اطمینانپذیری نیز با ثبت و ضبط تمامی جزییات پژوهش و یادداشتبرداری در تمامی گامهای پژوهش؛ و همچنین تأییدپذیری با مستندسازی و حفظ تمامی گامهای پژوهش و مستندات در فرایند پژوهش کنترل گردید. اما باید همواره این نکته را در نظر داشت که تحقیقی که مبتنی بر روش گراندد تئوری انجام می‌شود، اساساً تحقیقی پژوهشگرمحور است و نتایج عموماً تا حدی به جمعبندی محقق نیز بستگی دارد.

فصل چهارم: یافته‌های تحقیق

1-4. مقدمه
در این فصل به تشریح یافته‌های این پژوهش پرداخته‌شده است. ابتدابه‌ساکن به چگونگی دسته‌بندی یافته‌های تحقیق که از طریق مصاحبه عمیق با ۱۵ نفر از اساتیدی که مشخصات آن‌ها در طرح پروپوزال ذکر شده، تحت عنوان «ابعاد آرایش رسانه‌ای» پرداخته شد. پس از آن، بیان مفهوم،‌ معنا و تعریف آرایش رسانه‌ای مورد مداقه قرار گرفت و پیشنیازها و عقبه‌های آن ذکر شد. سپس براساس یکی از چهارچوب‌های نظری (که در ابتدای پژوهش از آن‌ها یاد شده است شامل دانش نظامی، ‌مدیریت عمومی،‌ علوم ارتباطات و مدیریت استراتژیک) یعنی مؤلفه‌های اصلی مدیریت عمومی، به یافته‌های تحقیق، در قالب برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی،‌ منابع انسانی و امکانات، رهبری و درنهایت، نظارت و کنترل، برای دستیابی به الگوی آرایش رسانه‌ای سامان داده شد و ‌طبقه‌بندی گردید.
ضمناً برای دستیابی به این الگو، «شرایط جدید» در فضای نوین رسانه‌ای جهانی نیز می‌بایست مورد ارزیابی قرار می‌گرفت؛ تا آنکه به واسطه‌ی آن ، امکان پیشنهاد الگویی برای طراحی آرایش رسانه‌ای کارآمد رسانه ملی، فراهم گردد. لاجرم «فضای نوین رسانه‌ای جهان» که برخلاف دیگر بخش‌های پژوهش به روش کتابخانه‌ای و اسنادی و از منابع اینترنتی مورد بررسی قرار گرفت، در انتهای این فصل ارائه شد.

2-4. ابعاد آرایش رسانه‌ای
ازآنجاکه عنوان این پژوهش، «پیشنهاد الگوی آرایش رسانهای صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، در فضای نوین رسانهای جهان» میباشد، چارچوب نظری آن میبایست دربرگیرنده سه مقوله باشد.

تصویر 1-4 چارچوب‌های آرایش رسانه‌ای

برای پژوهش در حوزهی آرایش رسانهای همان‌گونه که عنوان شد، ادبیات بومی خاصی در علوم ارتباطات و مدیریت رسانه، یافت نشده است و برای جبران آن میبایست از مباحث مشابه در علوم دیگر عاریت گرفت. ازآنجاکه بحث «آرایش رسانهای» به حوزهی «مدیریت استراتژیک» در مدیریت رسانه مربوط میگردد؛ ابتدا میبایست از زاویه «مدیریت استراتژیک» به مقولهی «آرایش رسانهای» نگریست. «مدیریت استراتژیک» نیز، دانشی برگرفته از علوم نظامی است، و منبعی غنی برای تدوین بحث «آرایش رسانهای» به شمار میرود. چراکه متناظر با مفهوم «آرایش رسانهای» در مدیریت رسانه، مفهومی در علوم نظامی به نام «آرایش نظامی» وجود دارد که از آن میتوان به‌خوبی بهره گرفت. بنابراین، در پژوهش حاضر از چارچوب تصوری و دریچهی علوم نظامی به پدیدهی «آرایش رسانهای» نگاه شده است.
همچنین جنس آرایش رسانه‌ای از جنس برنامه‌ریزی و طراحی استراتژیک می‌باشد و در حوزهی مدیریت رسانه، به بحث سیاست‌گذاری و استراتژی پرداخته می‌شود. بنابراین در این حوزه نیز زاویه نگاه، دانش «مدیریت استراتژیک» و «مدیریت عمومی» است.
طی مصاحبه‌های به‌عمل‌آمده، بهترین قالب به‌دست‌آمده برای تنظیم آرایش رسانه‌ای همان مؤلفه‌های ۵گانه مربوط به حوزه‌های مدیریت عمومی تعیین گردید و مطالب به‌دست‌آمده در طبقه‌های برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی،‌ منابع‌انسانی و امکانات، رهبری و درنهایت، نظارت و کنترل تدوین گردید. اگرچه دانش نظامی و مدیریت استراتژیک نیز حائز مطالب فراوانی در نگاه کارشناسان بود، اما نهایتاً آنچه می‌توانست همه نظریات را در خود تجمیع نماید، همان حوزه‌های مدیریت عمومی بود که ذکر شد.

مطلب مرتبط :  

تصویر 2-4 الگوی مدیریت عمومی رسانه

البته در گفتار کارشناسان آرایش رسانه‌ای نیازمند به عقبه و پشتیبان و پیشنیازهایی بود تا آنکه مدل نهایی آن قابلیت عملیاتی شدن یابد که این موضوع تحت عنوان عقبه‌ها و یا پیشنیازهای آرایش رسانه‌ای آمده است.

3-4. مفهوم،‌ معنا و تعریف آرایش رسانه‌ای
در مصاحبه عمیق با کارشناسانی که در حوزه‌ها و جوانب آرایش‌ رسانه‌ای صاحب تخصص بودند، ابتدابه‌ساکن، پرسشهایی در خصوص معنا، ریشه‌یابی و مفهوم «آرایش رسانه‌ای» به عمل آمد که هرکدام از این کارشناسان، به ابعاد مشترک و گاهی متفاوت از مفهوم آرایش رسانه‌ای پرداختند، که ابتدا تعاریف و استنباط مفهومی «آرایش رسانه‌ای» در ادامه به‌صورت نقل قول مستقیم آمده‌اند.
دکتر مجید شاه‌حسینی برای تبیین مفهوم «آرایش رسانه‌ای» بر عنصر هماهنگی و هارمونی میان اجزای نظام رسانه‌ای تأکید داشت. این‌گونه که:
«برای سایتهای اینترنتی تحت وب، پلتفرمهایی وجود دارد که با استفاده از آن‌ها آرایش می‌گیرند. یعنی حتی برای شبکههای تحت وب، نیاز به آرایش رسانه‌ای وجود دارد. از شبکه‌های پربیننده تا کمبیننده، یک آرایش یعنی یک هنجار و هارمونی و جایگاهی دارند. در کنار هم قرار گرفتن برنامهها مثل یک ارکستر سمفونی که سازهایش هرکدام در جای مناسب و درست خود می‌نوازد، و اگر یک ساز کوک نباشد، یا ناهماهنگ با بقیه باشد کل ارکستر را به هم می‌ریزد، رسانه نیز واجد چنین آرایشی است.»127
سهیل سلیمی نیز مفهوم «آرایش رسانه‌ای» را در استقرار بهترین چیدمان برای مناسب‌ترین بهره‌گیری از نیروهای خودی در مقابله با دشمن تعبیر نمود و گفت:
«آنچه در ابتدا از مفهوم «آرایش رسانه‌ای»، به ذهن متبادر می‌شود بیشتر ناظر به وجه نظامی آن است. یعنی به گونهای نیروهای رسانهای، به‌عنوان گروهی که در مواجهه با دشمن و یا موضوع خاصی در حال عملیات هستند، خود را مستقر کنیم که بتوان بیشترین و بهترین نوع حمله را از آن‌ها مطالبه و دریافت نمود. برای این منظور باید یک چیدمان داشت که به آن آرایش و نتیجتاً هدف موردنظر برسیم.» 128
دکتر محمدقلی میناوند نیز برای تبیین مفهوم «آرایش رسانه‌ای» آن را از منظرهای مختلف بررسی کرده و در آخر، همه‌ تعاریف خود را در یک تعریف جمع‌بندی نمود. اولین تعریف وی بر روی جامعه‌شناسی ارتباطات تمرکز دارد:
«آرایش رسانه‌ای اصطلاح رایجی در مطالعات ارتباطی نیست و جعل واژه صورت گرفته است و می‌بایست ابعاد آن را تعریف نمود و به آن پروبال داد. آرایش رسانه‌ای را باید از دید جامعه‌شناسی ارتباطات نگریست. آرایش رسانه‌ای نحوه قرارگیری و جهتگیری انواع بروندادهای رسانه‌ای در یک جامعه است که هرکدام، منطقه‌ی منافع خود، نوع مخاطبان خود و شیوه ارتباط با دسته‌های مختلف آن مخاطبان را تعیین نموده‌اند.» 129
دومین تعریف دکتر میناوند بر روی کشف خاستگاه قدرت هر رسانه تمرکز دارد:
«با تحلیل محتوا و تحلیل گفتمان هر رسانه، می‌توان به خاستگاه قدرت آن پی برد. اینجا آرایش رسانه‌ای به این معناست که املا چگونه رسانه‌ها از توانایی‌ها و استعدادهای بالقوه و بالفعل خود برای اهداف صاحبان آن رسانه‌ها بهره می‌برند. ثانیاً این قدرت‌ها و نیروها را چگونه برای پیروزی در کارزار رقابت سیاسی و رسانه‌ای، تبدیل به پیام‌های ارتباطی مؤثر به دوستان و دشمنان و بیطرفان می‌نمایند. ثالثاً اینکه جهت‌گیری توپخانه خود را در مقابل انواع رسانه‌های موجود، به چه سمتی گرفته‌اند.»130
تعریف بعدی ایشان بر روی دسترسی رسانه به مخاطب تمرکز دارد:
«آرایش رسانه‌ای یعنی، شکل محاسبه‌شده و مهندسی و طراحی اینکه، به هر مخاطبی در زمان و مکان و موقعیت خاص خود، دسترسی یابیم. این یعنی رسیدن به مخاطب (reach to audience) درحالی‌که تاکنون در مجامع علمی و حتی سازمان ملل، سخن از محدودیت دسترسی مخاطب به رسانه‌ها (access) می‌شده؛ اما اکنون بحث دسترسی رسانه به مخاطب، جدی شده است. آرایش رسانه‌ای، به معنای تأمین و طراحی کامل و جامع، برای ایجاد دسترسی به مخاطب‌های خاص، در بهترین زمان و موقعیت لازم و جای مناسب، می‌باشد. این باعث می‌شود، در همه‌جا حضور داشته باشیم.»131
در تعریف نهاییِ دکتر میناوند از آرایش رسانه‌ای،‌ تعاریف قبل این‌گونه جمع‌بندی شد که:
«آرایش رسانه‌ای کاربرد صحیح انرژی‌ها، توان‌ها، بودجه‌ها و منابع انسانی، برای سیاست‌گذاری دقیق و هدفگذاری شده روی مخاطبان، رسانه‌ها و نیروهای سیاسی خودی و دشمن و بیطرف است.»132
دکتر مجید ملکی‌تبار نیز در تبیین مفهوم «آرایش رسانه‌ای» پس از ریشه‌یابی آن، به جامعیت، پویایی و کارآمدی آرایش رسانه‌ای در تعریف آن تأکید داشت:
«لفظ آرایش، ابتدا از آرایشگاهها و موزون بودن و زیبایی گرفته شده و سپس به بحثهای نظامی و پس از آن به عرصه رسانه کشیده شده است. این آرایش هم درونی است و هم بیرونی. این یعنی یک آرایش زنده و پویا و فعال، که جامعنگر بوده و همه‌چیز را به‌خوبی می‌بیند. تهدیدات بیرونی و نیازهای داخلی را به‌خوبی درک و پاسخ می‌دهد و رضایت مخاطبان را مدیریت می‌کند. این یعنی شناخت محیط رسانهای خارجی و شناخت محیط داخلی.» 133
دکتر سید بشیر حسینی در تبیین مفهوم «آرایش رسانه‌ای» به‌جای رسانه، بر روی مخاطب تأکید داشت:
«مفهوم «آرایش رسانه‌ای» از آن دست موضوعات بسیار مبهم و گنگ است. چراکه اساساً آرایش رسانه‌ای یک مفهوم استعاری است که از دانش نظامی عاریت گرفته شده است و باید رمزگشایی شود. این مفهوم در فضای استعاری قرار دارد و در میدان مفاهیم رسانه وجود ندارد. با این وجود، … تعریف آرایش رسانه‌ای، بهینه‌سازی کیفیت و کمیت رسانه‌ها در کشف و شکوفایی مخاطب برای رسیدن به انسان کامل؛ می‌باشد.»134
دکتر حسن خجسته مفهوم «آرایش رسانه‌ای» را در دو گزاره رقابت در سپهر رسانه‌ای، شامل رقابت در پیام و رقابت در مخاطب، و همچنین ایجاد دسترسی مخاطب به ما و ما به مخاطب، دانست:
«استنباط من از آرایش رسانه‌ای یک مبنایی دارد. ما در سپهر رسانه‌ای درگیر دو رقابت هستیم. رقابت در پیام، که رقیب می‌خواهد پیام ما به مخاطب نرسد و یا اینکه اگر رسید، بد فهمیده شود. مثل شبکه‌های فارسی‌زبانی که با ما رقابت دارند. گروه دیگری از رسانه‌ها هستند که رقابت مشتری‌مدار با ما دارند. مثل شبکه‌های خارجی، عربی، انگلیسی، ترک و… که با پیام ما مشکلی ندارند؛ اما صرفاً می‌خواهند مخاطبان ما را جذب کنند، برای اعتبار، تبلیغات، درآمد و … جمهوری اسلامی حامل یک پیامی است که این پیام، ماهیتاً با همه دنیا متفاوت است. لذا املا باید هرکسی که خواست، بتواند به پیام ما دسترسی داشته باشد و ثانیاً ما به هرکسی که خواستیم دسترسی داشته باشیم. این مدل مفهومی آرایش رسانه‌ای

مطلب مرتبط :   انقلاب، انگلستان، رژیم، انگلیس، خلیج
دسته بندی : علمی