‌هایی چون توانایی، چالاکی، قدرت انطباق با شرایط، انعطافپذیری و پوشش رسانهای جامع و مناسب، را از مواردی دانست که همه رسانهها باید برای موفقیت خود از آن برخوردار باشند و به‌طور دقیق مرتبط به آرایش رسانهای نیست.
به‌هرتقدیر گزاره‌های مرتبط با رسانه به‌صورت زیر دسته‌بندی گردیدند.

مطلب مرتبط :   اهمیت شناخت فرهنگ برای سازمانها

تصویر 16-4 برنامه‌ریزی- طراحی آرایش رسانه‌ای- تنظیم اصول و قواعد طراحی- رسانه

گزاره‌های بعدی به مواردی مربوط می‌شوند که جنس استراتژی‌های مدیریتی رسانه را در خود دارند. این‌ها مواردی هستند که کارشناسان امر در مصاحبه‌های خود از آن‌ها به‌عنوان مواردی نام برده‌اند که میدان جدیدی را فراروی رسانه می‌گشاید و باید با عنایت به این استراتژیها به آن میادین ورود کند. این موارد به ترتیب در ادامه آمده است.
البته در برنامه‌ریزی استراتژیک برای رسانه باید به این نکته نیز توجه داشت که نباید برنامه‌ریزی ایستا باشد، بلکه همیشه یک برنامه‌ریزی شناور بر مبنای هدف صورت می‌گیرد و استراتژی‌هایی نیز به‌صورت شناور اتخاذ می‌شود. استراتژی ما باید پویا بوده و در مقابل شرایط جدید انعطافپذیر و قابل‌تغییر باشد. چراکه هنگام بروز شرایط جدید باید تغییر استراتژی داد و آن را به‌روزرسانی، اصلاح و تقویت نمود. لذا باید برنامهریزی ما ناظر به آینده باشد. به‌عنوان نمونه و برای تقریب موضوع به ذهن، شبکه بی‌بی‌سی با توجه به اولویتهایش در دوران جنگ سرد، ده سرویس خبری ویژه برای اروپای شرقی داشت و حالا دیگر لزومی برای این امر نمیبیند و آن‌ها را تعطیل و سرویسهای عربی و فارسی خود را گسترش میدهد. که این موضوع نکاتی از قبیل؛ آرایش رسانهای با توجه به اولویتهای تمدنی و تعیین کنش معطوف به اولویت و قابل‌انعطاف بودن کنش را در خود اشراب نموده است.

تصویر 17-4 برنامه‌ریزی- طراحی آرایش رسانه‌ای- تنظیم اصول و قواعد طراحی- مدیریت
ازآنجاکه جمهوری اسلامی ایران در منازعه پارادایمی با غرب قرار دارد،‌ رسانه‌های آن نیز در منازعه با رسانه‌های غربی هستند و این یک رقابت سخت را در سپهر رسانه‌ای به همراه دارد که رقابت در محتوا و بر سر جذب مخاطب است. لذا این دو رقابت یک بلوک‌بندی مخاطب را به همراه دارد. یعنی باید به فضای برودکست رفته و از همه ظرفیت‌های آن بهره برد. از طرفی در فضای برودبند نیز باید حضور

مطلب مرتبط :   بسیج، شهروندان، افکار، اخبار، داده‏ها
دسته بندی : علمی