،جایگاه عملیات روانی در جنگ نرم و رسانه و نقش و قدرت آن در ایجاد بحران¬های امنیتی با نگاهی توصیفی تحلیلی و با اشاره به مصداق¬های عینی و اظهارات رهبران سیاسی غربی و شرقی مورد بررسی قرارگرفته و راه¬کارهای مقابله با آن نیز ارائه شده است.

1-2-2 تحقیقات خارجی

پژوهش اول مربوط است به تحقیقی که در ژورنال امریکن ساینس انتشار و با موضوع بازتاب واقعیت‌های فرهنگی تاجیکستان در مطبوعات ایران انجام‌شده است.
1- ظاهری، مهناز (2012). بازبینی بازتاب واقعیت‌های فرهنگی تاجیکستان در مطبوعات ایران. ژورنال امریکن ساینس
Zaher, Mahnaz) 2012. (Review the reflection of the cultural realities of Tajikistan in Iranian press . Journal of American Science.
با توجه به وضعیت فعلی جهان و موج تخریب‌گر جهانی‌سازی، اهمیت تعامل ارتباط میان کشورها در مفهوم دولت-ملت‌های قدیمی و دولت‌های پایدار فعلی به‌منظور مقابله با این موج جهانی‌سازی، انکارناپذیر است. تعامل میان کشورهای درحال‌توسعه، به‌ویژه کشورهای همسایه‌ای که در یک ناحیه یا موقعیت جغرافیایی برای حفظ هویت فرهنگی تلاش می‌کنند، یا برای حفظ مرزها، تحکیم اختیارات ملی، داشتن نیروی کار مؤثر و کسب درآمد اقتصادی ضروری است. ایجاد و توسعه تعاملات و روابط بهینه نخستین گام برای شناسایی وضعیت این تعاملات در آینده بود، و هم‌چنین علایق و انتظارات مشترکی که بتواند موجبات کار گروهی برای ارتباطات چندبعدی فراهم آورد از مسائل مهم است. بخشی از این امور از طریق رسانه به دست جوامع می‌رسد. ازآنجایی‌که رسانه بازتاب ایده‌های فرهنگی و اطلاعات و دانش‌های متفاوت هر جامعه است، مؤلفه‌های فرهنگی و اجتماعی، و شرایط تعامل فرهنگی میان جوامع می‌تواند توسط بازبینی آن‌ها فهم و شناخته شود. در این مطالعه روش تحلیل محتوا، مورد استفاده قرارگرفته و روند آن به‌صورت قیاسی است. واحد تحلیل، اخبار و آمار مدنی شامل همه‌ی مسائل روزنامه‌ها و مجله‌های کیهان، اطلاعات، شرق، ابرار و آژانس‌های خبری، و هم‌چنین سه ماه‌نامه مطالعات آسیایی و دیگر نشریات در بین سال‌های 2005 تا 2008 می‌باشد. نتایج نشان داد که در میان مسائل قابل‌توجه فرهنگی، هویت و مسائل مرتبط با فرهنگ پارسی بیشترین میزان توجه را به از آن خود کرده است (30.3%)؛ درحالی‌که مسائلی مانند آزاداندیشی شعائر دینی، و مسائل زنان کمترین میزان جلب‌توجه را داشته‌اند. جهت‌گیری در ارائه محتویات، (28%) مثبت و (2.5%) منفی بود؛ تأکید محتویات روی ارتباطات فرهنگی، حداکثر بود (49.8%)، و تأکید محتویات روی روابط اجتماعی در حداقل (3.5%) بود. برحسب سبک ارائه، اخبار و ترجمه بالاترین (43%) و کمترین (0.5%) میزان مشارکت را داشتند. محتویات با کارکردهای مطبوعاتی و آموزشی نشان می‌دادند که بالاترین میزان (62.3%) را دارا بودند و آن‌هایی که کارکرد تفریحی و عمومی داشتند نشان می‌دادند که کمترین میزان (6.5%) را دارا هستند. محتویات این مطبوعات در جهت توسعه جنبه‌های شخصی دانش، دارای مشارکت حداکثری (75.3%) بوده درحالی‌که محتویات افزایش رفتاری حداقل مشارکت (3.5%) را داشتند.

2- پرایز، مونروئه (2012). ایران و جنگ نرم . دانشگاه پنسیلوانیا، ژورنال بین‌المللی ارتباطات.
PRICE, MONROE (2012). Iran and the Soft War. University of Pennsylvania, International Journal of Communication.

نگاه این پروژه پژوهش معطوف به عکس‌العمل‌های ایران در قبال بهار عربی بوده است و در آن به ارزیابی تفکر قالب و عمومی پدیده‌ای به نام قدرت ملی در ایران می‌پردازد. همچنین در آن ارتباطات استراتژیک ارتباط گران عمومی در استان‌های هم‌جوار ایران با کشورهای عربی را مورد مداقه قرار می‌دهد. بررسی جوانب قدرت نرم در ایران و چگونگی برقراری ارتباطات استراتژیک و بحث‌هایی از قبیل آزادی مطبوعات ازجمله موارد دیگری است که این پژوهش به تحلیل آن می‌پردازد.

مطلب مرتبط :   بی.، رضاشاه، انگلیس، انگلستان، حکومت

3- متسگار، امیلی تی(2012). آیا این رسانه است یا پیام؟ رسانه‌های اجتماعی، دیپلماسی عمومی آمریکا و ایران. مدرسه روزنامه‌نگاری دانشگاه ایندیانا، ژورنال رسانه جهانی پاییز 2012.
Metzgar, Emily T. (2012). IS IT THE MEDIUM OR THE MESSAGE? SOCIAL MEDIA, AMERICAN PUBLIC DIPLOMACY & IRAN. School of Journalism Indiana University, Global Media Journal Fall 2012.

مقاله پژوهشی حاضر به بحث مفاهیم ارتباطات و به‌ویژه بحث دیپلماسی عمومی 2.0 آمریکا در قبال ایران به‌عنوان تنها کشوری که روابط رسمی دیپلماتیک با آن ندارد را مورد تحلیل قرار می‌دهد. لذا دیپلماسی مجازی و ترتیب دادن یک پایگاه اینترنتی تحت عنوان سفارت مجازی را برای جبران خلأ این دیپلماسی در ایران و تحت لوای دیپلماسی عمومی راه‌اندازی کرده است. به‌طور کل، در پژوهش حاضر دیپلماسی عمومی، رسانه‌های اجتماعی و دیپلماسی مجازی با محوریت ایران و آمریکا ازجمله مسائلی است که این پایان‌نامه به آن پرداخته است.

4- توییتر آزاد در ایران: نقش یک انقلاب تویتری در بحران انتخابات 2009 ایران- الکس برنز از دانشکده تجارت و حقوق دانشگاه ویکتوریا و بن الثم از مرکز تحقیقات فرهنگی دانشگاه غرب سیدنی – ژورنال ثبت ارتباطات سیاسی و فروم تحقیقات 2009
Twitter free Iran: An evaluation of Twitter’s role in Iran’s 2009 election crisis – 2009-Alex burns in Faculty of Business and Law, Victoria University
& Ben Eltham in Centre for Cultural Research, University of Western Sydney-Record of the Communications Policy & Research Forum 2009
پلت‌فرم‌هایی تحت عنوان رسانه‌های اجتماعی، یا همان شبکه‌های اجتماعی نظری توییتر، ابزار جدیدی برای تصمیم‌سازی‌های بین‌المللی است. این پژوهش، با بررسی رفتار توییتری کاربران ایرانی در انتخابات بحث‌برانگیز 2009 ایران، به‌صورت متفاوتی به تحلیل فعالیت شهروندی ایرانیان، دستگاه دیپلماسی آمریکا و نیروهای شبه‌نظامی در ایران و در طول دوره انتخابات و حوادث پس ‌از آن می‌پردازد. این رفتارها گاهی سیاست خارجی، اقتصاد سیاسی بین‌الملل،‌روابط کشورها و جامعه‌شناسی تاریخی آن‌ها را دچار دگرگونی‌ می‌کند. این پژوهش قائل است به اینکه توییتر و دیگر رسانه‌های اجتماعی قادرند به اینکه مردم عادی را به معترضانی علیه حکومت ایران بدل کنند.
3-2 نظریات مربوط به تحقیق
در ابتدا باید تأکید شود که ادبیات اولیه و مبنای نظری تحقیق حاضر را دو سخن از مقام معظم رهبری شکل داده است که ایشان در سال 1383 و در دو سخنرانی مجزا به بحث «آرایش رسانه‌ای» پرداختند:
مقام معظم رهبری نیز در اولین فرمایش خود در حوزه¬ی آرایش رسانه¬ای صداوسیما می¬فرمایند:
« امروز آرایش رسانه¬ای و فرهنگی که در مقابل جمهوری اسلامی قرار دارد، بسیار آرایش پیچیده، متنوع، متکثر، کارآمد و فنى و پیشرفته است. صداوسیما یک‌تنه در مقابل این آرایش عظیم ایستاده است.» (خامنهای, 1383)
همچنین ایشان در اولین فرمایش خود در دیدار با مدیران رسانه ملی، با تأکید بر امین و معتمد بودن رسانه و داشتن مزیت رقابتی و موضوع رقابت رسانه‌ای، در حوزه¬ی آرایش رسانه¬ای صداوسیما می¬فرمایند:
«رسانه ملّی اگر بخواهد، به‌عنوان مهم‌ترین ابزار فرهنگی در کشور، از عهده این کار ]مأموریت محوری صداوسیما یعنی،‌ هدایت فکر و فرهنگ جامعه[ بربیاید، باید این چیزها را خودش تأمین کند؛ امین نظام باشد، مورد اعتماد مردم باشد، برخوردار از مزیت‌های رقابتی باشد. امروز رقبای ما زیادند؛ چه رقبای منطقه¬ای، چه رقبای بین¬المللی. ما باید در مقابل این رقبا خود را از مزیت‌های رقابتی برخوردار کنیم. ظرفیت بالا در کم و کیف محصولات، هر دو موردنظر است. نباید کمیت، کیفیت را تحت‌الشعاع قرار دهد و به‌عکس» (خامنهای, بیانات در دیدار مسولین صدا و سیما, 1383)
ایشان در ادامه الزام دیگر مأموریت صداوسیما را «آرایش رسانه‌ای کارآمد» عنوان می‌کنند که بر‌ مواردی از قبیل؛ قدرت انعطاف برای انطباق با شرایط گوناگون، پوشش جامع جغرافیایی، توانایی، سرعت و چالاکی تأکید می‌ورزند و می‌فرمایند:
«الزام دیگر این مأموریت، داشتن آرایش رسانه‌ای کارآمد در عرصه استانی و ملّی و بین‌المللی است. همین نکته¬ای که آقای ضرغامی اشاره کردند و گفتند در جاهایی از کمترین حقشان نمی¬توانند برخوردار باشند؛ یعنی شنیدن صدای انقلاب و دیدن چهره انقلاب. در اینجا آرایش ما ضعیف است. البته بسیاری از این ضعف-ها به بیرون از سازمان مربوط می¬شود، که آن‌هم موضوع دیگری است و باید جداً تعقیب کنیم. آرایش سازمانی و رسانه‌ای ما باید به گونه‌ای باشد که بتوانیم همه کشور را در همه ابعاد بپوشانیم. این آرایش باید کارآمد باشد. دارای قدرت انعطاف برای انطباق با شرایط گوناگون و پیش‌بینی نشده باشد. در برخورد با مسائل گوناگون، توانایی، سرعت و چالاکی داشته باشد. بتواند موضع خودش را اتخاذ کند و کارساز باشد. اگر این چیزها تحقّق پیدا کند که هرکدام از این¬ها شرایط و مقدماتی دارد و باید هم این مقدمات فراهم شود و تحقّق پیدا کند آنگاه شما خواهید توانست هدایت و مدیریت افکار عمومی را از لحاظ فرهنگ و اخلاق و رفتار و روحیه و امثال این¬ها کاملاً در دست داشته باشید؛ هیچ‌کس نمی¬تواند با شما در این زمینه رقابت کند.» (خامنهای, بیانات در دیدار مسولین صدا و سیما, 1383)

مطلب مرتبط :   هویت، 1379:، تعهد، تاریخی، ملی،

1-3-2 مدیریت استراتژیک، ‌مدیریت عمومی و مدیریت رسانه
مدیریت به‌صورت عمومی،‌ «فراگرد به‌کارگیری مؤثر و کارآمد منابع انسانی و مادی بر مبنای یک نظام ارزشی پذیرفته شده است که از طریق برنامه¬ریزی، سازمان‌دهی، بسیج منابع و امکانات، هدایت و کنترل عملیات، برای دستیابی به اهداف تعیین شده صورت می‌گیرد. (رضاییان, 1383, ص. 8)
مدیریت رسانه، فرآیند به‌کارگیری بهینه کلیه امکانات مادی،‌انسانی، فناورانه و غیره در جهت تولید، بازتولید و توزیع پیام¬های هدفمند در چارچوب نظام ارزشی پذیرفته شده است؛ که با هدف غایی اثرگذاری مطلوب بر مخاطبان صورت می‌گیرد. (روشندل اربطانی, 1385) مدیریت استراتژیک نیز این‌گونه تعریف شده است. «هنر و علم تدوین، اجرا و ارزیابی راهبردها و تصمیمات بین بخشی که یک سازمان را قادر می‌سازد به اهداف خویش نائل شود.» (دیوید, 1388). مدیریت استراتژیک؛ بنگاه‌ها را از طریق یکپارچه‌سازی حوزه‌های زیر به موفقیت می‌رساند. مدیریت، امور مالی و حسابداری،‌تحقیق و توسعه، ‌بازاریابی،‌تولید و عملیات و سیستم‌ اطلاعات مدیریت. از دیدگاه فرآیندی،‌نیز مدیریت استراتژیک در مدل‌های مرسوم، ازجمله مدل دیوید، ‌به این شرح است: شناخت چشم‌انداز، مدیریت‌ها،‌اهداف و راهبردهای موجود،‌ بررسی و

  • 4
دسته بندی : علمی